BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Gadlas
Pwmp petrol Byd heb olew
Rhagfyr 2007
Byd y ffermwr gan Iwan Jones
Fel ambell un ohonoch mae ffonio o gwmpas am bris olew yn beth digon digalon i'w wneud ar hyn o bryd.
Gallaf gofio dyddiau pan oedd yn 11c y litr a dyma ni'n nawr yn edrych ar 45c. I wneud pethau'n waeth fyth mae'n siŵr mewn pymtheg mlynedd arall y byddwn yn hiraethu am yr amser pan oedd dan £1 y litr!

Os gwrandewch ar y newyddion mae'r bai ar Iran, Rwsia neu hyd yn oed economi China. Ond y gwir anffodus yw ein bod yn rhedeg allan o olew a hynny'n gynt na beth mae rhywun yn feddwl. Dim problem medd rhai, fedrwn ni dyfu tanwydd ein hunain rŵan. Gwir, ond mae terfyn ar faint o dir, pridd a dŵr sydd ar y blaned 'ma i dyfu tanwydd. Petai'r holl blaned yn defnyddio'r un faint o adnoddau naturiol a phobl Cymru mi fyddai angen tair planed arnom. Mae'r map o Gymru'n dangos faint o adnoddau Cymru sydd ei angen i gynnal poblogaeth Caerdydd.

Felly beth mae hyn yn olygu i ffermwyr Cymru?
Er mwyn cynhyrchu digon o fwyd i bobl y byd dros y 50 mlynedd nesaf mae rhaid cynhyrchu gymaint o fwyd a sydd wedi ei gynhyrchu dros y deg mil o flynyddoedd diwethaf gyda'i gilydd. O diar! Bydd olew, dŵr a thir yn brin felly ni fydd posib codi cynhyrchiant llawer a bydd yn ddrud iawn i wneud hynny. Mae rhai yn credu y bydd technoleg GM yn helpu ond hyd yn oed OS yw'n gweithio ni fydd yn gallu ateb y broblem. Ar hyn o bryd maen cymryd deg uned o egni tanwydd ffosil i gynhyrchu un uned o fwyd drwy ddefnyddio dulliau amaeth modern. Yn anffodus i ni mae'n cymryd mwy fyth o egni i gynhyrchu cig a llaeth na grawnfwydydd sydd yn golygu y bydd llai o bwyslais ar fagu stoc a mwy ar dyfu cnydau.

Mewn byd lle mae olew yn prinhau bydd prisiau bwyd yn codi yn y dyfodol (gan gynnwys Wyn gobeithio!) ond tydi hyn ddim yn golygu o reidrwydd y bydd incwm yn codi. Y rheswm am hyn yw y bydd prisiau mewnbynnau fel gwrtaith, bwyd a thanwydd yn codi hefyd. Er hyn mae cyfleon i ffermwyr fydd yn gallu ffermio heb neu drwy ddefnyddio llawer llai o fewnbynnau.

Dyma rai o'r newidiadau tebygol yn yr ardal hon
Bydd dal alw am gig ond fe fydd yn gynnyrch 'exclusive' a drud. Ffermydd mynydd neu ucheldir, ble nad oes modd troi, fydd yn cynhyrchu y cig yma. Bydd grawn yn rhy ddrud i'w fwydo i anifeiliaid felly bydd rhaid cadw bridiau cynhenid sydd yn mynd i allu pesgi ar borfa neu ar ychydig iawn o rawn. Bydd llai o alw am wartheg stôr oherwydd bydd ffermydd llawr gwlad yn tyfu cnydau i bobl yn hytrach nac anifeiliaid. Bydd dyddiau y loriau dwysfwyd yn hedfan o gwmpas gogledd Cymru yn prinhau.

Bydd ffermydd ardaloedd sydd yn bennaf yn tyfu porfa, ond yn gallu tyfu rhai math o gnydau, yn mynd yn ôl tuag at ffermio mwy cymysg fel y gwelwyd rhai degawdau yn ôl. Mae'n debyg bydd gwrtaith yn rhy ddrud i'w brynu yn ogystal a bwydydd anifeiliaid. Bydd tyfu grawn mewn cylchdro yn dod yn boblogaidd unwaith eto ond bydd y pwyslais ar werthu'r grawn yn hytrach na'i ddefnyddio i fwydo'r anifeiliaid.

Mae'n debyg y bydd yn cymeryd degawdau i ni weld y newid, ond newid fydd rhaid os oes gennym obaith o gynnal poblogaeth y byd. Nid y diwydiant dibwys fydd amaethyddiaeth ond canolbwynt polisïau llywodraethau ar draws y byd. Bydd angen i nifer o bobl ddychwelyd i fyw yng nghefn gwlad er mwyn cynnal y dinasoedd mawr a bydd rhaid trawsnewid y ffordd mae bwyd yn cael ei ddosbarthu a'i becynnu i'r boblogaeth ddinesig. Mewn gwledydd megis Cuba ble maent yn barod wedi addasu i brinder olew mae'r bobl ddinesig yn cynhyrchu cyfran helaeth o'i bwyd eu hunain mewn ffurf llysiau, ieir, cwningod a moch cwta!! Mi fydd merlen mewn 'pony paddock' yn beth prin!

Gyda gweledigaeth gan arweinwyr llywodraeth Cymru a undebau amaeth gallwn fod ar flaen y gad mewn creu diwydiant amaeth llewyrchus yn ariannol ac i'r blaned. Y dewis arall yw cario 'mlaen i golli pob ceiniog ychwanegol o'n pocedi i fusnesau mawr y byd tra'n colli cyfle i achub y blaned.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy