 |
|
Pobl
ar ffo
'
Pobloedd daear yn ffoi rhag newyn ac erledigaeth. |
Sylwadau
wythnosol Aled Edwards
Mawrth 21, 2004
Melltith Schindler
Ar Wyl Sant Padrig yr wythnos hon cefais fraint enfawr. Wrth droed
y groes Geltaidd ym mynwent Cathays sy'n coffau newyn mawr y Gwyddelod
gofynnwyd i mi, fel cadeirydd Alltudion ar Waith - Displaced People
in Action - i ddweud gair am ffoaduriaid cyfoes.
O flaen Arglwydd Faer Caerdydd, Llywydd y Cynulliad, Archesgob Caerdydd,
Côr Cochion y ddinas a phlant amrywiol ethnig ysgolion Cathays, Gladstone,
Sant Joseph ac Ysgol Gynradd Gymraeg Mynydd Bychan, cefais gyfle i
ddweud rhywbeth am bobl mwyaf bregus ein byd cyfoes a hynny i gefndir
hanesyddol trychineb newyn mawr y Gwyddelod canrif a hanner yn ôl.
Unwaith eto, cynrychiolwyd gwladwriaeth fodern y Gwyddelod yn siriol
ac yn urddasol gan James Carroll, eu Conswl Cyffredinol.
O dan deimlad
Rhaid imi gyfaddef, erbyn imi gyrraedd y fynwent, roeddwn dan deimlad.
Yn gynnar y bore hwnnw cefais gyfle i hebrwng Eyad Shehada i weld
merch ifanc o'r enw Cecile yn swyddfa Glenys Kinnock ym Mae Caerdydd.
Trafodais achos eithriadol Eyad ar Wythnos o Feddwl ar drothwy'r Nadolig.
Cafodd ei fagu yn Kuait yn ffoadur Palestinaidd. Yn dilyn rhyfel cyntaf
y Gwlff fe'i hestraddodwyd a chan deithio drwy'r Aifft, symudodd wedyn
i Rwsia er mwyn hyfforddi'n feddyg.
Ar ôl iddo dderbyn gorchymyn i adael Rwsia ceisiodd ymuno â'i deulu
ar Lain Gasa ond methodd a gwneud hynny ar ddau achlysur.
Cafodd ei ddal gan awdurdodau'r Deyrnas Gyfunol yn Heathrow tra'n
ceisio teithio i Ganada er mwyn hawlio lloches yno. Gwelwyd yn dda
i'w leoli oddi yno yng Nghymru.
Cyn y Nadolig, gwrthodwyd ei gais am loches yn y Deyrnas Gyfunol gan
nad oedd modd iddo brofi y byddai unrhyw un o'r gwledydd sy'n gwrthod
dinasyddiaeth i Balestiniaid Kuait yn ei erlyn.
Fe'i gadawyd felly heb yr hawl i aros na'r modd i adael. Ni allai
hawlio budd-dal ac fe fyddai'n anghyfreithiol iddo weithio.
Lobïo gwleidyddol
Dwi'n cofio gweld Eyad am y tro cyntaf yn Ysbyty'r Brifysgol yng Nghaerdydd.
Mewn partneriaeth â'r Cynulliad a'r Ysgol Feddygol y mae Alltudion
ar Waith yn cynnal cwrs unigryw Gymreig sy'n cymhwyso meddygon sy'n
ffoaduriaid i weithio yn y gwasanaeth iechyd yma.
 Erbyn
hyn, cynhyrchwyd saith meddyg newydd.
Dechreuodd Eyad ar y broses o loywi ei Saesneg a sefyll y ddau arholiad
meddygol ond, er gofid, cafodd ei lethu gan amharodrwydd yr awdurdodau
i'w dderbyn.
Gofynnodd i mi os oedd unrhyw un a allai ei gynorthwyo. Tybiais taw
Glenys Kinnock fyddai'r gwleidydd priodol i gysylltu'n uniongyrchol
â Beverley Hughes yn y Swyddfa Gartref.
Er mawr glod iddi, fe wnaeth hynny'n syth. Bu ei staff, yn bennaf
drwy law ymroddgar Cecile, yn eiriol yn effeithiol ar ei ran.
 Wedi
derbyn y geiriau prin hyn o eiddo Beverley Hughes, fe aeth Eyad i
ddiolch i Cecile:
'I am pleased to inform him that in the light of the compelling
and compassionate circumstances that exist in his case I have decided
to exercise my discretion and grant him 3 years leave to remain.
Y mae lle i ddiolch i Beverley Hughes. Weithiau, y mae gwleidyddiaeth
yn gweithio!
Wrth droed y groes
Wrth syllu ar y groes honno ym mynwent Cathays sydd ar y ffurf traddodiadol
Geltaidd yn gosod teclyn dienyddio Crist yng nghanol cwlwm crwn y
byd cyfan, meddyliais am eiriau'r Gwyddel hwnnw, Liam Neeson, a ddewiswyd
i chwarae rhan Oskar Schindler yn y ffilm ryfeddol honno o eiddo Steven
Spielberg, Schindler's List.
Y mae'r ffilm yn seiliedig ar nofel Thomas Keneally, Schindler's
Ark. Yn Nhachwedd 1998 ysgrifennodd y cyn offeiriad Catholig hwn
o Awstralia nofel arall.
Y mae The Great Shame yn trafod helyntion y Gwyddelod yn ystod
y newyn mawr.
Pwysau'r Felltith
Tua diwedd y ffilm, y mae Schindler yn gorfod ffoi rhag byddin Rwsia
a gorfod ffarwelio a'r degau o Iddewon hynny a gafodd eu cynnwys ar
ei restr achubol.
Y mae golwg welw yn disgyn ar ei wyneb wrth iddo sylweddoli y gallai
fod wedi gwneud llawer mwy.
Y sylweddoliad hwn yw'r felltith sy'n disgyn ar ysgwyddau pob
Oskar Schindler.
Gwn nad gwennol i hebrwng gwanwyn newydd yw Eyad Shehada ond un ddeilen
fregus o eiddo'r hydref sydd eisoes wedi blasu gerwinder gaeaf oer.
Y mae pobloedd daear yn parhau i ffoi rhag newyn ac erledigaeth. Mae
nhw hefyd yn parhau i brofi gaeafau oer ein diffyg croeso.
Ebostiwch eich ymateb
|
|
  |
 |
|
 |
|
Y Parchedig Aled Edwards yn rhoi'r byd
yn ei le. |
 |
|
|
|
Cofio
Gwenynen Gwent