BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Dweud eich Dweud

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

De Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Trefi

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Natur

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Donald Williams Newid Byd
Mae Donald Williams o Fancffosfelen ger Llanelli newydd raddio o Goleg y Drindod ac yntau yn ei 80au. Mae bellach yn dilyn cwrs M.A. a dyma ei hanes yn ei eiriau ei hun.

  • Cliciwch yma i glywed dyddiadur radio Donald Williams

    "Cefais y syniad o fynd i goleg ar ôl ymddeol, pan oeddwn yn gweithio ar hyd a lled de Cymru yn wyth degau y ganrif ddiwethaf. Fe ddaeth y syniad a minnau'n gwasanaethu ar offer ymladd tân yng Ngholeg Prifysgol Llanbedr Pont Steffan.

    "Wrth dreulio ryw wythnos ar draws y coleg, roedd un adeilad yn bwysig iawn, sef preswylfan y prifathro, oherwydd fe ddaeth yr Arglwydd Morris a minnau yn gyfeillion, ac un tro dywedodd y dylswn ddod i'w goleg fel myfyriwr aeddfed gan fod diddordeb mawr gennyf mewn hanes lleol. Bu farw'r Arglwydd Morris yn sydyn.

    "Yn yr Hydref yn 2003, y flwyddyn ar ôl imi ymddeol yn 76 oed, cefais y fraint o fynd i Batagonia gyda chwmni o Gymry brwd, ac ar ôl dod nôl i Gymru, penderfynais wneud ymholiadau ynglŷn â chael fy nerbyn i goleg. Yn y Gwanwyn yn 2004, pan oeddwn yn treulio penwythnos gyda Chrwydriaid Crwbin ym Mhenryn Llŷn, ac aros yn Nant Gwrtheyrn, gofynnais i fy ffrind Twm Elias o Blas Tan y Bwlch, a fyddai yn beth gwerth chweil imi fynd i goleg. Atebodd yn syth imi fynd ar unwaith. Ar ymweliad â Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd ym mis Gorffennaf 2004, gofynnais i'r Dr. Deri Tomos, Lanllechid y bum yn ei gwmni ef a'i deulu ym Mhatagonia, yr un cwestiwn ag y gofynnais i Twm Elias, a chefais yr un ateb.

    "Wrth fy ngwaith yn gosod a gofalu am offer ymladd tân yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru yng Nghasnewydd ym mis Awst 2004, ymwelais â stondin Coleg y Drindod, Caerfyrddin, a phwy oedd yno ar y pryd ond Nia Lynn Jones, o raglen Pawb a'i Farn, a Phrifathro'r Coleg, y Dr. Medwin Hughes. Yn ystod yr ymgom ar y stondin cefais wahoddiad i alw yng Ngholeg y Drindod, a bu'n brofiad hynod o bleserus.

    "Yng Ngholeg y Drindod, gofynnais am weld y Parchedig Richard Spencer, Pennaeth yr Ysgol Diwinyddiaeth ac Astudiaethau Crefydd, a braf gweld ei ymateb cadarnhaol a'i barodrwydd i'm derbyn i'w adran.

    Paratoi at fywyd newydd
    "Cefais gymorth fy nheulu ar unwaith, a dyma ddechrau ymbaratoi ar gyfer bywyd newydd. Cyfarfod â fy nghyd fyfyrwyr a'r darlithwyr y diwrnod cyntaf yn y coleg. Cael gwybodaeth fanwl am y modylau i'w hastudio a bwrw iddi'n unionsyth.

    "Mewn amser byr, daethom fel dosbarth yn gyfeillion agos, ac er mai'r Saesneg oedd cyfrwng y modylau, roedd y Cymry a'r Saeson yn unol yn eu hymateb. Mae'n rhaid imi ddweud fy mod wedi cael cyngor gan weinidog i wneud y modylau i gyd yn Saesneg, i arbed yr holl gyfieithu, er bod dewis yn yr arholiadau i ateb y cwestiynau yn y Gymraeg neu'r Saesneg.

    Cynefino â'r cyfrifiadur
    "Un rhwystr yn ystod y flwyddyn gyntaf, oedd y ffaith nad oeddwn yn gyfarwydd â defnyddio cyfrifiadur, ac yn wir gofynnais i Richard Spencer am fy esgusodi o'r gwaith TG, ond fe bwysleisiodd bwysigrwydd cynefino â'r cyfrifiadur, a chymerais ei gyngor a dyma brynu cyfrifiadur ar unwaith, ac rwy'n falch dros ben i mi dderbyn cyngor Richard Spencer.

    "Yn sydyn roedd y Nadolig wrth y drws, a'r arholiadau cyntaf i ddilyn, a dyna bleser i ni fel dosbarth oedd profi llwyddiant yn yr arholiadau hynny, a symud ymlaen i fodylau newydd.

    "Ar ddechrau'r flwyddyn newydd daeth y newyddion ein bod wedi colli Richard Spencer fel pennaeth oherwydd salwch, ond pleser mawr oedd darganfod i Greg Barker gael ei ddyrchafu'n bennaeth dros dro, am ei fod yn ddarlithydd disglair ac mor barod i helpu pawb yn y dosbarth. Yn ystod y cwrs fe gollwyd dau diwtor arall, sef Rhian Adams a Peter Jones, dau arall haeddai barch y myfyrwyr.

    "A dyna bleser i ni gyd oedd deall bod Amjad Hussain, fu gyda ni drwy gydol y cwrs, wedi derbyn doethuriaeth, ac yntau wedi dod mor gyfeillgar â phawb. Fel Cymro, roedd yn bleser mawr cael hyfforddiant gan ddau o'r radd uchaf, sef, Dr. Noel Davies, a Guto Prys ap Gwynfor. Gwraig arall a wnaeth argraff ddofn arnom fel darlithydd oedd Helen Rees, oherwydd ei chyfeillgarwch gwresog.

    Derbyn gradd
    "Ar ddiwedd y cwrs, llawenydd i ni gyd oedd deall i ni lwyddo a derbyn gradd, pedwar ohonom yn fyfyrwyr aeddfed, a'r gweddill yn ieuanc, ond ni wnaeth yr ystad oedran amharu ar ein cyfeillgarwch a'n hawydd i gymdeithasu.

    "Cyn mynd yn fyfyriwr i Goleg y Drindod, cefais ragflas o'r naws ar y campws gan gyfaill sy'n darlithio yno ar Dechnoleg Gwybodaeth, sef Gwydion Wynne. Mewn amser byr yn y flwyddyn gyntaf sylweddolais pa mor wir oedd geiriau Gwydion. Mae'r naws ym mhob rhan o gampws y Coleg yn gyfeillgar dros ben, a'r staff y tu hwnt o amyneddgar, ac ni all myfyrwyr lai na theimlo'n gartrefol.

    "'Rwyf nawr wedi dechrau cwrs newydd, sef, M.A. Hanes Lleol, a Chymro da arall yn bennaeth, sef Conway Davies, a minnau'n profi unwaith yn rhagor wefr y tair blynedd flaenorol."

    Donald Williams

  • Cliciwch yma i glywed dyddiadur radio Donald Williams

  • Cyfrannwch

    Benjiman Angwin o Ohio
    Roedd e stori'n ysbrydoli iawn. Dw i'n eisiau i gorffen coleg nawr.


    Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
    Peidiwch â datgelu eich cyfenw os ydych o dan 16 oed.
    Enw a lleoliad (e.e. Angharad Jones o Hwlffordd):

    Sylw:




    Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.


    0
    C2 0
    Pobol y Cwm 0
    Learn Welsh 0
    BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


    About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy