BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Rygbi

BBC Homepage
BBC Cymru

»

Chwaraeon

Pêl-droed
Abertawe
Caerdydd
Casnewydd
Wrecsam
Uwchgynghrair Cymru
Pêl-droed Cyffredinol
Rhyngwladol

Rygbi
Rhyngwladol
Rhanbarthol

Athletau
Beicio
Bocsio
Criced
Cyffredinol
Golff
Moduro
Olympaidd
Rasio Ceffylau
Rygbi XIII
Snwcer
Tenis

Canlyniadau

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Diweddarwyd: 06 Gorffennaf 2009
Cyn gapten Cymru Williams yn marw

Mae cyn gapten Cymru a'r Llewod Bleddyn Williams wedi marw yn 86 mlwydd oed.

Bleddyn Williams

Roedd Williams, y'i adnabyddid fel "Tywysog y Canolwyr" am ei chwarae medrus ac urddasol, wedi bod yn wael am gyfnod.

Bu farw mewn hosbis ym Mhenarth, ger Caerdydd. Mae'n gadael dwy ferch, mab a phedwar ŵyr ac wyres.

Daeth Williams i amlygrwydd wrth chwarae i Gaerdydd yn y 1940au, cyn mynd ymlaen i fod yn gapten ar Gymru ac yna'r Llewod.

Teyrnged Clive Rowlands i Bleddyn Williams
Huw Llywelyn Davies yn cofio doniau Bleddyn Williams

Fe'i ganed yn Ffynnon Taf, ger Caerdydd yn 1923, i deulu oedd wedi gwirioni gyda rygbi ac, yn fwy penodol, Clwb Rygbi Caerdydd.

Chwaraeodd yr wyth brawd (Bleddyn, Gwyn, Lloyd, Cennydd, Tony, Elwyn, Vaughan a Brynley) rhyw 1,500 o gemau i'r clwb, gan sgorio dros 300 cais.

Aeth Gwyn hefyd ymlaen i arwain ei wlad, ond Bleddyn heb os oes oedd y seren.

Mewn un tymor anhygoel, sgoriodd 41 cais - camp sydd heb ei churo ac yn debygol o barhau am flynyddoedd i ddod. Hyd heddiw, mae ei bartneriaeth gyda Dr Jack Matthews yn cael ei ystyried fel y gorau a welwyd ar Barc Yr Arfau erioed.

Bleddyn WilliamsCafodd Williams ei enwi yn is-gapten y Llewod ar gyfer y daith i Awstralia a Seland Newydd yn 1950, ble enillodd rhagor o edmygedd am ei redeg hudolus.

Yn dilyn anaf i Karl Mullen, arweiniodd Williams y Llewod i fuddugoliaeth yn y Prawf olaf yn erbyn Seland Newydd ac mewn dwy gêm Brawf yn erbyn Awstralia.

Ond heb os, daeth uchafbwynt ei yrfa tair blynedd yn ddiweddarach pan, o dan ei gapteiniaeth, trechwyd y Crysau Duon gan Gaerdydd ac yna Chymru - a hynny o fewn 29 diwrnod i'w gilydd.

Daeth y fuddugoliaeth gyntaf ar 21 Tachwedd o flaen torf o 58,000 ar Barc Yr Arfau wrth i Gaerdydd ennill o 8-3 gyda cheisiau gan Sid Judd a Gwyn Rowlands.

"Roedd Caerdydd mor arbennig ar y pryd," cofiodd Williams. "Hwn oedd y clwb oedd yn gosod y safon.

"Ar y diwrnod hwnnw, ymatebodd y chwaraewyr i gyd i'r achlysur ac roedd yn brofiad i'w gofio am byth."

Yna, chwe diwrnod cyn y Nadolig, collodd yr ymwelwyr unwaith eto wrth i Gymru sicrhau buddugoliaeth o 13-8. Nid yw'r Crysau Duon wedi colli mewn 20 gêm yn erbyn Cymru ers hynny.

Dwy flynedd yn ddiweddarach ac ynta'n 32 mlwydd oed, daeth ei yrfa i ben er mwyn, yn ei eiriau diymhongar ei hun, "gwneud lle i ddynion ifancach".

Enillodd 22 cap dros Gymru, ffigwr a fyddai'n llawer uwch pe bai wedi chwarae yn y gêm fodern.

Aeth ymlaen i fod yn sylwebydd rygbi gwybodus ac uchel ei barch, gyda chwaraewyr a swyddogion yn ei holi'm aml am air o gyngor.

Roedd hefyd yn llywydd Clwb Athletau Caerdydd ac fe dderbyniodd yr MBE yn 2005 am ei wasanaethau i rygbi.

Pan ofynnwyd iddo yn 2007 sut y byddai'n hoffi cael ei gofio, ei ymateb oedd "fel person ar gae rygbi a roddodd gymaint o bleser i nifer o bobl".


chwaraeon



About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy