BBC HomeExplore the BBC
Nid yw'r dudalen hon wedi ei diweddaru ers tipynFe'i gadawyd yma er gwybodaeth.Rhagor o wybodaeth

GWENER
22ain Awst 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
CA2 Creu Adroddiad
TACTEG

BBC Homepage
Cymru'r Byd
Addysg
Tacteg
Tacteg Cymraeg
CA 2
creu portread
creu stori
creu adroddiad
creu dyddiadur
creu cerdd
creu llythyr
creu deialog
creu trafodaeth
Termiadur
Rhieni ac athrawon
Gwyddoniaeth

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Sut mae gwneud nodiadau?
Dalen Ffeithiau

Mae'n rhaid i ohebydd wneud nodiadau cyn ysgrifennu adroddiad.

Nodiadau

Mae gwneud nodiadau yn sgil pwysig mewn sawl sefyllfa e.e. gwylio rhaglen deledu yn yr ysgol, ymchwilio am wybodaeth mewn llyfrau gwybodaeth, ysgrifennu nodyn brysiog neu cerdyn post, ac ati.

Mae'n rhaid i nodiadau fod yn fyr ac i bwrpas.



Dyma enghraifft o nodiadau Deiniol o Ysgol Deiniolen. Ffeithiau ydyn nhw ac nid disgrifiadau. Rydyn ni'n gallu defnyddio pwyntiau bwled i ddangos hyn.

Nodiadau

Rydych chi'n gallu darllen nodiadau yn gyflym heb gwastraffu dim amser.

Dewiswch un disgybl i ddod i flaen y dosbarth er mwyn dweud beth wnaeth e/hi yn ystod y penwythnos! Beth am i bawb arall wneud nodiadau o beth sy'n cael ei ddweud?

Dyma'n union beth mae gohebwyr yn ei wneud pan maen nhw'n mynd i ymchwilio stori dda!

Cyflwyno adroddiadau ar lafar

Mae'n rhaid i ohebwyr teledu neu radio ysgrifennu adroddiad sy'n dal a chadw sylw'r rhai sy'n gwrando neu gwylio. Mae'n rhaid i'r adroddiad gynnwys y wybodaeth pwysig am y pwnc.

Mae'n bwysig eu bod yn darllen eu hadroddiad mewn ffordd syml a chryno. Yn aml, dim ond dau i dri munud yw hyd yr adroddiad gan fod cyfyngder amser yn bwysig mewn rhaglenni teledu a radio.

Mae'n bwysig hefyd bod y gohebydd yn mynegi ei hun mewn ffordd diddorol. Yn gyntaf, mae'n rhaid iddo siarad yn glir gan ddweud pob gair yn eglur. Mae'n bwysig hefyd ei fod yn amrywio tôn ei lais fel ei fod yn cadw diddordeb y gwrandawr.

Beth am i chi feddwl am ddigwyddiad cyffrous ddigwyddodd yn ystod y penwythnos. Adroddwch ar lafar yr hanes gan fod mor glir a chryno â phosibl. Cofiwch amrywio tôn eich llais!

Berfau cryno/cwmpasog

Rydyn ni'n gallu ysgrifennu yr un frawddeg mewn ffordd sydd llawer symlach a byrrach drwy ddefnyddio berfau cryno.

Berfau

Berfau - presennol a gorffennol

Dyma enghraifft i chi o ferfau yn y modd presennol a'r gorffennol:

Neithiwr torrodd Afon Saint dros ei glannau ac achosodd ddifrod mawr wrth lifo i mewn i'r tai yn Stryd yr Eglwys, a bu'r trigolion wrthi drwy'r nos yn ceisio atal llif y dŵr gyda bagiau tywod a roddodd y cyngor iddyn nhw. Rydw i y bore 'ma yn sefyll ym mhen y stryd ac wrth wrando'n astud mi glywaf sŵn yr afon yn dal i lifo'n gyflym drwy'r dre'.

Wnaethoch chi sylwi ar y berfau yma?

Berfenw: llifo, atal
Presennol: rydw i, clywaf...
Gorffennol: torrodd, achosodd

Rhagenwau

Gair sy'n cael ei ddefnyddio yn lle enw person yw rhagenw.

Pan mae gohebydd yn ysgrifennu adroddiad, mae'n enwi pobl ynddo yn gyson. Diflas fyddai gorfod darllen neu wrando ar ohebydd yn ail-adrodd enw'r un person drosodd a throsodd.

Darllenwch yr enghraifft nesaf:

Aeth Hedydd i fyny'r grisiau ac yna aeth Hedydd i'r ystafell wely.

Darllenwch yr enghraifft nesaf:

Yn hytrach, gellir defnyddio rhagenw, e.e:

Aeth Hedydd i fyny'r grisiau ac yna aeth hi i'r ystafell wely.

Dywedodd Hywel wrth Blodwen fod Hywel yn canu mewn cyngerdd.

Dywedodd Hywel wrth Blodwen ei fod e'n canu mewn cyngerdd.

Yn lle ail-ysgrifennu Hywel, gallwn ddefnyddio'r rhagenw 'e'.

Darllenwch y testun isod. Ysgrifennwch y paragraff eto gan roi'r rhagenwau cywir ynddo. Cofiwch wirio eich gwaith!

Roedd Hywel mewn cariad hefo Blodwen. Byddai Hywel yn hiraethu amdani bob dydd. Roedd Blodwen yn hoffi Hywel hefyd, ac roedd Blodwen yn gobeithio priodi Hywel ryw ddydd. Priododd Hywel a Blodwen ar ddiwrnod braf o haf ac fe gafodd Hywel a Blodwen ddau o blant sef Hefin a Bronwen.

Darllenwch y testun isod. Ysgrifennwch y paragraff eto gan roi enwau Hywel a Blodwen yn y mannau cywir.

Aeth e' ati hi i weld beth oedd wedi digwydd. Roedd hi wedi mynd yn goch fel tomato gan ei bod hi wedi gorganu ac roedd e'n ei ddagrau yn chwerthin! Doedd hi ddim yn gweld y peth yn ddigrif o gwbl felly rhoddodd glamp o lygad ddu iddo e'. Druan ohono e' a hi!!!!



CA2 Creu Adroddiad

Cwis


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy