BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Y Celtiaid

BBC Homepage
Cymru'r Byd
Addysg
Y Celtiaid

Gemau a storiau

Ffeil ffeithiau

Ble yng Nghymru

Eich Crefftau Celtaidd

Rhieni ac athrawon

English

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Gemau a storiauFfeil FfeithiauEich Crefftau CeltaiddBle yng NghymruRhieni ac athrawonEnglish

Crefydd & Chred

CrefyddMae archeolegwyr yn credu i Geltiaid Oes yr Haearn addoli nifer o dduwiau a duwiesau. Roeddynt yn addoli eu duwiau drwy aberthu pethau gwerthfawr iddynt i'w cadw'n hapus.

Ond nid trysorau gwerthfawr yn unig oedd eu rhoddion i'r duwiau - roedd Celtiaid Oes yr Haearn yn aberthu (lladd) anifeiliad, a hyd yn oed pobl, i'w duwiau. Aberthodd y Celtiaid arfau i'r duwiau drwy eu taflu i'r llynnoedd, afonydd a chorsydd - credai'r Celtiaid fod y mannau yma yn arbennig i'r duwiau.


Yn Llyn Cerrig Bach, mae archeolegwyr wedi darganfod dros 150 o bethau pres a haearn, gan gynnwys gwaywffyn, tariannau a chleddyfau.

Roedd y Celtiaid yn parchu'r pen dynol yn fawr. Roedd haneswyr y Rhufeiniaid yn dweud eu bod yn torri pennau eu cyndadau, a hyd yn oed eu gelynion, gan addoli'r penglog.

Roedd crefydd y Celtiaid yn perthyn yn agos i'r byd naturiol ac roeddynt yn addoli eu duwiau mewn mannau arbennig fel llynnoedd, afonydd, bryniau a llwyni. Roedd y lleuad, yr haul a'r sêr yn bwysig iddynt - credai'r Celtiaid bod grymoedd goruwchnaturiol yn y byd naturiol.

Derwyddon

Roedd y derwyddon yn bwysig yng nghymdeithas Oes yr Haearn ond nid ydym yn gwybod llawer amdanynt. Nhw oedd offeiriaid y Celtiaid, yn gyfrifol am bob math o seremoniau crefyddol. Roeddynt yn aelodau galluog a phwerus o'r llwyth ac yn cael eu parchu gan y Celtiaid eraill.

Prif ganolfan y derwyddon ym Mhrydain oedd Ynys Môn.Rydym yn gwybod ychydig am y derwyddon o ddarllen disgrifiadau gan haneswyr Rhufeinig. Ceisiodd y Rhufeiniaid leihau pwerau'r derwyddon oherwydd eu bod mor bwysig yng nghymdeithas Oes yr Haearn.


Tystiolaeth
Llinell amser
Cartref
Crefftau
Gwisg a gwedd
Rhyfelwyr
Crefydd a chred
Rheol o Rufain
Cysylltiadau



About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy