BBC HomeExplore the BBC
Nid yw'r dudalen hon wedi ei diweddaru ers tipynFe'i gadawyd yma er gwybodaeth.Rhagor o wybodaeth

LLUN
14eg Gorffennaf 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Digwyddiadau

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru GoOr GoDd Canol DeOr DeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Dawns y capoeira Dawns y Capoeira
A'i dawnsio, neu bygwth ymosod arnoch mae Colin Diamond o Fangor? Dyma fo yn egluro cefndir dawns y Capoeira.

Daw dawns y capoeira oddi wrth y caethweision ym Mrasil yn y 19eg ganrif. Wedi i'r Portiwgaliaid eu symud o Affrica, roeddent am ddysgu ffordd o amddiffyn eu hunain heb i'w meistri wybod. Felly, ddaru nhw greu dawns, gyda symudiadau milwrol (martial arts) yn gudd oddi fewn iddi hi.

Mae o'n eithaf corfforol ac yn ffordd wych o gadw'n heini. Mae rhai o'r sesiynau dwi'n gynnal ar agor i bawb.

Diben crefftau milwrol fel karate yw cicio a blocio eich partner. Ond pwynt capoeira yw dianc, symud o afael. Byddan yn defnyddio'r ginga - y camau sylfaenol - i siglo a symud i'r miwsig a hefyd symud i osgoi ymosodiad eich partner. Mae'r rhai mwy egniol hefyd yn gallu defnyddio olwyn troi i ddianc a symud o gwmpas y dawnsiwr arall. Dwi'n mwynhau gwneud hynny.

Mae capoeria fel chwarae gem. Felly mae'n ddawns yn sydyn wrth i chi ymosod ac amddiffyn eich hun. Ond os dwi'n gweld nad yw fy mhartner am symud ac amddiffyn ei hun, dwi'n stopio'r gic. Nid brifo rhywun yw'r diben, ond profi eich bod a'r gallu i'w frifo, ond yn dewis peidio gwneud.

Mae yna gerddoriaeth arbennig i'r math yma o ddawnsio, a rhythmau gwahanol i'r gemau amrywiol.

Mi wnes i ddysgu am Capoeira drwy fy niddordeb mewn miwsig o Frasil. Clywais am y ddawns yma, llawn symudiadau milwrol ac olwynion troi, ac roeddwn yn ddigon lwcus i ffeindio dosbarth capoeira pan es i'r brifysgol ym Manceinion. Dwi wedi bod i Frasil am hyfforddiant hefyd fel rhan o'r grŵp dawns Associação Capoeira Senzala De Santos, o dan arweiniad Mestre Sombra. Mae o wedi dysgu dawnswyr sydd, erbyn hyn, yn dysgu'r ddawns eu hunain ledled y byd. Felly es i'r brifysgol i astudio ffiseg, a gadael yn athro dawns!

Rydym yn perfformio yn gyhoeddus, weithiau fel rhan o Dawns i Bawb yn y Galeri yng Nghaernarfon neu yn Hendre (Bangor). Rydw i hefyd wedi defnyddio symudiadau capoeira fel rhan o ddawnsio cyfoes wrth fynd o amgylch ysgolion cynradd yn cyfleu negeseon gwahanol trwy gyfrwng dawns.

Dwi'n cynnal dosbarth yn Ysgol David Hughes (Porthaethwy) ac mae'n boblogaidd gyda'r bechgyn gan fy mod yn dod a rhai symudiadau o ddawnsio brêc hefyd. Er, y sialens gyda dawnsio brêc yw camu i ganol y cylch a phrofi eich hun - y sialens yn capoeira yw ennill y gêm gyda'r partner.



Cerddoriaeth
Radio Cymru
Lluniau


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy