BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Oriel yr Enwogion

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

De Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi a dinasoedd

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Bywyd Cyhoeddus
Rhodri Morgan
Rhodri Morgan

Ganwyd: 29 Medi 1939

Magwyd: Caerdydd


Prif Weinidog y Cynulliad

Ydy hwyaden ungoes yn nofio mewn cylchoedd? pan ofynnwyd iddo os oedd o am arwain y Cynulliad.

Wyddech chi? : Ysgrifennodd lyfr am ei ddinas enedigol Caerdydd a lysenwodd yn brifddinas hanner a hanner.

Prif weinidog y Cynulliad Cenedlaethol yn dilyn blynyddoedd o wasanaenaeth fel sylwebydd Llafur yn yr Wrthblaid.

Cyn was sifil a addysgwyd yn Rhydychen a Havard, dengys stori'r hwyaden ei awydd i arwain y Cynulliad ac fe wireddwyd ei freuddwyd yn 2000 yn dilyn cyfres o ddigwyddiadau go anghyffredin.

Er yn ffigwr poblogaidd pan oedd Llafur yn wrthblaid, yn arbennig am ei waith yn croesholi'r Ceidwadwyr ar faterion iechyd, chafodd o ddim swydd yn y Swyddfa Gymreig pan ddaeth Llafur i rym yn dilyn buddugoliaeth 1997. Yn nhŷb llawer, roedd o'n rhy annibynnol ei farn ac yn annhebygol o ddilyn polisïau Llafur Newydd i'r llythyren.

Yn dilyn y bleidlais dros ddatganoli, cynigiodd Morgan hefyd am yr hawl i arwain Llafur yn yr etholiadau a hynny yn erbyn Ron Davies. Ond ail oedd o i un a gydnabyddir yn bensaer datganoli Llafur.

Ond fe ddaeth ei gyfle eto pan orfodwyd Davies i ymddiswyddo yn dilyn ei funud o wallgofrwydd ar Gomin Clapham ond ail agos oedd Rhodri Morgan eto a'r tro hwn i ddewis Tony Blair sef Alun Michael a honnwyd mai pledleisiau bloc yr Undebau a sicrhaodd fuddugoliaeth i Michael ar draul y dewis poblogaidd.

Dan arweiniad Alun Michael, methodd Llafur sicrhau mwyafrif yn etholiadau'r Cynulliad ac roedd y misoedd cyntaf o rym yn eithriadol o anodd iddynt ac ymddiswyddodd Michael. O'r diwedd fe gafodd Rhodri Morgan ei gyfle i arwain ei wlad.

Fe gafodd ei feirniadu'n syth a hynny'n bennaf am greu clymblaid efo'r Democratiaid Rhyddfrydol.

Ond mae o dal yno ar ôl etholiad arall a'r tro hwn enillodd ddwy sedd yn ychwanegol gan roi hyder iddo greu llywodraeth ar wahân i'r Democratiaid.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy