BBC - Gogledd Orllewin - Maelgwn

GWENER
1af Ionawr 2010
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig

Hanes Lleol

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru

Cymru

»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

OFF / I FFWRDD

»	Turn ON Troi YMLAEN

»	What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!


	Maelgwn Gwynedd Mae'r chwedl yma o lannau'r Afon Gonwy yn adrodd hanes y tywysog Maelgwn Gwynedd. Ar ôl ennill ei goron, aeth Maelgwn ati i ddistewi'r ffrae rhwng ei feirdd a'i delynorion cyn i'r bwystfil mawr felyn codi o berfeddion y morfa. Plant Ysgol Gynradd Maelgwn, Cyffordd Llandudno sydd wedi bod yn darlunio'r stori ar ein cyfer.Cliciwch ar y lluniau i'w gwneud yn fwy.


	1. Flynyddoedd yn ôl, roedd gan Wynedd dywysogion. Un o'r rhain oedd Cadwallon ac roedd ganddo fab - Maelgwn.		2. Roedd Maelgwn yn hoff iawn o hela ac ymladd anifeiliaid gwyllt, fel dreigiau a gwiberod.			3. Penderfynodd Cadwallon ei bod yn amser i Maelgwn gael gwraig - a dewisodd Nest, merch dlysaf Gwynedd.

	4. Yna, bu farw Cadwallon. Daeth Einion y dyn doeth i'r plas a dweud bod rhaid i Maelgwn brofi ei fod yn ddigon da i fod yn dywysog ar Wynedd.		5. "Yn syml, rhaid i chi ddal eich tir wrth i'r llanw ddod i mewn," meddai Einion. "Yr un sy'n para'r hiraf fydd ein tywysog newydd".			6. Diflannodd Maelgwn i'r twyni tywod, gan ddychwelyd gyda chadair wedi ei gwneud allan o blethan foresg yr oedd wedi ei ddarganfod yn tyfu yno.

	7. Ym mhen dim, daeth y llanw tua'r lan. Yn y diwedd, dim ond Maelgwn oedd ar ôl, yn arnofio ar wyneb y dŵr yn ei gadair, yn gwenu'n braf ar bawb arall.		8. Yn y plas, dechreuodd y prif delynor a'r prif fardd ffraeo. Roedd Cadfan wastad yn dweud fod y telynorion yn well na'r beirdd.			9. Penderfynodd Maelgwn roi diwedd i'r dadlau trwy gyhoeddi y bydd yna gystadleuaeth rhwng y ddau griw. Gofynnodd iddynt ymgynnull ar lannau Afon Conwy am hanner nos.

	10. Nid oedd dim amdani ond neidio i mewn i'r afon a nofio o ochr Deganwy i Gonwy, er ei bod yn ddiwrnod oer a'r afon ar ei chryfaf ar ôl y glaw.		11. Ar gopa mynydd Conwy, dechreuodd y beirdd farddoni'n hapus. Ond roedd y telynorion i gyd yn drist - roedd eu dillad hardd yn fwdlyd a'u telynau yn rhy wlyb i'w chwarae.			12. Ond roedd y beirdd hefyd yn gallu rhagweld y dyfodol. Adroddodd Elffin y bennill ofnus am ddyfodiad y bwystfil mawr melyn.

	13. Aeth a Nest, ei deulu a'i holl weision i mewn i Eglwys Rhos, cloi'r drysau a gorchuddio'r ffenestri - dyna'r unig le diogel pan ddaw'r Fad Felen.		14. Aeth Maelgwn i'r drws a sbïo trwy'r clo i gael cipolwg ar beth oedd yn digwydd tu allan - ond daeth rhu mawr a syrthiodd yn farw. Roedd y bennill yn wir.			15. Mae Eglwys Llan Rhos yn dal yna hyd heddiw, a gweddillion plasty Maelgwn hefyd.



	Santes Dwynwen Chwedl Llyn Tegid Rhys a Meinir Gelert Seiriol a Chybi Lleidr Llandyfrydog Gwrachod Llanddona Lladron Crigyll Ffynnon Sant Eilian Maelgwn Gwynedd

About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy