BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Gadlas
Emma gyda chriw o'i disgyblion yng ngwlad Korea. O Gymru i Korea
Hanes merch o'r fro sy'n dysgu yn y Dwyrain Pell.

Dros flwyddyn yn ôl cyrhaeddais Korea. Yn y gorffennol, deuai enwogrwydd y wlad yma o'i hanes hir o ryfeloedd, y gêmau Olympaidd a chwpan pêl-droed y byd. Y dyddiau yma efallai, daw ei henwogrwydd drwy weithredoedd ei chymydog yn y gogledd.

Mae'n anodd iawn rhoi trefn ar yr holl brofiadau erbyn hyn achos mae gymaint ohonynt, ond ceisiaf grynhoi...er eich mwyn chi, ddarllenwyr, yn benodol!

Rhaid sôn am y plant bach. Maent yn blant bach mor ddel, llawn o gariad, gweithwyr caled iawn ac yn parchu'r athrawon (dim ond un hogyn gefais helynt go iawn gydag ef). Acen Americanaidd yw'r un mwyaf adnabyddus yn y wlad a fi oedd yr unig un o Brydain yn yr ysgol. Chwerthin wna'r plant i ddechrau ond ymhen hanner blwyddyn siaradai'r plant efo fy acen i! Braf iawn oedd clywed "fy mhlant i" yn cywiro acen Americanaidd y disgyblion eraill.

Rhwng pedair a thair ar ddeg oed oedd oedran y plant y bum yn eu haddysgu yn yr ysgol gyntaf. Wrth gwrs nid oedd y plant ieuengaf yn gallu ysgrifennu yn Korean heb sôn am yn Saesneg, ond roedd yn syndod mor dda, roeddynt yn cofio geiriau ac yn eu defnyddio mewn sefyllfaoedd addas.

Yn y boreau roeddwn yn gyfrifol am ddeg o blant pedair oed a thros y flwyddyn cefais y cyfle i'w gweld yn datblygu a chael 'oriau o hwyl yn dysgu a chwarae hefo nhw. Yn y prynhawn roedd y plant ychydig yn hŷn ond dal yn ciwt'.

Er mwyn rhoi terfyn ar unrhyw ddadl defnyddid y gêm 'carreg, siswrn a phapur'. Nid ydw i wedi gweld dim yn dod i ben mor hwylus ymysg plant - gyda phob un yn cadw at y canlyniad cyntaf. Gwych! Roeddwn yn teimlo'n arw dros rai o'r plant gan fod gymaint o bwysau arnynt i wneud yn dda.

Pwysau ar y plant
Gan amlaf byddai'r plentyn yn mynychu sawl gwahanol academi (Mathemateg, Gwyddoniaeth, Piano, Saesneg a.y.y. b.) ac wedyn yn gwneud Taekwando/ Hapkido/Komdo cyn mynd adref i wneud gwaith cartref, chwarae ar y cyfrifiadur ac o'r diwedd i gysgu! Fel arfer byddai diwrnod o waith, ymarfer ychydig o Korean a dosbarth Hapkido yn ddigon blinedig imi. Nid ydw i'n rhugl yn yr iaith eto ond ceisiaf bob dydd i wella fy hun ac mewn bywyd pob dydd, anodd yw gwneud dim heb allu siarad ychydig o'r iaith ac mae'r trigolion yn gwerthfawrogi unrhyw ymdrech gan ymwelwyr i siarad eu hiaith.

Amser i arfer â'r bwyd
Yng ngwersi Hapkido (ffurf o grefft ymladd) dim ond hangul (iaith) oedd yn cael ei siarad felly rhaid oedd cofio pob symudiad yn yr iaith er mwyn y profion gwregys Hapkido . Yn ogystal â'r iaith mae'r bwyd yn cymryd amser i arfer hefo - sbeislyd iawn ydi'r rhan fwyaf ohono. Kimchi sydd yn boblogaidd iawn ac yn cael ei fwyta bob dydd ac wedi ei wneud o fresychen gydag amryw o sbeisiau gwahanol wedi eu hychwanegu. Coginir y bwyd yng nghanol y bwrdd a phawb yn helpu eu hunain iddo.

Moesau y ddiod
Y ddiod swyddogol (neu rhata ) sydd yn cael ei yfed hefo bob pryd o fwyd ydi sofu. Diod wedi ei wneud o reis ydyw (neu cemegion erbyn heddiw). Mae rheolau manwl ynghylch sut i yfed yn barchus yma, rhaid tywallt y ddiod i gwpan gan gyffwrdd eich braich hefo'r llaw rhydd. Wrth dderbyn diod rhaid gwneud yr un peth ac os yw cwpan eich cyfaill yn wag, rhaid ei lenwi. Anodd iawn ydi mynd adref ar ôl cael digon!

Defnyddir y ddwy law i dderbyn pob dim ac wrth gyfarfod, diolch neu adael person rhaid moesymgrymu hefo'ch pen hefyd.

Trifia Korea
Manylion bach eraill am y wlad yw fod pawb yn 'frawd' neu 'chwaer' i'w gilydd a chewch ambell i beth am ddim wrth brynu yn y siop, teimlwch yn enwog yma gan fod pawb yn dweud "helo" wrthych ar y stryd, ac ymhobman mae ystafelloedd internet 24 awr.

A ydyw'r wlad yma yn gwybod am Gymru?
Mae rhan fwyaf (dim pawb) o'r bobl yn ystyried Prydain fel Lloegr yn unig - oni bai eu bod yn gwybod am Giggs! Rwyf wedi goleuo tipyn arnynt ers i mi ddod yma, ac yn enwedig dros y mis diwethaf tra bum yn gweithio i'r Brifysgol (camp haf - profiad anhygoel eto) lle canodd pob athro ei anthem genedlaethol o flaen 230 o ddisgyblion. Teimlais fel fy mod mewn pabell Eisteddfod rhywle yng Nghymru a balch iawn oeddwn o'r cyfle i ganu Hen Wlad Fy Nhadau - mewn iaith wahanol iawn iddynt.

Gobeithio eich bod wedi mwynhau darllen a dysgu ychydig bach am y Koreaid a'u dull o fyw ... Nid yw'r erthygl yn ddigon hir i geisio trafod pob dim.

Hwyl fawr, Emma.(Kang Mi-Na - fy enw Koreaidd.)


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy