BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Awyr agored

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Cerdded
Eglwys Llanaelhaearn Esgyrn Llanaelhaearn
Lynda Cox o Lanaelhaearn sy'n edrych ar hanes bosib yr hen esgyrn a ddarganfyddwyd ym mynwent eglwys Llanaelhaearn.

Wrth weithio ar lwybr eglwys Llanaelhaearn, mi ddaru'r gweithwyr ddod ar draws lot o esgyrn. Roedd yn rhaid dweud wrth yr heddlu, ond ddaru nhw ddarganfod bod yr esgyrn yn rhai hen iawn.

I gyd 'da ni'n wybod yw esgyrn hen ddynes a hogyn ifanc ydyn nhw. Roedd eglwys Llanaelhaearn yn bwysig ar lwybr pererindod gan fod Aelhaearn yn ddisgybl i Feuno, ac mae yna ffynnon sanctaidd yma hefyd. Felly rydym yn meddwl mai pererinion oedd y rhain.

Nid ydym yn gwybod llawer mwy, ond mae gennym ni un awgrym. Roedd yn bwysig yn y Canol Oesoedd i gladdu cyrff mor agos i wal yr eglwys ac oedd yn bosib. Yn 1622, ddaru nhw adeiladu'r transept newydd o dan un o ffenestri'r eglwys, ac felly efallai bod rhaid iddynt symud esgyrn rhai o'r pererinion o du fewn i'r eglwys, i'r tu allan. Felly un awgrym yw bod yr esgyrn yn hun na 1622, ond nid oes gennym ni'r arian i wneud ragor o brofion i ddarganfod mwy.

Rydym felly wedi penderfynu ail-gladdu'r esgyrn yn fynwent yr eglwys, heb fod ym mhell o le gawsant eu darganfod. Mae'r adeiladwyr wedi creu arch iddyn nhw ac mi fydd yna groes bren dros y bedd, yn y dyfodol agos.

Mae pererinion dal i ddod yma, i weld y sgrin rhwd a'r garreg o'r chweched ganrif, gydag 'yma gorwedd Aliortous' wedi ei ysgrifennu arni. Nid ydym yn siŵr pwy oedd Aliortous, 'mond fod o'n dod o Elmet, ger Leeds. Efallai bod o ar bererindod hefyd.

Mwy am bererindod Pen Llŷn.


Lleol i Mi
Radio Cymru
Eisteddfodau


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy