BBC HomeExplore the BBC
Nid yw'r dudalen hon wedi ei diweddaru ers tipynFe'i gadawyd yma er gwybodaeth.Rhagor o wybodaeth

SADWRN
20fed Medi 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Cerddoriaeth

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru GoOr GoDd Canol DeOr DeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Côr Merched Bethesda a deithodd drwy Brydain yn cynnal cyngherddau yn 1901 Côr ar seiliau cadarn
Am y tro cyntaf ers dros ganrif, mae gan Fethesda gôr merched unwaith eto - côr ac iddo seiliau cryf yn nhraddodiad cerddorol y dref a hanes y Streic Fawr.
Cynhaliodd Cororion eu cyngerdd cyntaf ym mis Mai 2005 dan arweiniad Beti Rhys, athrawes gerdd yn Ysgol Syr Hugh Owen ond mae gan lywydd anrhydeddus y côr, Brenda Wyn Jones, gysylltiad uniongyrchol â chôr merched cyntaf Bethesda a sefydlwyd adeg Streic Fawr y Penrhyn.

Nain Brenda, Mary Ellen Parry, oedd arweinydd y côr cyntaf hwnnw a sefydlwyd ddechrau Mai 1901. Ugain o ferched ifanc lleol di-briod oedd yr aelodau bryd hynny ac fe fydden nhw'n gadael Bethesda am hyd at dri mis ar y tro i gynnal cyngherddau ar hyd a lled Prydain i godi arian at apêl y streic.

Dros gyfnod o ddwy flynedd, mi godon nhw £8,000 tuag at y Penrhyn Relief Fund a chael croeso mawr gan bobl mewn llefydd fel Sheffield, Bryste, Llundain a Chaeredin.

Yn ogystal â chodi arian, fe helpon nhw hefyd i ledaenu gwybodaeth am y streic drwy'r wlad.

Pan ddaeth y streic i ben, fe roddodd y côr y gorau iddi gan ganu am y tro olaf ym mis Gorffennaf 1903. Ond bellach, mae merched yr ardal yn ailafael yn y traddodiad, fel yr esbonia yr arweinydd Beti Rhys:

"Dim ond ers ychydig fisoedd rydyn ni wedi dechrau ac mi gychwynnodd y cyfan mewn parti Nos Galan y llynedd pan ddaru rhai o genod yr ardal ofyn a fyddai gen i ddiddordeb mewn arwain côr. Dwi'n bennaeth yn adran gerdd Ysgol Syr Huw Owen ac wedi arwain sawl côr o blant ac roeddwn yn awyddus i helpu efo'r côr newydd yma.

"Mi ddaeth tua 25 i'r cyfarfod cyntaf ac erbyn hyn mae bron i 50 yn dod bob nos Iau am saith o'r gloch i Ysgol Gynradd Tregarth lle rydyn ni'n ymarfer.

"'Da ni'n canu bob math o gerddoriaeth - caneuon arferol ar gyfer côr meched a rhai gospel hefyd. Da ni'n gobeithio canu darnau cyfoes cyn bo hir, rhai newydd sbon.

"Yn ein cyngerdd cyntaf ym mis Mai roedd Neuadd Ogwen ym Methesda yn orlawn. Roedden wedi llwyddo i ddysgu pum cân ar ei chyfer ac roedd yn llwyddiant mawr.

"Rydym yn gobeithio cystadlu mewn eisteddfodau a pherfformio mewn mwy o gyngherddau yn y dyfodol."

Yn Nhregarth hefyd, lle mae'r côr yn ymarfer, mae'r llyn sydd wedi rhoi ei enw i'r côr, sef Llyn Cororion, lle mae olion Cytiau Gwyddelod o'r Oes Efydd i'w gweld o hyd.

Cyfrannwch

John Hughes o Poulton le fylde
Roedd fy nhaid John Rowlands yn y streic fawr; pob lwc i'r cor. Roedd fy nhad yn "dispenser" yn ysbyty y chwarel o 1912 i 1915. Yr hen dy y teulu oedd Freithwen yn Gerlan.


Nid ydym yn derbyn sylwadau ar gyfer y dudalen hon bellach.


Radio Cymru
Digwyddiadau
Adolygiadau


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy