BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Hanes Lleol

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Mendelssohn Mendelssohn yng ngogledd Cymru
Teithiodd y cyfansoddwr Mendelssohn yn helaeth drwy ogledd-ddwyrain Cymru, fel mae'r Hanesydd Cerddoriaeth Dr Rhian Davies, yn egluro.

Mae'n hysbys iawn mai ymweliad Mendelssohn â'r Alban ysbrydolodd yr Hebrides Overture, ond chafodd ymweliad y cyfansoddwr â Chymru rai wythnosau'n ddiweddarach fawr o sylw o gwbl.

Daeth Mendelssohn i Brydain 10 gwaith. Pan oedd yn Llundain, yn ystod ei ymweliad cyntaf ym mis Ebrill 1829, fe'i cyflwynwyd i beiriannydd mwngloddiol o'r enw John Taylor. Ym mis Awst, ar ôl dychwelyd o'r Alban, bwriadai Mendelssohn hwylio i Iwerddon, ond fe'i rhwystrwyd gan dywydd garw. Felly fe deithiodd i gartref Taylor, sef Coed Du Hall yn Rhydymwyn, ger yr Wyddgrug. Yn ôl disgrifiad Mendelssohn safai'r plasty hwn ar lawnt eang lefn wedi'i hamgylchynu â blodau.

Carnasiwn, rhosynnau, a phlanhigyn crwydrol â blodau siâp trymped oedd yn tyfu o gwmpas y plasty. Y blodau hyn ysbrydolodd ddau o'r tri Ffantasi ar gyfer piano, a gyfansoddwyd yn anrheg i ferched Taylor, Anne, Susan a Honora. Mae'r trydydd Ffantasi'n dwyn i gof y nant fach, lle byddai Mendelssohn a'r merched weithiau'n gorffwys wrth gerdded neu farchogaeth o gwmpas y stad.

Yn ystod y cyfnod hwn fe ddrafftiodd Mendelssohn ddarn ar gyfer yr organ, i'w chwarae ym mhriodas ei chwaer Fanny ym mis Hydref, a darn theatr, Die Heimkehr aus der Fremde (Son and Stranger/Return of the Roamer), Op. 89, i ddathlu priodas arian ei rieni ym mis Rhagfyr. Mae'r aria i'r bas 'I am a roamer', sy'n boblogaidd ar lwyfan cyngerdd ac weithiau'n ddarn prawf eisteddfodol, yn rhan o'r gwaith hwn.

Gan ddefnyddio Coed Du fel canolfan, teithiodd Mendelssohn yn helaeth drwy ogledd Cymru, gan ymweld â Bangor, Caernarfon, Corwen, Bro Ffestiniog, Abaty Glyn y Groes a Threffynnon. Fe nododd ambell fotiff cerddorol ym Meddgelert a Chapel Curig ac ymysg ei frasluniau mae Brücke über den Menay (Pont dros y Fenai) a dynnwyd ar ddydd Sul, Awst 23 1829, a llun o Gastell Conwy a dynnwyd y dydd Mercher canlynol.

Mae llythyron cynhwysfawr Mendelssohn at ei deulu yn sôn am y cyfnod yng Nghymru. Un tro clywodd delynor a chwaraewr hyrdi-gyrdi'n perfformio mewn gwesty yn Llangollen. Mewn sylw enwog a di-flewyn ar dafod, honnodd fod y profiad mor boenus, nes rhoi'r ddannoedd iddo! Cwynodd am y tywydd hefyd: "Ddoe roedd hi'n ddiwrnod braf, h.y. dim ond teirgwaith y gwlychais i!" Ond roedd yna brofiadau mwy dymunol hefyd, fel y nododd Anne Taylor:

"Fe ddathlodd 'nhad ei ben-blwydd yn ystod ymweliad Mr Mendelssohn. Aethon ni ar daith grand i bwll mwyn i fyny yn y bryniau, gan fynd â phabell, a chinio i'r mwynwyr. Roedd sawl araith a llwncdestun, ac fe ymunodd Mendelssohn yn yr hwyl, yn union fel petai e'n un ohonon ni."

Hefyd roedd ymateb Mendelssohn i'w arhosiad yng Nghymru ar y cyfan yn bositif iawn. "Mae Cymru'n wlad ryfeddol o hardd," ysgrifennodd at ei dad, "ond mae'r ddalen hon mor fach, bydd raid i fi ei disgrifio i ti pan gwrddwn ni."

Ym mhentref Rhydymwyn mae plac sy'n coffáu ymweliad Mendelssohn â Choed Du.




0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy