BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Eco'r Wyddfa
Y ddysgl gyda'r llun yn dangos y balŵn Balŵn dros yr Wyddfa
Nadolig/Ionawr 2007
Yn ddiweddar dangoswyd dysgl fechan i mi - tebyg iawn i flwch llwch. Arni roedd llun balŵn oren a glas, gyda'r llythrennau G-AZBX. Yn y fasged o dan y falŵn roedd amlinell dau ddyn.
Ar gefn y ddysgl roedd y geiriau canlynol: 'First balloon flight over Snowdon: Saturday 15 April 1972. Thursday's Child G-AZBX from Llanrug to Llanfrothen. Flight Time 45 minutes. Pilots: Fred Holcroft, John Wailer.'

Doedd gen i ddim cof o gwbl o ddarllen na chlywed am y fath daith, yn enwedig gan fod y geiriad yn honni mai o Lanrug y cychwynnodd y daith. O ble felly? Doedd dim amdani ond chwilio ôl-rifynnau'r Caernarfon and Denbigh Herald am fis Ebrill 1972, ac yno, wythnos wedi'r digwyddiad roedd adroddiad eithaf manwl am y falŵn a hedfanodd dros yr Wyddfa.

Grŵp yn galw eu hunain yn 'Jasper hot-air balloon group' oedd yn gyfrifol am y fenter, ond nid yn Llanrug y cychwynnwyd ar y daith hanesyddol, ond yn y Waunfawr. Yn anffodus, nid yw'r union leoliad yn cael ei enwi, dim ond sôn am gyfarfod mewn cae ger y Waunfawr am un o'r gloch y pnawn, a gollwng nifer o fân falŵns heidrogen i'r awyr er mwyn ceisio mesur cryfder a chyfeiriad y gwynt.

Bu hyn yn digwydd gydol y awn tra roedd y ddwy falŵn fasged yn cael eu paratoi; sef Thursday's Child (lliw glas ac oren) a Serendipity (lliw glas a melyn).

Am hanner awr wedi pedwar y pnawn, cychwynnodd Thursday's Child ar ei thaith, ond cafodd ei chwythu heibio i Fetws Garmon ac ymlaen am Ryd-ddu, gyda Fred Holcroft a John Waller yn beilotiaid. Diflannodd o olwg y gwylwyr uwchben Beddgelert, ond llwyddodd i osgoi creigiau a chlogwyni Y Gymwynas (Bwlch Aberglaslyn), gan hedfan ymlaen am Brenteg. Ond rhywle islaw Pont Aberglaslyn aeth y fasged yn sownd mewn coeden, a dyna ddiwedd y daith.

Yn y cyfamser, roedd Serendipity wedi cychwyn o'r un Waunfawr hefyd, ac wedi cael gwynt tecach i'w chario i fyny dros ystlys yr Wyddfa. Yn beilotiaid arni roedd Lt. Terry Adams a Joe Philip, gyda Roy Midwinter yn ddyn camera.

Dilynwyd y balŵn mewn car gan Mark a Terry Pritchard o Dudweiliog, ond y tro hwn, yn hytrach na dilyn ei chwaer am Feddgelert, hedfanodd Serendipity i gyfeiriad Nant Gwynant, a bu'n rhaid i'r gyrrwyr ceir anelu am Lanfrothen a Chroesor i geisio gweld lle byddai'n glanio.

Rywle yng nghyffiniau'r Cnicht a'r Moelwyn, gwelodd y peilotiaid fod gorsaf bŵer Ffestiniog yn agosáu, a dechreuwyd poeni y byddai'r balŵn yn taro'n erbyn peilonau a gwifrau trydan yr orsaf mo. Felly, penderfynwyd diffodd fflam y nwy, a disgynnodd y balŵn yn reit sydyn ar dir garw rywle uwchben Llanfrothen.

Yn ffodus, chafodd peilotiaid yr un o'r ddwy falŵn eu hanafu er iddynt orfod glanio'n ddisymwth. Un o aelodau'r 'Jasper hot-air balloon group' sy'n adrodd yr hanes yn y wasg, ond mae'n amlwg fod camgymeriad yn yr adroddiad neu yng ngeiriad y ddysgl.

Tybed a gafodd y ddysgl ei pharatoi cyn diwrnod yr hedfan? Ai bwriad y peilotiaid oedd cychwyn yn Llanrug a chyrraedd Llanfrothen? Beth fu'r achos iddynt newid eu meddyliau, a chychwyn yn y Waunfawr? A pham mai Thursday's Child sy'n cael y clod am hedfan dros yr Wyddfa, er mai mewn coeden ym Mhrenteg y glaniodd?

Os oes unrhyw un o'r darllenwyr yn cofio'r digwyddiad, tybed a fedrwch gysylltu i egluro ble'n union yn y Waunfawr y cychwynnodd y daith hanesyddol hon. Ac a oes unrhyw un yn gwybod pwy fu'n gyfrifol am gynhyrchu'r ddysgl i gofio'r daith - ac a oes mwy ohonynt ar gael yn rhywle?


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy