BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Gadlas
Golygfa o'r wyddfa Iona Roberts: Wardeinio
Gorffennaf 2006
Iona Roberts sy'n sôn am ei phrofiad hi fel warden.

Yr wyf wastad wedi mwynhau bod tu allan yn yr awyr agored, a dyna roddodd y gic i mi gychwyn gwirfoddoli gyda'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol flwyddyn yn ôl. Gwirfoddolais am dri mis gyda chriw llwybrau ardal y Carneddau cyn rhoi cynnig ar gael prentisiaeth llawn amser gyda'r 'Tryst'. Drwy fy syndod, cefais fy nerbyn i weithio a chael fy hyfforddiant yng Nghraflwyd, Beddgelert.

'Careership' galwyd y cynllun, golygwyd hyn fy mod i yn cael fy hyfforddi am dair blynedd i ddatblygu sgiliau wardeinio. Treuliaf ran helaeth o f'amser o amgylch Beddgelert, ond hefyd mae gofyn i mi fynd i Goleg Reaseheath ger Nantwich am 10 wythnos pob blwyddyn, mewn blociau pythefnos ar y tro.

Wyth ohonom sydd wrthi, pedair merch a phedwar bachgen, pawb wedi dod o ardaloedd gwahanol gan gynnwys Gogledd Iwerddon a Chernyw. Rhaid dweud fod coleg yn dipyn o sbort yn ogystal â chyfle i ddysgu bob math o bethau gan gynnwys adar a blodau gwyllt, i hyfforddiant ar weithio 'chainsaw'. 'Rydw i'n cael pleser mawr yn fy ngwaith yn ôl ym Meddgelert hefyd. Mae'r gwaith yn amrywio o ddydd i ddydd ond treuliaf bob dydd yng nghwmni warden ardal Beddgelert yn gweithio ar stad Craflwyn neu wneud gwaith cynnal a chadw o amgylch y lle. Hyd yma, 'rwyf wedi cael tipyn o brofiadau gan gynnwys torri coed, ffensio, walio a hyd yn oed adeiladu sied!

Wrth edrych yn ôl ar fy mlwyddyn gyntaf, mae tri phrofiad yn neidio i'r meddwl.

Y cyntaf oedd cyfri geifr gwyllt ar yr Wyddfa. Cerddais filltiroedd yn ceisio cael cip olwg ar y creaduriaid gan nodi niferoedd, eu hoed ac ati. Bwriad hyn oedd er mwyn cadw golwg ar y rhifau a chymharu eu niferoedd o flwyddyn i flwyddyn. Mis Tachwedd oedd hyn, a chofiaf dawelwch yr Wyddfa a phrydferthwch y mynydd.

Mae gen i atgofion melys o gael dysgu'r grefft o blygu gwrych yn ôl ym mis Ionawr. Mae rhaid gwneud hyn yn ystod y misoedd cynnar cyn i'r coed gychwyn blaguro, ond 'rwy'n dal i gofio'r oerfel fel tasa'i ddoe! Ta waeth, cefais foddhad o'r plygu a defnyddio teclyn bach o'r enw `billhook', sef math o fwyell gyda thro yn ei chanol. Holltwyd y drain gyda'r 'billhook' nes iddynt blygu yn naturiol ac yna bu plethu'r canghennau a alwyd yn `pleachers' o amgylch y ffyn. Y peth gorau am hyn yw pasio'r gwrych rŵan a gweld eu bod yn llawn dail ac yn gynefin i sawl aderyn. Ffordd hollol naturiol a thraddodiadol o adeiladu ffin.

Cofiaf hefyd yn ôl i ddiwrnod braf dreuliais ar Ddinas Dinlle. Fy nhasg y diwrnod hwnnw oedd ail godi clawdd oedd wedi dymchwel ar ei chanol. Mae posib gweld sawl clawdd o amgylch ardaloedd y môr oherwydd bod siâp y cerrig yn addas i'r adeilad. Adeiladwyd clawdd gyda cherrig crwn naill ochr a llenwyd y canol gyda phridd. Mae'r cerrig yn lleihau fesul rhes a diwedd y gân yw stwffio mwsog rhyngddynt er mwyn i'r gwraidd dyfu a'i gryfhau. Cefais andros o ddiwrnod braf yn gweithio gyda'r cerrig llyfn wrth edrych am Ben Llyn.

Ar y gweill, byddaf wrthi yn torri gwair gyda beic `quad' a 'mowar' ar ei gefn, byddaf hefyd wrthi yn trio cael gwared â Rhododendron sydd fel pla o amgylch Beddgelert! Mae Rhododendron ponticum yn broblem fawr gan ei fod yn chwalu ei had dros y mynydd ac yn mygu pob planhigyn arall yn ei ffordd, fel canlyniad mae bywyd gwyllt yn lleihau hefyd.

Edrychaf ymlaen hefyd i gael dychwelyd i'r coleg fis Medi er mwyn cael hanesion y wardeiniaid eraill.

Gan Iona Roberts


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy