Timothy Evans - Pafaroti Llanbed

Timthy Evans ar glawr y llyfr

28 Tachwedd 2011

Adolygiad Gwyn Griffiths o Pafaroti Llanbed, hunangofiant Timothy Evans. Gwasg Carreg Gwalch. £7.50.

Fe'i clywais yn canu yn gyson iawn ar Radio Cymru. A chael fy swyno ganddo. Timothy Evans yw eilun ffyddloniaid Ar Eich Cais a Dai Jones - ei hun yn denor digon derbyniol yn ei ddydd - a'i bedyddiodd yn Pafaroti Llanbed.

Chlywais i erioed mohono'n canu yn y cnawd a wyddwn i ddim llawer amdano heblaw fod ganddo lais hyfryd a rhyw gysylltiad â'r Post Brenhinol. Rwy'n siŵr bod ei edmygwyr niferus yn gwybod llawer mwy na mi amdano.

Bydd yr edmygwyr hynny yn awr yn croesawu'n gynnes y gyfrol hon. Mae'n stori am un sy'n meddu ar dipyn o dalent ond a gadwodd y ddawn honno i raddau helaeth yn y dirgel. I'w fro y mae'r diolch i'w ddawn ddod i olau dydd.

Clawr y llyfr

Er cymaint y gefnogaeth gan ei fam a'i chwaer, ennill yn Eisteddfod Ysgol Uwchradd Llanbedr Pont Steffan ac anogaeth y Clwb Ffermwyr Ieuanc fu ei ysbrydoliaeth.

Oherwydd yr oedd ganddo ddiddordebau eraill, fel tyddynna a magu da pluog, merlod a defaid a'u harddangos mewn sioeau.

Dyna ddiléit ei dad fyddai'n mynd ag e i ragbrawf eisteddfod a'i adael yno, a mynd ar sgawt o gwmpas yr ardal i gael golwg ar y stoc.

Mae'n debyg mai'r diddordeb hwnnw a etifeddodd gan ei dad a'i cadwodd yn ei filltir sgwâr ac, er gwaethaf y cynigion, nid aeth i goleg cerdd na bwrw ymlaen gyda gyrfa gerddorol. Wedi'r cwbl fe enillodd wobr Canwr y Fwyddyn yn Llangollen, 1991.

Daeth yn ail am wobr Canwr ifanc y Flwyddyn yn Llangollen ym 1984 a Bryn Terfel yn drydydd! Enillodd y Rhuban Glas dan 25 oed yn y Genedlaethol. Digon o brawf, pe byddai'i angen, y gallai fod wedi naddu gyrfa iddo'i hun ar lwyfannau mawr y byd.

Er iddo fynd i Awstralia a gogledd America, yn Llanbed mae ei galon.

Diddorol sylwi ar rai o'r cantorion y bu'n cystadlu yn eu herbyn yn yr eisteddfodau yn ei flynyddoedd cynnar: Huw Evans, Tregaron, Delyth Hopkins, Pontrhydygroes - am ardal gynhyrchiol - Mari Ffion Williams, Synod Inn. a Meinir Jones Williams o Gwmann. Buase'n werth dilyn eisteddfodau bach Sir Aberteifi i glywed rheinia'i gyd ar yr un noson.

Ond i grwt a fagwyd yn siop Silian, canolfan y pentref "lle'r oedd cloch y drws yn canu'n amlach na chloch y til" yr oedd gyrfa arall yn cymell. Cafodd waith yn Swyddfa'r Post yn Llanbed a dod, maes o law, yn bostfeistr y dref.

Mae Llanbed yn dref o anghysondebau - tref Gymraeg ond tref gyda choleg a "myfyrwyr a staff ... yn alltudion Seisnig sy'n ymgasglu at ei gilydd fel petai nhw ar ynys unig gan hiraethu yn eu meddwdod dagreuol am fwyd Gwlad Thai a ffilmiau tramor."

Dyna farn yr Americanes Pamela Petro awdures Travels in an Old Tongue - cyfrol am ei phrofiadau'n dysgu Cymraeg yn y coleg ac sy'n sôn am Timothy.

Aeth Americanes arall yn y coleg, Harrison Solow, hon eto wedi dysgu Cymraeg, cyn belled â sgrifennu traethawd doethuriaeth cyfan am y "reclusive, stunningly talented and almost magical tenor, the Postmaster of a little town in Wales ..."

Dweud go dda.

Ar hyn o bryd mae Timothy wedi rhoi'r gorau i ganu mewn cyngherddau ond yn casglu caneuon ar gyfer Cryno Ddisg arall y gallwn fentro fydd mor boblogaidd a'i hunangofiant.


A - Z llyfrau

Pori gwefan Cylchgrawn BBC Cymru

Ffilm

Rhys Ifans

Pobl y sgrin

Adolygiadau a gwybodaeth am actorion a phobl ffilm

Theatr

Llion Williams

Barn a gwybodaeth

Adolygiadau a straeon o fyd y theatr Gymraeg

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.