BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Nene
Gareth Pritchard Atgofion: Ysgol y Bechgyn Ponciau
Mai 2010
Gareth Pritchard yn rhannu atgofion am ei amser yn Ysgol y Bechgyn Ponciau 1939-45 pan ddaeth yr ifaciwîs i aros.

Fe symudais o Ysgol o Babanod i Ysgol y Bechgyn yn wythnos gyntaf yr Ail Ryfel Byd. Fydd rhaid cofio fod yr ysgol, yn yr amser ene, yn hollol wahanol i be roedd hi yn ystod y deigen mlynedd dwytha.

Roedd hen Ysgol y Genethod yn dechrau o ochor Clarke St, wedyn Ysgol y Babanod a ty y prifathro, Mr John Bowen, yn y canol. Roedd wal fawr yn gwahani hwn ac Ysgol y Bechgyn.

Un bore dydd Llun, fe ddaeth Mr Bowen, y prifathro, a dyn arall i siarad hefo ni, ac i ddweud fod 'ne fechgyn o Lerpwl yn dod i rannu'r ysgol hefo ni a'u bod nhw'n dod yma i osgoi y bomie yn Lerpwl ac roedd am i ni fod yn garedig a'u croesawu nhw i'n plith.

Roedd pawb yn yr ysgol yn gynnar ar y dydd roedden nhw i ddod a, rywbryd yn ystod y bore, dyma nhw'n cyrraedd. Rwy'n cofio gweld y bechgyn yma yn sefyll yn stond mewn rhesi wedi cael eu rhoi ene gan eu hathro a oedd wedi dod efo nhw; pob un â'i barsel bach a'i focs 'gas mask' cardbord a'r llinyn o rownd eu gwddw. (Roedden ni heb gael 'gas mask' eto.) Roedd eu henwau ar eu brest (fel roedden ni'n gael ar y trip Ysgol Sul i'r Rhyl) ac, fel roedden ni'n ddweud yn y Poncie, roedd golwg mawr arnan nhw.

Roedd plant y Poncie'n dlawd, ond ddim fel rhein! Rhai mewn côt rhy fawr, rhai'n rhy fychan, hen sgidie a rhau mewn 'pumps'. Y peth arall rwy'n gofio amdanyn nhw oedd y lliw piws ar eu pennau a'u gwynebau ('Gentian Violet' yn erbyn 'ringworm'?).

Ond mewn dim amser roedden nhw wedi setlo yn ein plith ac, wedi cael eu sgrwbio a'u bwydo gan eu hail-famau, roedd 'ne well cyfri arnyn nhw. Roedd ambell un neu'i gilydd yn ffraeo ac ymladd - fel 'ma bechgyn - ond, ar y cyfan, roedd pawb yn cytuno. Mi roedd enwau y bechgyn hyn yn hollol wahanol i enwau'r Rhos a'r Poncie, fel - Jimmy Parr, Bobby Egan, David Kelly, Joe Brown, Phil Bates ac ambell enw diarth arall.

Hefyd, fe ddaeth rhai yn ôl i'r Poncie oedd wedi bod yn byw yn Birkenhead, fel fy nau gefnder, David ac Alun Williams. Roedd eu tad yn y rhyfel a'u mam, Anti Dilys, am ddod yn ôl i'r Poncie. Hefyd Bobby Miller; roedd nain Bobby yn byw yn Broad St., ac roedd Bobby a finne'n ffrindie mawr. Rhyw ddeuddeg mlynedd wedi hyn mi 'nes i ei ail-gyfarfod yn Bovington Camp, Dorset, pan oedden ni'n dau ar 'National Service'; roedd hyn yn gyfle i ni'n dau hel atgofion am yr amser ene yn Ysgol y Poncie.

Rwy'n cofio'r gofalwr, Mr George Robertson (taid Huw) yn rhoi ei ysgol hir i fyny at gloch yr ysgol oedd y tu uwch i 'porch' y bechgyn ac yn tynnu'r rhaff i ffwrdd am fod y gloch ddim i gael ei chanu nes bod y rhyfel ar ben.

Wedi VE Day ('Victory in Europe) yn Ebrill 1945, dyma'r rhaff yn cael ei rhoi yn ôl a Mr Bowen yn dweud y base'r bechgyn cyntaf i gyrraedd yr ysgol y bore wedyn yn cael canu'r gloch. Roedd pawb yn fuan iawn yn yr ysgol y bore hwnnw.

Pnawn dydd Gwener oedd gwersi canu yn yr ysgol. Fel rheol, roedden ni'n canu alawon gwerin neu ganu penillion. Ond hefyd roedd math arall o ganu'n cael ei glywed o ddosbarth yr ifaciwîs, sef 'This old man, he played one' a 'The big ship sailed on the alley alley o'. Doedden nhw ddim mor swynol â ni ond yn mwynhau y canu.

Dim ond rhai o'm hatgofion ydy rhein. Bydd ambell un oedd efo fi yn yr ysgol yn cofio llawer mwy.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy