BBC HomeExplore the BBC
Nid yw'r dudalen hon wedi ei diweddaru ers tipynFe'i gadawyd yma er gwybodaeth.Rhagor o wybodaeth

GWENER
11eg Gorffennaf 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru GoOr GoDd Canol DeOr DeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Llanw Llyn
LLun o'r cafn Cafnfyddiad!
Rhagfyr 2008
Mae Archeolegwyr wedi gwneud darganfyddiad pwysig ym Mhorth Neigwl.

Tros gyfnod o flynyddoedd wrth i'r clogwyn erydu mae olion o'r oesoedd a fu wedi bod yn ymddangos ym mhen Cilan o Borth Neigwl.

Gyda'r erydiad mae hen hen dir yn dod i'r golwg, tir sydd wedi'i orchuddio dros amser gan dywod a llif o glai.

Yn yr haenen yma cafodd archeolegydd o Ddeganwy, David Chapman hyd i gyllell a chreiriau fflint eraill sy'n tarddu, mae'n debyg o'r 'Ffatri' ym mynydd Rhiw.

Yn ogystal ag offer carreg, daeth hefyd o hyd i dyrrau o gerrig wedi'u llosgi, oedd yn awgrymu fod pobl wedi bod yn byw yna ar un adeg.

Arweiniodd hyn at archwiliad gan Ymddiriedolaeth Archeolegol Gwynedd ym mis Mawrth eleni.

Darganfuwyd cafn pren, gwnaed archwiliadau gwyddonol a chanfod fod y pren tua l650cc. Ei bwrpas, mae'n debyg, oedd i ddal dŵr a'i gynhesu gyda cherrig poeth, o bosib ar gyfer coginio.

Gan fod y cafn ar ymyl y clogwyn, gallai gaeaf arall fod wedi ei olchi i ffwrdd am byth ac felly, yng nghanol stormydd Tachwedd eleni aeth tîm o arbenigwyr o Wynedd ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd ati i'w godi'n ofalus a'i gludo i Gaerdydd.

Bydd yn cael ei roi'n ôl at ei gilydd, a'i arddangos yn yr Amgueddfa.

Cafwyd hyd i hen, hen hadau yn y ddaear hefyd, a'r gobaith yw y bydd dadansoddiad o'r rhain yn rhoi mwy o oleuni ar beth oedd yn digwydd ar y safle.

Mae'r safle'n eiddo i Robert a Mair Evans, Fferm y Nant, Cilan. Mae'n rhyfeddol meddwl fod 'nant' yn amlwg, felly, wedi bod yn nodwedd bwysig ers dros 1000 o flynyddoedd cyn geni Crist.

Diolch i George Smith o Ymddiriedolaeth Archeolegol Gwynedd am yr hanes.

0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy