Edrych ymlaen at Lynebwy

Wrth i bethau ddirwyn i ben yn Eisteddfod Caerdydd dechreuodd yr edrych ymlaen at y nesaf. Ac at yr un ar ôl honno!

Yn wir yr oedd yna gymaint o edrych ymlaen yng Nghaerdydd at Eisteddfod Glynebwy 2010 ag oedd yn at un Y Bala, a gynhaliwyd ym mis Awst eleni.

Er bod darogan cyn hynny, ar y dydd Iau yn Eisteddfod Caerdydd gwnaed y cyhoeddiad am Lynebwy gan ddweud y bydd yn cael ei chynnal ar 185 erw o dir wedi ei adfer sy'n cael ei adnabod fel The Works yn lleol gan gyfeirio at y gwaith dur arferai fod yno.

Gydag addewid y gallai'r Eisteddfod ychwanegu £6m at yr economi leol croesawyd y penderfyniad gan wleidyddion yn genedlaethol ac yn lleol gydag arweinydd Cyngor Blaenau Gwent, Des Hillman, yn ei weld meddai yn gyfle i ddod a'r "Blaenau Gwent newydd" i sylw pobol ar hyd a lled Cymru a newid ar yr un pryd y ddelwedd a fu o flaenau'r Cymoedd.

"Yr ydym yn hyderus y gallwn gynnal Eisteddfod lwyddiannus ac unigryw ym Mhennau'r Cymoedd," meddai.

"Gobeithiwn dynnu at ei gilydd bobl o bob cenhedlaeth. Siaradwyr Cymraeg, dysgwyr Cymraeg a phob un sy'n ymddiddori yn y diwylliant Cymreig," meddai.

Mae'r symudiad yn un sy'n cael ei gefnogi'n swyddogol gan y Cynulliad ac er mai ddydd Iau y gwnaed y cyhoeddiad yr oedd y penderfyniad wedi ei wneud gymaint â phedwar mis yn ôl.

Pan fydd yr Eisteddfod yn symud ymlaen ddiwedd wythnos gyntaf Awst 2010 dywedwyd y bydd cartrefi, siopau, swyddfeydd, ysgol a chanolfan gelfyddydau yn cael eu codi ar y safle.

Y tro diwethaf i'r Eisteddfod ymweld â Glynebwy oedd yn 1958 pan oedd William Morris yn Archdderwydd, T Llew Jones yn ennill y Gadair, Llewelyn Jones y Goron ac E Cynolwyn Pugh y Fedal Ryddiaith.

Ymhlith yr areithwyr yno yr oedd Aneurin Bevan, hyn cyn dyddiau y Rheol Gymraeg.

Ymhlith y digwyddiadau hanesyddol y gellir eu cofio bydd:

• Ffurfio CND.
• Agor gwasanaeth teledu annibynnol yng Nghymru.
• Agor yr Academi Gymreig.