BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
CA3 Bioleg
TACTEG

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Cymru Dysgu
Tacteg
Gwyddoniaeth
CA 2
Pethaubyw
Defnyddiau
Prosesauffisegol
CA 3
Bioleg
Cemeg
Ffiseg
Termiadur
Tacteg Cymraeg

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Celloedd yn byw
Gweithgaredd
Dalen Ffeithiau
Cwis
Cofia hyn

Er mwyn deall yr uned Celloedd yn byw, mae angen cofio:

Mae celloedd anifeiliol yn cynnwys:

celloedd yn byw










Tra bod celloedd planhigol yn cynnwys:

celloedd yn byw


Mae swyddogaeth arbennig gan bob rhan o'r gell, sef:

Cnewyllyn - Mae'r cnewyllyn yn cynnwys gwybodaeth enetig y gell ac yn rheoli gweithgareddau'r gell.

Cellbilen - Y gellbilen sy'n rheoli symudiad cemegau i mewn ac allan o'r gell.

Cytoplasm - Hylif dyfrllyd, debyg i jeli, yw'r cytoplasm lle mae prif adweithiau cemegol y gell yn digwydd.

Cellfur - Mae'r cellfur mewn celloedd planhigyn wedi'i wneud o gellwlos. Mae'r cellfur yn anhyblyg ac yn cynnal y gell. Nid oes gan gelloedd anifeiliaid gellfuriau.

Cloroplastau - Cydrannau crwn mewn cell planhigyn yw cloroplastau sy'n cynnwys y pigment gwyrdd cloroffyl sydd ei angen ar gyfer y broses ffotosynthesis.

Cofiwch:
Mae cloroplastau a chellfuriau gan lawer o gelloedd planhigol. Nid oes cellfuriau na chloroplastau gan gelloedd anifeiliol.

Mae systemau gan organebau, sy'n cynnwys nifer o organau yn gweithio gyda'i gilydd. Y systemau organol yma sy'n cynnal y prosesau bywyd, sef maethiad, resbiradaeth, symud, sensitifedd, tyfu, atgenhedlu ac ysgarthu. (cofiwch Mrs. Stay)

    Maethiad
    resbiradaeth
    symud
    Sensitifedd
    tyfu
    atgenhedlu
    ysgarthu

    Mae celloedd wedi'u haddasu at swyddogaeth arbennig:

    celloedd yn bywSwyddogaeth
    • Cell atgenhedlu - Wy benywaidd - yn llawn cytoplasm ac yn storio bwyd.
    • Mae'n cynnwys hanner y wybodaeth enetig

    celloedd yn byw


    Swyddogaeth
    • Celloedd atgenhedlu - Sberm y gwryw - cynffonau symudol wedi'u haddasu ar gyfer symud y sberm ymlaen.
    • Pen trionglog a siâp llinol i dorri'n rhwydd trwy hylifau.
    • Mae'n cynnwys hanner y wybodaeth enetig


    celloedd yn bywSwyddogaeth
    • Cell wreiddflewyn - Waliau tenau iawn.
    • Arwyneb mawr i'r gell.
    • Gallu amsugno dŵr a mwynau yn gyflym.


    celloedd yn bywSwyddogaeth
    • Celloedd palis - Arwynebedd mawr ar gyfer amsugno golau'r haul
    • Llawn cloroplastau ar frig y gell


    celloedd yn bywSwyddogaeth
    • Cilia, fel blew bach, yn symud yn gyson.
    • Mae'n symud mwcws yn y trwyn a'r pibellau aer, a'r wy yn y dwythell wyau.


CA2 Bioleg

Cwis


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy