bbc.co.uk
Home
Explore the BBC

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
1914 - 1937

A-Y | Chwilota
Y Diweddaraf

Newyddion

Chwaraeon

Y Tywydd

Radio Cymru yn fyw
Safleoedd



BBC Homepage

Cymru'r Byd
» Canrif O Brifwyl
1900 - 1913
1914 - 1937
1938 - 1955
1956 - 1966
1967 - 1979
1980 - 1999
Radio a Teledu
Ble ar y We

Gwnewch

Amserlen teledu

Amserlen radio

E-gardiau

Arolwg 2001

Gwybodaeth

Ymateb

Lleoliad yr Eisteddfod           Pwllheli

Prif Ddigwyddiadau Hanesyddol

  • Y dirwasgiad hir yn cychwyn. Fe'i disgrifiwyd fel 'digwyddiad canolog Cymru yn yr ugeinfed ganrif'.
  • Stalin yn ennill grym.
  • Mussolini yn dod yn unben.
  • Ethol Hindenberg yn Arlywydd Yr Almaen.
  • Cyfarfod sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru yng ngwesty'r Maesgwyn, Pwllheli.
  • Trychineb yn digwydd pan dorrodd argae Eigiau uwchben Dolgarrog a lladd 16.
  • Terfysg yn Rhydaman yn ystod streic gweithwyr glo-brig.
  • Y BBC yn darlledu neges heddwch gyntaf yr Urdd i'r Byd.
  • Amelia Earhart yn glanio awyren fôr, 'Friendship', ym Mhorth Tywyn. Dyma'r tro cyntaf i ferch hedfan ar draws yr Iwerydd.
  • William Randolph Hearst yn prynu Castell St. Donats.
  • Geni Richard Burton.

Archdderwydd               Elfed

Y Gadair

Testun. Awdl: 'Cantre'r Gwaelod' neu 'Oes Tangnefedd'
Enillydd: Dewi Morgan ('Cantre'r Gwaelod')
Beirniaid: John Morris-Jones, Pedrog, T. Gwynn Jones
Cerddi eraill: Dewi Emrys oedd yr ail.

Blwyddyn
Mynegwe
Radio a Teledu

 
 

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

Awdl ddigon cymen, a rhai cwpledi rhagorol ynddi, ond digon dof ydoedd at ei gilydd.

Y Goron

Testun. Pryddest: 'Bro fy Mebyd' neu 'Plant y Llawr'
Enillydd: Wil Ifan ('Bro fy Mebyd')
Beirniaid: Elfed, Emyr, Cynan
Cerddi eraill: Dewi Emrys yn uchel eto, ac 'roedd un o Brifeirdd ac Archdderwyddon y dyfodol yn y gystadleuaeth hefyd, sef R. Bryn Williams.

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

Yr oedd cystadleuaeth y Goron ym Mhwllheli yn garreg filltir bwysig yn hanes barddoniaeth Gymraeg ac yn hanes yr Eisteddfod oherwydd dyma'r tro cyntaf erioed i gerdd vers libre ennill y Goron. Ar ben hynny, 'roedd yn bryddest dda iawn.

Y Fedal Ryddiaith                    Sefydlwyd ym 1937
 
Tlws y Ddrama                        
Cystadleuaeth gynhlaiwyd rhwng 1961 a 1993
 
Tlws y Cerddor                       
Sefydlwyd ym 1990 
 
Llyfrau perthnasol

Dau lyfr Canrif o Brifwyl gan Alan Llwyd, Cyhoeddwyr, Barddas. Mis Awst 2000.



About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy