BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Bedol
Canolfan Grefft Rhuthun Camp y ganolfan grefft
Gorffennaf 2009
Y Bedol yn dathlu canolfan grefft 'trawiadol' Rhuthun.

'Mae'n drawiadol, yn ysbrydoliaeth ac yn procio'r dychymyg. Roedd hi'n werth teithio 400+ milltir i'w gweld.' John.

'Hon ydy'r oriel fwyaf 'cwl' o bob oriel.' Laura, 13.

'Dylai Cymru gyfan fod yn falch ohoni.' Phil, Caer.

Dyna rai o'r degau o sylwadau sydd wedi eu gadael ar wal Canolfan Grefft Rhuthun yn dysteb i deimladau'r rhai a fu yno.

Nid yn unig y bu ymwelwyr o bob cwr o'r wlad ac ymhellach yno, ond hefyd daeth panel o feirniaid pwysig iawn i gloriannu'r Ganolfan a'i gosod ar restr hir o 10 amgueddfa neu oriel drwy Brydain ar gyfer Gwobr y Gronfa Gelf. Gwobr yw hon a ddaeth i fodolaeth yn 2002 yn rhan o'r 'Art Fund', sef elusen annibynnol, a'i nod yw arbed celf er mwyn i bawb fedru ei fwynhau. Barn y panel beirniaid oedd fod Canolfan Grefft Rhuthun yn 'berl yng nghoron y dref hanesyddol hon o 5,000 sydd yn dibynnu'n gryf ar dwristiaeth ddiwylliannol'.

Wedi ei gosod ar y rhest hir o ddeg, roedd yn rhaid disgwyl tan Fai 5 i glywed pa bedair oedd wedi cyrraedd y rhestr fer. Yn wir, pan ddaeth y cyhoeddiad gan yr Arglwydd Puttnam, sy'n wneuthurwr ffilm ac yn arwain y panel o saith beirniad, roedd pawb oedd yn rhan o ymgyrch Canolfan Rhuthun wrth eu boddau ei bod wedi ei henwi. Hefyd ar y rhestr fer oedd Oriel ac Amgueddfa Gelf Kelvingrove yn yr Alban, Oriel Tai Orleans yn Twickenham ac Amgueddfa Wedgwood.

Roedd gan y cyhoedd hawl bellach i bleidleisio am eu hoff oriel a byddai'r bleidlais fwyaf yn cyfrif fel un bleidlais i'w hychwanegu at saith bleidlais y beirniaid.

Ar Fehefin 18 cyhoeddwyd yr ennillydd. Aeth o wobr o gan mil o bunnoedd i Amgueddfa Wedgwood. Er colli, ymateb Philip Hughes oedd fod Canolfan Grefft Rhuthun wedi gwneud yn wych i gyrraedd y rownd derfynol. Roedd y beirniaid, meddai, yn cyfeirio at yr argraff a wnaeth y lle arnynt, at ragoriaeth y Ganolfan a'i rhaglen cyhoeddiadau ac egni a brwdfrydedd y tîm o weithwyr. Roedd mannau eithriadol ar y rhestr fer, meddai, oedd yn llawer mwy, gyda mwy o staff a mwy o nawdd. Mae'r holl sylwadau a wnaed wedi dangos iddo fo a'i gyd-weithwyr sut mae pobl o bell ac agos yn gwerthfawrogi'r arddangosfeydd, y digwyddiadau a'r adeilad ei hun.

Ymhlith yr arddangosfeydd ar hyn o bryd mae un i ddathlu 90fed penblwydd un o fawrion gwirioneddol celf gymhwysol gyfoes, sef y seramydd Ruth Duckworth. Y mae'r arddangosfa bwysig hon o gerfluniau serameg ysgogol a chywrain yn rhoi cyfle inni weld pam bod ei gwaith wedi bod mor ddylanwadol. Ganwyd hi yn Hamburg yn 1919 ond oherwydd twf Natsiaeth mudodd o'r Almaen i Brydain yn 1935. Y flwyddyn ganlynol cofrestrodd yn Ysgol Gelf Lerpwl i astudio cerflunio. Dyna pryd y daeth yn gyfarwydd â Gogledd Cymru am y tro cyntaf. Y mae'r arddangosfa yn dangos fel y mae ei dawn syfrdanol wedi datblygu ac yn amrywio o furluniau mawr i ddarnau porslen bychain a elwir yn gyfres "cwpan a llafn".

Yno hefyd mae gwaith yr artist Mary Lloyd Jones. Fe'i ganwyd ym Mhontarfynach yng Ngheredigion ac ysbrydolwyd llawer o'i gwaith gan y fro honno. Ei gobaith yw bod ei gwaith yn adlewyrchu ei hunaniaeth, ei pherthynas gyda'r tir, ei hymwybyddiaeth o hanes ac o'r trysorau llenyddol a llafar goludog sydd gennym. Bydd yn chwilio am ddulliau i'w galluogi i greu gwaith aml-haenog. Arweiniodd hyn iddi edrych ar ddatblygiad iaith, marciau cyntefig a Gwyddorau Ogam a Barddas.

Y mae hi wedi arddangos yn gyson ers canol y 60au yng Nghymru, y Deyrnas Unedig ac yn rhyngwladol ac fe welir ei gwaith mew nifer o gasgliadau cyhoeddus gan gynnwys Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Canolfan Tyrone Guthrie, Iwerddon, casgliad Cite de Adria a chartref y Llysgennad Prydeinig i'r Cenhedloedd Unedig yn Efrog Newydd.

Mae'r drydedd arddangosfa o waith Kevin Coates sy'n creu barddoniaeth weledol. Y mae'n edrych ar bob agwedd o'n bywyd corfforol a metaphysegol gyda rhyfeddod sydd yn gymysgedd o weledigaeth syml y plentyn ac aeddfedrwydd cymhleth yr oedolyn.

Daw'r dair arddangosfa i ben ym mis Medi.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy