bbc.co.uk
Home
Explore the BBC

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
1980 - 1999

A-Y | Chwilota
Y Diweddaraf

Newyddion

Chwaraeon

Y Tywydd

Radio Cymru yn fyw
Safleoedd



BBC Homepage

Cymru'r Byd
» Canrif O Brifwyl
1900 - 1913
1914 - 1937
1938 - 1955
1956 - 1966
1967 - 1979
1980 - 1999
Radio a Teledu
Ble ar y We

Gwnewch

Amserlen teledu

Amserlen radio

E-gardiau

Arolwg 2001

Gwybodaeth

Ymateb

Lleoliad yr Eisteddfod                Y Rhyl

Prif Ddigwyddiadau Hanesyddol

  • Wedi ymdrech a barhaodd am flwyddyn, a chreu chwerwder mawr, daeth streic y glowyr i ben ym mis Mawrth. Un o'r pethau adeiladol a ddigwyddodd oedd yr effaith ar y merched a fu'n cefnogi'r streic. Daeth nifer yn arweinwyr yn eu cymdeithas wedi'r profiad.
  • Clive Sinclair yn cyflwyno'r car C5 a gynhyrchwyd ym Merthyr.
  • Mikhail Gorbachev yn arweinydd newydd Rwsia.
    Cau pura olew Texaco a BP yn Aberdaugleddau.
    Streic saith mis gan chwarelwyr Ffestiniog yn cychwyn.
  • Courtalds yn cau dwy ffatri yng Nghlwyd, colli 1,100 o swyddi.
  • Tân yn lladd 40 yn stadiwm bêl-droed Bradford, a hwliganiaid pêl-droed yn creu helynt yn stadiwm Heysel, Brwsel, lle'r oedd Lerpwl yn chwarae. Lladd wyd 41 o bobl o'r Eidal a Gwlad Belg.
  • Ffrwydrad dirgel yn suddo llong Greenpeace, y Rainbow Warrior, yn Auckland.
  • Y BBC yn gwrthod darlledu'r rhaglen ddogfen Real Lives oherwydd ei bod yn cynnwys cyfweliad gyda Martin McGuinnes o Sinn Féin. Newyddiadurwyr yn streicio mewn gwrthwy nebiad.
  • Terfysgoedd yn Toxteth a Peckham a phlismon yn cael ei ladd.
  • Mrs Thatcher yn gwrthod ymuno â gofynion y Gymanwlad i gyflwyno sancsiynau yn erbyn De Affrica.
  • Dwy orsaf radio annibynnol, Gwent a CBC, yn dioddef o brinder arian ac yn ymuno dan faner Red Dragon.
  • Recordiau CD yn dechrau dod yn boblogaidd.
  • Saunders Lewis, Arglwydd Harlech, Laura Ashley, James Cameron, George Brown, Marc Chagall, Orson Welles, Robert Graves a Phillip Larkin yn marw.

Archdderwydd               Elerydd

Y Gadair

Testun. Awdl: 'Cynefin'
Enillydd: Robat Powel
Beirniaid: J. Eirian Davies, Alan Llwyd, Dic Jones
Cerddi eraill: Yr ail oedd Ieuan Wyn, ac ef y dymunai Dic Jones ei gadeirio. 'Roedd Einion Evans a Mathonwy Hughes yn y gystadleuaeth hefyd.

Blwyddyn
Mynegwe
Radio a Teledu

 
 

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

Robat Powel oedd y dysgwr cyntaf i ennill y Gadair. 'Roedd ef ei hun wedi gweld sawl tro ar fyd. Os oedd brwdfrydedd y dysgwyr yn dod â hyder newydd i Gymru, 'roedd y cyni economaidd ar ddechrau'r wythdegau yn gweithio'n groes i'r hyder hwnnw. Collwyd miloedd o swyddi wrth i weithiau dur gau. 'Roedd Robat Powel yn dyst i'r distawrwydd a adawyd ar ôl i'r ffwrneisiau ddiffodd yng Ngwent.

Y Goron

Testun. Pryddest neu ddilyniant o gerddi: 'Glannau'
Enillydd: John Roderick Rees
Beirniaid: Donald Evans, Dafydd Owen, Gwyn Thomas
Cerddi eraill: Gerwyn Williams oedd yr ail yn ôl Donald Evans a Dafydd Owen.

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

Pryddest farwnadol dyner am Jane Mary Walters, y wraig a fu'n gyfrifol am fagu'r bardd wedi iddo golli ei fam yn ddwyflwydd a hanner oed. Pryddest ddiffuant.

Y Fedal Ryddiaith

Dyddiadur yn cofnodi treigl y tymhorau 
Enillydd: Meg Elis (Cyn Daw'r Gaeaf)

Tlws y Ddrama

Drama hir
Enillydd: Neb yn deilwng
 
Tlws y Cerddor                       
Sefydlwyd ym 1990 
 
Llyfrau perthnasol

Dau lyfr Canrif o Brifwyl gan Alan Llwyd, Cyhoeddwyr, Barddas. Mis Awst 2000.



About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy