BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Cerddoriaeth

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Yucatan Yucatan
Mae'r band Yucatan wedi eu galw yn un o enwau mawr newydd 2007, ond maent wedi bodoli ers tua dwy flynedd a'u taith gerddorol wedi mynd â nhw o'r Bala i Barcelona, o Langefni i Reykiavik ac yn ôl i Garndolbenmaen a Chaernarfon.
Efo'u synau hiraethus a'u hoffter o linynnau cerddorfaol, mae'n anodd rhoi label cyfleus ar eu sŵn ond mi drïon ni fynd i wraidd y band enigmatig gyda'r prif leisydd a'r sylfaenydd Dilwyn Llwyd, o'r Bala, a'r brêns llinynnol, Rhodri Owen o Langefni yn nhafarn y Twthill Vaults, Caernarfon, ar nos Wener gwyntog ym mis Ionawr.

Aelodau craidd eraill y band ydy Theston Jones a Derfel Griffiths. Mae Manuela Neimelscheck, cariad Dilwyn sy'n dod o Ganada, hefyd wedi cyfrannu at yr albwm.

Mae pobl fel Owain Schiavoni a Dyl Mei wedi eich tipio ar gyfer 2007. O lle rydech chi wedi dod?
DilwynDilwyn: Mae Yucatan wedi dod o 'mhen i yn wreiddiol a dwi wedi tynnu pobl i mewn ar hyd y ffordd. Roedd Theston yno ar y dechre, ond ro'n i'n teimlo mod i isio elfen nad o'n i'n gallu ei greu i'r gerddoriaeth.

Mi wnes i bympio i mewn i Rhodri a gofyn os oedd o'n gwybod am quartet fasen ni'n gallu ei gael i wneud llinynnau a hefyd ro'n i'n meddwl am bianos ac organs 'chydig bach mwy soffistigedig na be o'n i'n gallu ei wneud. Felly yn lle ffeindio quarter mi wnaeth o jest gwneud sŵn llinynnol ar ei ben ei hun.

Rhodri: Mae gen i stiwdio yn fy ngarej yn Llangefni. Roedd gen i un violin - nes i ei recordio lot o weithie a gallu gwneud cerddorfa gyfan. Mae na un gân ar yr albwm newydd efo 40 trac violins arno fo.

Roedden ni'n cael ein cyfarfodydd am yr albwm yn y staff room yn Ysgol Creuddyn lle ro'n i'n dysgu Cerdd a Dilwyn yn dysgu Celf!

Dilwyn: Roedden ni jest yn pasio CDs i'n gilydd bob wythnos ac yn y diwedd roedd yn buldio i fyny, wedyn mi wnaethon ni weithio arno fo yn y stiwdio.

Mae'n sŵn mawr ond maen sŵn reit dawel, hamddenol, hefyd. Sut fysech chi'n ei gategoreiddio?
Dilwyn: Faswn i ddim yn trïo a deud y gwir. Y ffordd nes i sgwennu'r albwm yn y lle cyntaf oedd trïo cyfleu be mae o fel i fod yn fyw ... dim sôn am wleidyddiaeth, dim sôn am bwyntiau penodol ond jyst be ydi'r teimlad ti'n gael pan ti'n deffro yn y bore, neu jest yn byw dy fywyd. Jyst y teimlad pur o fod yn fyw a'r pethe sy'n brifo a dy neud di'n hapus. Does dim byd yn ddwfn amdano fo o gwbl. Dim byd dyfnach na jyst bodoli. Dyne lle ddaeth y peth yn wreiddiol...

.... pan aethon ni i stiwdio Dyl Mei i wneud yr albwm a phan ddaru'r bêl ddechre rowlio, nes i feddwl 'Sut sŵn yden ni am drïo cael allwn o hwn?'. A meddwl, wel, gad i ni drïo ei 'neud o'n fawr. Oedd o un ai'n mynd i fynd yn lo-fi neu yn fawr. So ddaru ni jest penderfynu ar mawr ....

Rhyddhaodd Yucatan eu halbym gyntaf ar label Slacyr ar 14/5/07. Mae wedi ei chynhyrchu yn stiwdio Dyl Mei yng Ngarndolbenmaen a'i mastro yng Ngwlad yr Iâ.

Penrhyn ym Mecsico ydy Yucatan lle glaniodd meteorit 65 miliwn o flynyddoedd yn ôl a chreu Crater Chicxulub. Dyma oedd yn gyfrifol am ddiflaniad y dinosoriaid yn ôl gwyddonwyr.

Yn ôl y band mae'r gair yn tarddu o'r adeg pan gyrhaeddodd y Sbaenwyr yno a gofyn i'r bobl leol beth oedd enw'r lle: 'yucatan' ydy 'Dydyn ni ddim yn dallt beth wyt ti'n ei ddeud' mewn Mayan mae'n debyg.

Roedd Dilwyn yn aelod o Bob George, a wnaeth sesiwn radio i C2. Ei fand cyntaf oedd Twrch - a chwalodd ar noson eu gig cyntaf.

Mae Rhodri yn bwriadu rhyddhau ei albym ei hun o gerddoriaeth electronig cyn bo hir. Roedd yn aelod o fand pync o'r enw Blew pan oedd yn 16 a bu hefyd yn chwarae i fand soul pan oedd yn y coleg yng Nghaerdydd.

Mwy gan Yucatan yn eu holiadur.

Rhodri: Achos mae o'n fwy!

Dilwyn: Mae'n fwy ecseiting.

Dilwyn, mi fuest ti yn byw yng Nghatalonia, be oeddet ti'n ei wneud yno?
Dilwyn: Ro'n i yno am bedair blynedd yn dysgu celf ... a gweithio mewn cycling centre. Ro'n hefyd yn gwneud cerddoriaeth efo gwahanol bobl. O'n i'n gweithio efo boi o Guatamala am blwc ac roedden ni'n sôn am wneud cerddoriaeth Guatamalan a Chymraeg - dwi'n edrych ymlaen i wneud hynny rhywbryd. Ac ro'n i'n ffrindie efo Georg o Sigur Ros [o Wlad yr Iâ] - mi ddaru ni 'neud ychydig o waith efo'n gilydd.

Sut ddylanwadodd hynny - byw dramor ac allan o sîn gerddoriaeth Cymru - arnat ti?
Dilwyn: Be wnes i'n bersonol ei ddysgu ydy nad oes na ddim rheolau. Does na ddim rheol, dim strwythur y dylet ti ei ddilyn, mae rhywbeth yn bosib ac roedd 'y 'nghlust i wedi blino ar lot o bethau o'n i'n ei glywed. Ro'n i isio gwneud rhywbeth ro'n i isio ei glywed.

Mae Gwlad yr Iâ yn lle anhygoel. Mae un mewn tri o bobl yn Reykiavik mewn band. Mae pawb mor agored yno - pan ti'n dod nol i Brydain ar ôl byw dramor ti'n gweld gwahaniaeth.

Rhodri: Roedd fy nylanwad i ar yr albym yn dod o'r ochr glasurol - o ran chwarae violins a piano ayb yn y ffordd glasurol. Er, dwi ddim yn chwarae mewn unrhyw arddull arbennig chwaith - ond mod i'n gwybod y theori y tu ôl iddo fo.

Dilwyn yng Ngwlad yr IâDilwyn: A'r rheswm ro'n ar ôl hynny oedd mod i wedi bod yn gwrando ar lot o gerddoriaeth glasurol yn achlysurol ar Classic FM ac yn y blaen. A meddwl, hang on, dwi erioed 'di bod i mewn i bethau felma o'r blaen ond dwi'n gwrando lot arno fo rwan. Wnes i ddim gwrando ar y Verve a meddwl, mae ganddyn nhw strings, dwi isho strings hefyd, ond o ran yr ochr glasurol, mae na ddiawl o bŵer yn y gerddoriaeth - y ffordd mae llinyn yn gallu dal nodyn.

Faint ohonoch chi sydd ar y llwyfan pan fyddwch chi'n chwarae'n fyw?
Pedwar neu bump. Mae'n dibynnu. Efo llinynnau, ryden ni jyst yn defnyddio backing. Yn ddelfrydol, mi fysen ni'n eu chwarae'n hollol fyw ond mae'n rhy ddrud ar hyn o bryd.

