CA3 Cemeg - Newid Defnyddiau 2 - L5-7

Er mwyn deall Newid Defnyddiau, mae angen cofio:

Nid oes newid màs pan fo newid ffisegol (e.e. mae 1kg o ddŵr yn anweddu i wneud 1kg o stêm). Mae gan bob elfen a chyfansoddyn briodweddau ffisegol gwahanol.

Mae'n bosib darganfod a yw sylwedd yn solid ar dymheredd ystafell (20oC) wrth edrych ar ei ymdoddbwynt a'i berwbwynt.

Mae newid cyflwr yn digwydd heb fod newid tymheredd, ac mae'r tymheredd hwn yn wahanol i wahanol ddefnyddiau.

Mae trosglwyddiad egni'n digwydd pan fo newid mewn cyflwr - rhaid cael egni gwres i ymdoddi haearn.

Mae gan hydoddion wahanol hydoddeddau mewn gwahanol hydoddyddion, ac ar wahanol dymereddau.














Rhaid gwybod sut y ffurfir

  • creigiau igneaidd (crisialau magma yn oeri)

  • creigiau metamorffig (newid dros amser hir o dan wasgedd uchel)

  • creigiau gwaddodol (newid dros amser hir, gweddillion planhigion ac anifeiliaid yn ffurfio haenau sydd o dan wasgedd uchel).

Hindreuliad yw'r broses o dorri cerrig yn llai. Gall y broses fod yn un ffisegol, cemegol neu fiolegol.Yn ystod y gylchred greigiol, mae cerrig igneaidd, metamorffig a gwaddodol yn cael eu newid o un i'r llall yn gyson.