Chwalfa Tryweryn Yn 1955 penderfynodd aelodau o Gyngor Dinas Lerpwl eu bod am foddi Cwm Tryweryn ger y Bala er mwyn cyflenwi dŵr i'r ddinas.
Er gwaethaf protestio ffyrnig yn lleol a thrwy Gymru, dros gyfnod o 10 mlynedd fe wagwyd y cwm, fe adeiladwyd yr argae, fe adawodd y trigolion eu tai ac yna, yn 1965, fe ddaeth y dŵr.
Daeth yr enw Tryweryn wedi hynny yn symbol pwerus yn hanes Cymru. Ond i'r teuluoedd oedd wedi byw ym mhentref Capel Celyn a'r cwm ers cenedlaethau, fel mae'r darnau yma yn ei ddangos, nid symbol oedd Tryweryn ond cartref.
