CA3 Bioleg - Gwaed - L5-6

Er mwyn deall yr uned Gwaed, mae angen cofio:

  • Mae pedair rhan i strwythur gwaed:





  • (i) celloedd coch - y rhain sy'n cludo ocsigen o'r ysgyfaint i feinweoedd a chelloedd y corff sydd eu hangen ar gyfer resbiradu. Maent yn llai effeithiol ar ôl 120 diwrnod, ac felly fe'u hamnewidir yn gyson. Mae pigment yr haemoglobin yn goch llachar pan fo ocsigen yn bresennol

    (ii) celloedd gwyn - yn cylchredeg o gwmpas y corff fel rhan o'r broses amddiffynnol. Mae llai o'r rhain na chelloedd coch, ac maent yn gallu gwthio drwy leinin y capilarïau gwaed i fewn i feinweoedd y corff er mwyn ymosod ar ficro-organebau

    (iii) platennau - rhan leiaf y gwaed sy'n cynorthwyo ceulo'r gwaed pan fydd rhywun yn cael briw

    (iv) plasma - hylif sy'n cynnwys dŵr yn bennaf. Mae'n dosbarthu mwynau, gwastraff, bwydydd a hormonau trwy'r corff, a chludo gwastraff o gelloedd ar ôl y broses o resbiradu

    Cofiwch

  • Mae rhydwelïau yn anfon gwaed i'r capilarïau o'r galon
  • Mae gwythiennau yn cario'r gwaed o'r capilarïau i'r galon