BBC HomeExplore the BBC
Nid yw'r dudalen hon wedi ei diweddaru ers tipynFe'i gadawyd yma er gwybodaeth.Rhagor o wybodaeth

GWENER
18fed Ebrill 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Oriel yr Enwogion

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru GoOr GoDd Canol DeOr DeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Llên
Daniel Owen
Daniel Owen

Ganwyd: 1836

Magwyd: Yr Wyddgrug

Addysg: Ysgol Ponterwyl ac yna Coleg y Methodistiaid yn y Bala


Awdur y nofelau Rhys Lewis a Enoc Huws.

Yn ôl rhai, dyma nofelydd mwyaf Cymru a ddechreuodd ysgrifennu ar hap. Yr ieuengaf o chwech o blant, ganwyd Owen yn yr Wyddgrug i deulu tlawd.

Chafodd o erioed adnabod ei dad na dau o'i frodyr gan i'r tri farw ynghyd â 28 arall mewn llif ym mhwll Argoed yn yr Wyddgrug pan oedd Owen yn faban. Achosodd hyn galedi mawr i'r teulu.

Fe fagwyd Daniel Owen mewn tŷ teras a ddymchwelwyd yn ddiweddarach ym Maes-y-dre, yr Wyddgrug ac aeth yn brentis teiliwr i siop Angell Jones yn Stryd y Castell, yr Wyddgrug ac yna'n ddiweddarach ar y stryd Fawr.

Dylanwadodd Jones yn drwm ar ei brentis a chan ei fod yn aelod o'r Eglwys Bresbyteraidd, dechreuodd Owen bregethu dan ei anogaeth. Ar ôl deng mlynedd, gadawodd y siop a mynd i astudio ar gyfer y weinidogaeth yn 24 oed.

Fe ddychwelodd i siop y teiliwr ymhen dwy flynedd ond daliodd ati i bregethu. Cyhoeddwyd ei bregethau mewn cyfnodolion ac fe enillodd glod yn lleol amdanynt.

Agorodd Owen siop deiliwr ei hun efo partner ar y Stryd Newydd sef safle tafarn Y Pentan heddiw a datblygodd y siop yn un safonol iawn ond roedd Daniel Owen hefyd yn enwog am ei ddysgeidiaeth a'i athrawiaeth.

Tafarn Y Pentan heddiwOnd ar un cyhoeddiad pregethu yn Llangollen, fe drawyd Owen yn wael a ddaeth o ddim dros y salwch o gwbl a gorfu iddo roi'r gorau i bregethu. Awgrymodd y Parch. Roger Edwrds, golygydd Y Drysorfa ar y pryd, y dylai ganolbwyntio bellach ar ysgrifennu. Dyna'n union a wnaeth.

Cyhoeddodd Owen nifer o lyfrau gan gynnwys Y Dreflan a Hunangofiant Rhys Lewis gan sylfaenu sawl un o'r cymeriadau ar gymeriadau y gwyddai ef amdanynt yn yr Wyddgrug.

Cyhoeddwyd Hunangofiant Rhys Lewis yn wreiddiol yn 1885 a dyma yn ôl rhai ei waith gorau. Ysgrifennodd sawl llyfr arall ac ef hefyd oedd Cadeirydd cyntaf Cyngor Tref yr Wyddgrug yn 1894.

Er o deulu tlawd yn wreiddiol, fe lwyddodd Daniel Owen i godi tŷ i'w fam ac roedd o'n byw mewn fflat yn Stryd Newydd.

Bu farw yn 1895 ac fe'i claddwyd yn y fynwent yn yr Wyddgrug. Codwyd cerflun goffa iddo wrth ymyl y llyfrgell yn Stryd Earl.

  • Taith Daniel Owen
  • Cofgolofn Daniel Owen
  • Daniel Owen mewn darlun

  • Cyfrannwch

    Annette Strauch, Machynlleth & Yr Almaen
    Ges i lyfrau Daniel Owen gan Delwyn Tibbott ym Mhentyrch. Anrhegion Nadolig. Diolch yn fawr! Mi oeddwn i wedi mwynhau "Treflan" (Y Dreflan) ar S4C 2002/03 hefyd! Oes llyfrau Daniel Owen mewn Almaeneg? Mae rhaid i fi ffindio mas.
    Fri Feb 6 22:34:59 2009

    Josh Leech O Yr Wyddgrug
    This is great source for my A level coursework for Daniel Owen
    Wed Feb 14 19:10:54 2007

    dafydd@tryweryn.org
    Lloyd george never knew my father but my great great grandmother(?)lived in Maes y dre and i assume her kids went to school with Daniel.
    Tue May 16 22:07:02 2006

    Jan Miller o Holywell
    I'm sorry, I can't understand Welsh enough! Is there an English translation for this page, or any other info. about Daniel Owen in English? Thanks, Jan Miller. The English version can be seen here: http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/arts/daniel_owen.shtml
    Mon Dec 20 09:24:40 2004


    Nid ydym yn derbyn sylwadau ar gyfer y dudalen hon bellach.

    0
    C2 0
    Pobol y Cwm 0
    Learn Welsh 0
    BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


    About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy