BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Llafar Bro
Clychau'r gog Y Golofn Werdd
Mawrth 2010
Gwell yw ystafell os tyf.

Dwylo fyny pawb sy'n gwylio rhaglenni Iolo Williams neu David Attenborough?

Dwylo fyny pawb fuodd am dro ddoe ac a welodd o leiaf dri aderyn roedd yn ei adnabod?

Mi fyddwn yn falch iawn os dwi'n anghywir, ond dwi'n amau fod yna dipyn mwy ohonom yn perthyn i'r grŵp cyntaf.

Efallai ei fod yn gyfaddefiad trist ond dyma un o'r prif resymau fod gen i gi. Yn y misoedd di-gi, rhwng marw'r hen ast a chael fy nhemptio gan y darn papur efo'r geiriau "yn eisiau, cartref da...", roedd dyddiau yn gallu mynd heibio heb i mi fynd am dro.

Roedd hi'n bwrw, roeddwn i'n brysur, roeddwn i isio gwylio'r rhaglen yma Roedd y rhestr esgusodion yn ddi-ddiwedd.

Ond rŵan, unwaith eto, mae'n rhaid, beth bynnag fo'r tywydd, gerdded rhywfaint ddwywaith y dydd. Ac mae fy nghorff yn iachach o'r herwydd.

Tyda ni gyd yn gwybod fod ymarfer corff yn dda i'r iechyd.

Be yda ni llai ymwybodol ohono, neu efallai yn llai tebygol o'i gyfaddef ydi fod y meddwl, yr hwyliau, yr enaid hyd yn oed, yn llawer gwell o fynd allan i'r awyr iach bob dydd.

Ac mewn byd lle mae Sefydliad Iechyd y Byd (yr WHO) yn darogan mai iselder ysbryd fydd ail brif achos afiechyd yn y byd erbyn 2020 mae hynny'n bwysig.

Mae yna wahaniaeth sylfaenol rhwng ymarfer dan do ac ymarfer tu allan.

Tydi person ddim yn arogli na thail na gwyddfid ar feic yn y "gym" a does yna ddim cen i'w weld na chigfran i'w chlywed ar wal ddringo.

Does dim rhaid mynd ymhell na mynd yn gyflym i elwa o'r profiad. Ond dwi yn grediniol fod rhaid mynd yn rheolaidd.

Wrth gerdded yr un llwybr bob dydd mae rhywun yn sylwi ar ddail yn blaguro a dail yn crino ac yn dod i wybod lle yn y clawdd yda chi'n debygol o weld y dryw bach.

Bora 'ma mi oeddwn i'n gwenu wrth sylwi ar ddanadl poethion ym man gwrych. Mae'r gwanwyn ar ei ffordd.

Ac fel mae person yn dod i adnabod ffrind neu gymar yn araf tros y blynyddoedd felly gyda darn o dir.

Mae rhywun yn dod i'w adnabod, i'w garu ac yn meithrin y gallu i sylwi pan mae rhywbeth o'i le.

Ac os nad ydan ni'n bobl sy'n poeni os oes blodyn y gwynt yn ein coed ni eleni, yn wir yn bobl sy'n gwybod os oes mwy neu lai na llynedd, os ydynt wedi ymestyn ychydig yn nes at yr afon neu wedi blodeuo chydig yn hwyrach nag arfer, fydda ni byth yn bobl fydd yn wir boeni os bydd blodyn y gwynt yn diflannu am byth.

Ac os nad ydan ni'n poeni am flodyn y gwynt cam bychan yw peidio poeni am na gwenyn na morfil.

Mae bod yn gyfarwydd a'n tir ein hunain hefyd yn rhoi y gallu i ni uniaethu efo pobl eraill a'u tiroedd hwythau.

Os bu i chi gael picnic ger Bedd Porus neu Domen y Mur wythnos ddiwethaf nid dim ond rhywbeth ar sgrin neu erthygl ar bapur am rhyw bobl od ym mhell i ffwrdd yw clywed fod yna gynlluniau i greu rheilffordd newydd trwy diroedd llwyth y Tuva yn Siberia, a'i gyrru yn syth trwy ganol eu tiroedd claddu sanctaidd.

Am bob math o resymau mae'n bwysig ein bod yn dianc mor aml a phosib o garchar pedair wal.

Dwi ddim yn dweud dim byd newydd wrth gwrs.

Llinell gan Dafydd ap Gwilym ydi teitl y darn yma. Cerdd wedi ei sgwennu tua 650 0 flynyddoedd yn ôl.

Sian Northey


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy