BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
CA2 Creu Portread
TACTEG

BBC Homepage
Cymru'r Byd
Addysg
Tacteg
Tacteg Cymraeg
CA 2
creu portread
creu stori
creu adroddiad
creu dyddiadur
creu cerdd
creu llythyr
creu deialog
creu trafodaeth
Termiadur
Rhieni ac athrawon
Gwyddoniaeth

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Gwella'r portread
Dalen Ffeithiau

Cymariaethau

Mae'n bwysig ein bod yn disgrifio pobl neu gymeriadau yn ddiddorol bob tro.

Mae defnyddio cymariaethau yn ffordd o greu darlun byw ohonynt.

Fe allwn ni ddefnyddio cymariaethau syml, er enghraifft,

Roedd gan Alys wallt hir melyn fel yr haul a llygaid glas fel y môr.

Mae angen i ni wella ein disgrifiad eto gan ddefnyddio cymariaethau gwahanol.

Dyma rai enghreifftiau i chi:

Beth am roi cynnig ar ddisgrifio Alys unwaith eto gan ddefnyddio cymariaethau gwell. Tybed os bydd rhywun arall wedi defnyddio'r un gymhariaeth â chi?

Enw, enw, enw...

Pan ydyn ni'n ysgrifennu portread rydyn ni'n disgrifio'r person neu'r cymeriad yn fanwl. Diflas iawn fyddai enwi'r person neu'r cymeriad hwnnw bob tro!

Darllenwch y disgrifiad hwn:

Merch dal yw Sian ac mae gan Sian liw haul a gwallt melyn, byr, syth. Mae gan Sian wyneb tlws fel doli a chorff fel balarina. Mae Sian yn hoffi gwisgo dillad ffasiynol ac mae hi'n byw ac yn bod yn y dref yn gwario ei harian poced ar ddillad newydd. Pan yw Sian yn mynd i ddisgo, mae llygaid y bechgyn i gyd yn troi tuag ati gan ei bod mor ddeniadol. Mae'r merched i gyd yn eiddigeddus o Sian!

Darllenwch y disgrifiad hwn eto. Beth sy'n wahanol ynddo tybed?

Mae Sian yn ferch dal iawn ac mae ganddi liw haul a gwallt melyn, byr, syth. Mae ganddi wyneb tlws fel doli a chorff fel balarina. Mae hi'n hoffi gwisgo dillad ffasiynol ac mae hi'n byw ac yn bod yn y dref yn gwario ei harian poced ar ddillad newydd. Pan yw hi'n mynd i ddisgo, mae llygaid y bechgyn i gyd yn troi tuag ati gan ei bod mor ddeniadol. Mae'r merched i gyd yn eiddigeddus o Sian!

Pan ydyn ni'n ysgrifennu am yr un person, mae'n gallu bod yn ddiflas iawn i ddarllen enw'r person neu'r cymeriad hwnnw bob tro. Rydyn ni felly'n defnyddio rhagenwau yn lle'r enw.

Pan ydyn ni'n disgrifio bachgen neu ddyn, rydyn ni'n defnyddio ef neu fo,

er enghraifft,

mae ef/e' ...
mae ganddo ef/fo...
roedd o...
mae o...

Pan ydyn ni'n disgrifio merch neu fenyw, rydyn ni'n defnyddio hi,

er enghraifft,

mae hi...
mae ganddi hi...
roedd hi...

Mae hyn yn gwneud y disgrifiad yn llawer mwy diddorol i'w ddarllen.

Ysgrifennwch baragraff am Siôn. Cofiwch ddefnyddio ef a mae ganddo ef/fo er mwyn gwneud y disgrifiad yn llawer mwy diddorol i'w ddarllen.

Ysgrifennu Portread

Pan ydyn ni'n ysgrifennu portread, mae'n bwysig ei fod yn bortread manwl iawn. Mae'n bwysig disgrifio gymaint â phosibl o'r person neu'r cymeriad fel ein bod yn ei adnabod bron iawn fel person neu gymeriad o gig a gwaed.

Cofiwch ddefnyddio felly yr holl nodweddion rydyn ni wedi eu defnyddio yn y ddalen ffeithiau hon fel ei fod yn bortread diddorol!

Portread mewn stori

Pan ydyn ni'n ysgrifennu portread mewn stori, mae hwn yn bortread byr iawn ac yn defnyddio dim ond rhai o'r nodweddion rydyn ni wedi eu defnyddio yn y dalen ffeithiau hwn.

Wrth gwrs, pan ydych chi'n ysgrifennu stori rydych chi'n disgrifio sawl cymeriad yn fyr ac yn ofalus gan sicrhau bod y cymeriadau hyn yn datblygu wrth i'r stori fynd rhagddi. Cameo ydy'r gair rydyn ni'n ei ddefnyddio ar y portread byr yma o gymeriad neu gymeriadau mewn stori.

Mae disgrifio beth mae'r cymeriadau'n eu gwneud yn bwysig ac yn dweud llawer iawn amdanynt.

Cydweithiwch gyda phartner. Defnyddiwch y tabl hwn gan ddewis llythyren a rhif er mwyn penderfynu ar gymeriad rydych chi'n mynd i'w ddisgrifio. Cofiwch ddefnyddio ansoddeiriau, cymariaethau ac idiomau diddorol. Beth am greu llyfr dosbarth ohonynt.

Gwella eich portreadau



CA2 Creu Portread

Cwis


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy