 |
|
Yng
ngharchar efo'r gweinidog
Cael
golwg ar amgylchiadau y rhai sy'n chwilio am loches
Dydd Sul, Mai 27, 2001 |
Wythnos
o Feddwl
sylwadau wythnosol y Parchedig Aled Edwards
Yr wythnos hon, cefais fy hun mewn cell fechan, chwyslyd a drewllyd
yng ngharchar Caerdydd gydag Edwina Hart, gweinidog Cyllid y Cynulliad.
 O'n
cwmpas, cafwyd dynion tywyll eu croen o wledydd Affricanaidd fel Zimbabwe,
Ghana ac Uganda.
Cafwyd dynion eraill yr un mor drychinebus yr olwg o ardal y Balkans.
Nid lladron a llofruddion oedd y dynion hyn ond trueiniaid a welodd
yr angen i adael gwlad a theulu i geisio lloches. I lawer, eu hunig
‘drosedd’ oedd iddyn nhw ffoi i Brydain.
Cafwyd mân droseddau ar ran eraill a’r rheini y math o droseddau sy’n
bennaf gysylltiedig â thlodi.
Parchu hawliau crefyddol
Da oedd clywed gan gaplan y carchar fod hawliau crefyddol y cyfeillion
hyn yn cael eu parchu. Trist oedd deall fod rheolau y Swyddfa Gartref
yn mynnu fod pob carcharor o’r fath yn gorfod cael ei gadw mewn cyffion
wrth adael y celloedd i ymweld â llefydd fel ysbytai.
Braf oedd deall y gellir rhoi dillad newydd iddyn nhw a chardiau ffôn
ar gyfer cysylltu â chynghorwyr cyfreithiol. Ond, erys y gofid am
gloi y dynion hyn am ugain awr neu fwy y dydd mewn celloedd bychain
a thywyll.
Ar ôl cyfnod o rhyw dri chwarter awr dan yr amgylchiadau hyn, diddorol
oedd gweld gwleidyddion, swyddogion a gwirfoddolwyr huawdl iawn fel
fi yn troi’n dawedog. Er na fyddai neb yn cyfaddef y peth ar y pryd,
roedd y profiad yn ormod i bob un ohonom ni.
Pallodd yr ysgrifennu manwl, aeth y cwestiynau yn llai brwd eu mynegiant
a chafwyd dyhead am awyr iach, ‘paned a sgwrs.
Roedd modd i ni adael y carchar.
Wynebau sy'n dal yn fyw yn y cof
Yn fy achos i, erys wynebau y trueiniaid sy’n parhau yno yn amrwd
fyw yn y cof.
Y prynhawn canlynol, gwelodd tipyn Cynulliad y Cymry yn dda i ddangos
ei ddannedd. Cafwyd unfrydedd prin ymhlith yr holl bleidiau taw nid
dan yr amgylchiadau hyn y dylid caethiwo’r rhai sy’n ceisio lloches.
Gellir tybio, gan ddefnyddio geirfa Feiblaidd, i Edwina Hart a Barabara
Roche o’r Swyddfa Gartref gael anghydfod nid bychain ynghylch y peth.
Er nad oes gan y Cynulliad bwerau penodol sy’n ymwneud â charchardai,
gall ddefnyddio grym gwleidyddol a moesol aruthrol drwy alw swyddogion
a gwleidyddion i gyfrif am eu hymddygiad. Cafwyd bwriad i wneud hyn.
Dwyn i gof wirionedd mawr
Yn wyneb yr unfrydedd hwn, da oedd derbyn datganiad Rowan Williams,
Archesgob Cymru, yn gwerthfawrogi safiad y Cynulliad yn erbyn polisi’r
Swyddfa Gartref.
Yn ystod yr wythnos hon hefyd, trwy ddamwain amserol, cafwyd drama
deledu arbennig o dda ar S4C yn trafod achosion Nuremburg ar ôl yr
ail ryfel byd.
Dygwyd i gof y gwirionedd mawr y bydd drygioni yn ffynnu pryd bynnag
y bydd pobl dda yn dweud dim. Da yw gweld fod pobl dda Cymru yn barod
i fynegi barn.
|
|
  |
 |
|
 |
|
Y Parchedig Aled Edwards yn rhoi'r byd
yn ei le. |
 |
|
|
|
Cofio
Gwenynen Gwent