BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Gadlas
Alun Owen o Lanefydd yn Awstralia Byd y Ffermwr
Aeth Alun Owen o Lannefydd ar ymweliad ag Awstralia a Seland Newydd fel rhan o'i ysgoloriaeth Nuffield - dyma ran o'r hanes.

Sul Tachwedd 2 2003
Diwrnod cychwyn wedi dod o'r diwedd wedi llawer o ddymuniadau da fel petawn yn cael tocyn un ffordd. Hedfan o Fanceinion am 4 o'r gloch a chyrraedd Llundain o fewn awr. Teimladau cymysg - yn falch o gael cychwyn ar ôl wythnosau o baratoi a chael cysylltiadau trwy ddeunydd y we ond sylweddoli na welwn fy nheulu a'm ffrindiau am amser hir. Wedi gadael y fferm yng ngofal hogiau hanner fy oed!

Llun Tachwedd 3
Taith oddeutu 14 awr i Singapore a chael dwy awr yn y maes awyr. Yn falch o gael traed ar y ddaear am ychydig ond cael braw wrth fynd allan o'r stafell 'air-condition' i'r awyr agored lle'r oedd y gwres yn llethol ond heb sylweddoli ein bod ar y cyhydedd - beth oedd i ddisgwyl?!

Mawrth Tachwedd 4
Gan ein bod yn teithio i'r dwyrain, roedd y patrwm dydd a nos a cheisio cysgu ar yr awyren yn anodd dygymod â hi - cael dau ddiwrnod o tua 15 awr yn lle 24. Cyrraedd maes awyr Melbourne sef ail ddinas Awstralia am tua 6 y bore. Casglu'r bagiau a mynd drwy'r customs.

Roeddent eisiau llawer mwy o wybodaeth wrth gyrraedd Awstralia i gymharu â glanio yn Ewrop neu Brydain. Rhaid oedd gofalu nad oedd dim byd yn dod i mewn i'r wlad ac am fy mod wedi bod ar fferm yn y mis diwethaf, roedd ychwaneg o gwestiynau a gofal yn cael ei gymeryd. Roedd rhaid chwistrellu unrhyw ddillad neu sgidia oedd wedi bod mewn cysylltiad â fferm o fewn y mis diwethaf, hynny yw, os oeddech yn onest.

Cerdded o'r maes awyr i nôl car oedd wedi ei heirio cyn cychwyn o Gymru. Doeddwn erioed wedi gyrru car awtomatig o'r blaen. Cychwyn o'r maes awyr a gwneud fy ffordd am faes rasio ceffylau Francton lle'r oedd y Melbourne Cup yn cael ei chynnal. Mae hwn yn ddigwyddiad tebyg i Ascot yn Lloegr, lle'r oedd yn ddiwrnod pwysig ar y calendr pan fo talaith Victoria fel Gwyl y Banc. Er bod gan Marion y ferch geffyl, ychydig o ddiddordeb sydd gennyf mewn rasio ceffylau ond rhaid oedd ymweld i ddweud fy mod wedi bod yno. Treuliais y diwrnod yno o 9 y bore hyd 6 yr hwyr, gan fod yn un o'r rhai mwyaf sobor o'r 120,000 o bobl. Fel y Melbourne Cup, roedd ambell i ddoler wedi diflannu i rywle!

Mercher Tachwedd 5
Ar ôl cychwyn gwych fel hyn, roedd rhaid mynd i edrych am fferm neu ddwy. Roedd y fferm yn godro ychydig dro 400 o wartheg Holstein mewn rotari yn cymeryd 50 buwch ar y tro. Gwelwyd trelar magu lloi i fynd to 61 i'r beic gyda lle i 60 llo sugno o'i amgylch, gwneid hyn y gwaith o fagu lloi yn syml a hwylus. Roedd gan y fferm yma, fel llawer arall, sustem 'flood wash' fel ei gelwir lle'r oedd dŵr wedi ei ail-gylchu yn cael ei arllwys i lanhau concrit yn lle defnyddio tractor a scraper.

Iau Tachwedd 6
Ar ôl aros mewn Motel yn Leongatha, sef i'r dwyrain o Melbourne, gyrru am tua awr i fferm teulu Zudaman. Roedd y teulu wedi ymfudo o'r Iseldiroedd yn 1985 gyda thri mab ifanc yr amser hynny. Roedd yma fuches o 620 i gadw y 4 dyn yn brysur. Yn Awstralia, roedd amryw gwmni yn prynu llaeth. Gwerthir o'r fferm yma i Pauls/Parmalait lle roddent yn cynnal diwrnod agored i'r aelodau yn lleol er mwyn trafod hynt a helynt y diwydiant. Roedd tua 15 cynhyrchwr yno a 2 gynrychiolydd yn egluro a thrafod gofynion y cwmni am y flwyddyn nesaf. Synnais mor agored oedd y ffermwyr wrth ddatgelu ffigyrau na fuasai yn mynd dim pellach na'r bwrdd brecwast yma yng Nghymru.

Gwener Tachwedd 7
Mynd i weld fferm Con de Bont erbyn cinio - 12,000 erw yn godro 540. Yn dilyn sychder mawr 2002/3 roedd niferoedd gwartheg wedi gostwng ymhob man oherwydd diffyg bwyd. Bu i'r ffermwr yma werthu llawer o'i stoc ifanc dramor i China lle'r oedd galw am wartheg godro i'r dyfodol. Newydd ddechrau gwerthu ei laeth ers 6 mis oedd Pauls/Parmalait gan symud o gwmni Murray Goldbourn. Arbedai hyn oddeutu 2.7 cent neu 1 geiniog y litr o gost cludiant.

Sadwrn Tachwedd 8
Cychwyn toc ar ôl 7 y bore i gyfarfod Laurie Fitzgerald erbyn 9 yn nhref Duoing. Cael diwrnod prysur a diddorol yn ymweld â phedair fferm gyda Swyddog Maes i wneud cynllun Gofal Fferm. Os rhywbeth roedd y gofynion yma yn Awstralia yn fwy caeth a thrylwyr na gennym ni ym Mhrydain. Roedd yn gofalu am 180 o gynhyrchwyr gyda chyfanswm llaeth o 260,000,000 litr neu gyfartaledd o ychydig o dan 1.5 miliwn litr y fferm. Fy wythnos gyntaf yn Awstralia - difyr iawn hyd yma.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy