BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Bigwn
Un o gapeli Dinbych Gormod o Gapeli?
Chwefror 2007
Ar ddiwedd y flwyddyn hon, yn Rhagfyr 2007, bydd y ddau weinidog sy'n gyfrifol am gapeli'r Hen Gorff yn y dref (y Parch Hugh Pritchard a'r Parch Wayne Roberts) yn rhoi gorau i'w swyddi.

A ddaw rhywun i lenwi'r bwlch?

Yn ol y ffigyrau diweddaraf dim ond 37 o weinidogion fydd gan y Presbyteriaid trwy Gymru yn Ionawr 2008 ac mae 17 o'r rhain yn weinidogion rhan amser.

Mae 577 o gapeli a 28,644 o aelodau gan yr enwad ac felly ar gyfartaledd mae un gweinidog i bob 15 o gapeli a 774 0 aelodau. Gyda nifer 0 weinidogion yn nesu at oed ymddeol, a dim ond un ymgeisydd am y weinidogaeth, gwaethygu fydd y sefyllfa.

Darlun tebyg a geir ymysg yr enwadau eraill.

Pwy sy'n poeni?

Nid yw'r wybodaeth uchod o ddiddordeb, mae'n debyg, i fwyafrif o Gymry Cymraeg y dref. Oddeutu 500 o aelodau sydd yn holl gapeli Cymraeg y dref (Ai cyd-ddigwyddiad yw mai rhyw 500 rhifyn yw gwerthiant Y Bigwn bob mis?).

Ar Sul cyffredin rhyw draean o'r aelodau sy'n mynychu oedfa Gymraeg yn y dref, er yn sicr mae eraill yn cefnogi'r capeli yn y pentrefi cyfagos. Gyda nifer mor fechan yn mynychu, a'r nifer yn gostwng bob blwyddyn, pam fod angen cymaint o gapeli?

Baich yr Adeiladau

Mae'r chwe capel Cymraeg sydd ar ol yn Ninbych yn sicr yn faich ar yr aelodau.

Mae pob un angen ei oleuo a'i dwymo yn y gaeaf ac mae angen gwario symiau sylweddol i gynnal yr adeiladau.

Am ba hyd y byddwn yn gallu parhau i gadw'r adeiladau mewn trefn? Mae rhai ohonynt yn adeiladau hardd, ond a ydynt yn addas i'n dibenion ni heddiw?

Mae'n amlwg na allwn gynnal yr holl gapeli am hir iawn eto oni bai fod y trai ar grefydd yn troi'n llanw, ac nid oes fawr o arwyddion fod hynny am ddigwydd.

Onid gwell fyddai dod at ein gilydd dan yr un to? Mae arferiad a thraddodiad yn iawn yn eu lle, ond nid os ydynt yn rhwystr inni symud yn ein blaenau.

Yn yr Herald Gymraeg yn ddiweddar roedd Angharad Tomos yn son fel y bu yn gwrando ar Gwyn Erfyl yn pregethu yn ddiweddar.

Roedd Gwyn Erfyl yn sôn am ei ymweliad a ffermdy Abernodwydd yn Sain Ffagan, ffermdy yr oedd ef yn gyfarwydd iawn ag o pan yn blentyn yn Sir Drefaldwyn.

Roedd yn cofio'r lle yn llawn bywyd a bwrlwm ond bellach marw ydyw: dim tan yn y grat, dim llyfrau ar y bwrdd a dim bywyd yno. Roedd Gwyn Erfyl yn gweld hyn yn debyg i'r hyn yr ydan ni'n ei wneud efo' n crefydd.

Rydan ni'n mynnu cadw'r hen ddodrefn a'n hen ffyrdd, ond mae'r tan a'r bwrlwm wedi hen ddiflannu.

A oes Ateb?

Wrth siarad efo hwn a'r llall am y sefyllfa capeli yn Ninbych, mae'n ymddangos bod yna gefnogaeth i'r cynulleidfaoedd ddod at ei gilydd, o bob enwad.

Y teimlad cyffredinol yw ei bod yn well byw gyda'n gilydd na marw ar wahan. Ychydig iawn sy'n gwybod bellach beth yw' r gwahaniaethau diwinyddol rhwng y gwahanol enwadau, ond rydan ni'n mynnu addoli ar wahân.

Y ffordd ymlaen ydi cael gwared o'r chwe adeilad presennol a chodi un adeilad cynnes, cyfforddus ac amlbwrpas yn eu lle.

Peidio cael blaenoriaid na diaconiaid sy'n eistedd ar wahân fel petaent yn wahanol i bawb arall, ond yn hytrach ethol Pwyllgor Rheoli sy'n gyfrifol am redeg y ganolfan.

Gellid eu hethol am gyfnod penodol o rhyw dair blynedd a gofalu bod pobl o wahanol oedran ar y Pwyllgor. Gellid hefyd wahodd gwirfoddolwyr i gynorthwyo gyda'r gwaith bugeiliol megis ymweld ag aelodau yn yr ysbyty neu yn eu cartrefi.

Nid oes sicrwydd y byddai hyn yn llwyddo, ond mae gwell siawns gydag adeilad modem, cyfforddus a gwneud defnydd o'r dechnoleg ddiweddaraf yn yr oedfaon a'r cyfarfodydd eraill.

Gorau oll os yw'n bosib dena gweinidog i arwain, ond mae amaf ofn bod raid inni baratoi at yr adeg lle na fydd posib cael hyd i weinidog am bris yn y byd

Beth yw barn darllenwyr Y Bigwn? Oes gennych chi safbwynt gwahanol i'r uchod? Oes yna rywun all roi arweiniad?


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy