In order to see this content you need to have both Javascript enabled and Flash installed. Visit BBC Webwise for full instructions

Hedd Wyn yn cychwyn i ryfel

Clip fideo, gydag isdeitlau Saesneg, o Enid Morris, chwaer Hedd Wyn, yn ei gofio'n cychwyn i ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf o'u cartref yn yr Ysgwrn, Trawsfynydd, am y tro olaf.

06 Tachwedd 2008

Cafodd Ellis Humphrey Evans, bardd a ysgrifennai dan yr enw Hedd Wyn, ei ladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf chwe wythnos cyn i'w gerdd, Yr Arwr, ennill Cadair Eisteddfod Genedlaethol Penbedw 1917. Galwyd yr eisteddfod honno yn Eisteddfod y Gadair Ddu gan i'r Archdderwydd daenu lliain du dros y Gadair.

Lladdwyd Hedd Wyn tra'n ymladd gyda 15fed bataliwn y Ffiwsilwyr Cymreig ym mrwydr enwog Cefn Pilkem, Ypres, yng Ngwlad Belg. Roedd wedi ysgrifennu ei gerdd fuddugol a'i hanfon o'r ffosydd dan y ffug-enw Fleur-de-Lis.

Darlledwyd y darn fideo yn wreiddiol yn y rhaglen All Our Lives: Tears and Telegrams a ddarlledwyd yn 1994.

Cysylltiadau eraill:


Straeon Digidol

Beddau'r Rhyfel Byd Cyntaf yn Ffrainc

Perthyn

Stori am dynfa deuluol i Ffrainc lle lladdwyd aelod o'r teulu yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Gogledd ddwyrain

Draig goch yng Nghoed Mametz

Rhuthun a'r Rhyfel Mawr

Collodd y dref farchnad 101 o filwyr yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Enwogion

Lloyd George

'Y Dewin Cymreig'

Bywgraffiad o Brif Weinidog Prydain ar ddiwedd y Rhyfel Mawr.

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.