Faswn i'n licio cael quartet ar y llwyfan a deud y gwir. Dan ni'n sôn am allu gwneud gig mewn tua mis pan ryden ni lawr yng Nghaerdydd yn gwneud rhywbeth i Bandit. Dan ni am wneud dwy gân hollol fyw efo llinynnau a bob dim yn y stiwdio. Dwi isio trefnu gig yn rhywle yng Nghaerdydd, fel bod pobl yn gallu dod i'n gweld y noson wedyn, fel y gallwn ni wneud rhywbeth yn hollol fyw. Dyna'r bwriad tymor hir - chwarae yn hollol fyw.

Gigio cymaint â phosib yn hytrach na chanolbwyntio ar gynhyrchu sŵn stiwdio?
Rhodri: O ie - oherwydd mae YN gweithio yn fyw.

Dilwyn: Mae'n lot gwell nag o'n i'n feddwl yn fyw. Ar ôl gorffen y record, nes i feddwl, sut uffern mae hyn yn mynd i weithio? Ond roedd yn gweithio'n reit dda.Yucatan Ond roedd y ddau gig gyntaf ychydig yn static ...

Rhodri: Ond oedd o'n dda - oedd y sŵn yn superp.

Dilwyn: Dwi'n meddwl mai fi oedd ar goll fwyaf. O'n i wedi bod yn involved yn y peth ers gymaint o amser ac yn sydyn iawn ro'n i'n ei wneud o'n fyw - oedd o'n beth od iawn i fi a mae'n od iawn canu yn y ffordd yne achos dwi erioed wedi canu'n fyw yn y ffordd yne o'r blaen.

Hefyd yn fyw, y bwriad oedd reit o'r cychwyn, nid yn unig defnyddio cerddoriaeth ond defnyddio visuals hefyd.

Felly mae'ch sioe lwyfan yn dipyn o sioe?
Rhodri: Wel, mae'n mynd i fod.

Dilwyn: Ar hyn o bryd den ni'n trïo neud ychydig bach o visuals yn y cefn. Gan mai arlunwyr ydy Manuel a fi, 'den ni wedi bod yn tynnu lluniau o lefydd yng Nghymru, jyst yn lleol fan hyn, wedyn chware o gwmpas efo nhw. Mae'n rhan o'r sŵn - o lle mae'n dod. Den ni'n meddwl gwneud mwy o gelfyddyd yn digwydd ar y llwyfan, dyna oedd fy mwriad yn y tymor hir. Dwi ddim yn gwbod os oes neb arall yn gwybod hynny eto!

Rhodri: Be ti'n feddwl celfyddyd?!

Dilwyn: Wel, ti'n gwbod Dadaist performances lle mae lot o bethe'n digwydd ar unwaith ...

[Yma mae'r sgwrs yn troelli i feysydd celfyddydol aruchel a dryswch ynglŷn â Dada, Dali, Dadistiaeth mewn cerddoriaeth a'r arlunydd Duchamp ....]

... es i weld sioe rap unwaith pan oedd pobl yn gwneud graffiti yn fyw ar y llwyfan. Ac mi wnes i weld artist o Ffrainc ar y teledu sy'n tynnu lluniau ar ei gwyneb wrth ganu. Roedd hi'n samplo ei llais ei hun wedyn tra roedd pawb arall yn dechrau chwarae, roedd yn dechrau tynnu llun ar ei gwyneb wedyn mi aeth hi i mewn i'r piano .... a chwarae y tu mewn i'r piano ...

[Ac wrth i'r sgwrs fynd ymlaen i drafod pob math o feysydd ecletic eraill, gadawn aelodau Yucatan i gynllunio eu gigs nesaf, gan edrych ymlaen yn fawr i weld y sioe!]


Cyfrannwch

Huw Algieri-Hen Golwyn
Rydw i yn hoffi y ffordd mae'r grwp wedi creu steil newydd cerddoriaeth.Mae'r ffaith bod y Band wedi cyfansoddi gwaith sydd yn wahannol a unigryw yn apelio llawer i mi ac rydw i wedi cael ei ysbrydoli gan y fordd o cyfansoddi yma.


Nid ydym yn derbyn sylwadau ar gyfer y dudalen hon bellach.


Radio Cymru
Digwyddiadau
Adolygiadau


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy