BBC HomeExplore the BBC
Nid yw'r dudalen hon wedi ei diweddaru ers tipynFe'i gadawyd yma er gwybodaeth.Rhagor o wybodaeth

IAU
21ain Awst 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

Cymru GoOr GoDd Canol DeOr DeDd
»

Canolbarth

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Yr Angor
Laurie Wright wedi llwyddo i symud y garreg Symud y Garreg
Mai 2006
Laurie Wright o Aberystwyth yn sôn am symud carreg fawr i blannu bambŵ ac yn penderfynu o'r diwedd roedd o'n werth ei wneud!
"Sut oedd modd symud y garreg? Pam trafferthu o gwbl? Yn aml iawn, y peth call ydy peidio ceisio symud cerrig mawr pan maen nhw'n dod i'r golwg yn yr ardd. Ond roedd rhesymau da gen i.

Fy mreuddwyd ers amser hir oedd plannu bambw mawr yng ngardd y Morlan. Rhywbeth a fyddai'n tynnu'r sylw pan oeddech chi yn edrych lawr y Stryd Fawr i gyfeiriad y gogledd, fel y gwnaeth tŵr hen gapel Seilo gynt, yr un a oedd yna cyn y chwedegau. Ie, pan fyddych chi'n edrych ar hen luniau Aberystwyth, mae'r hen dŵr yna yn ganolbwynt Rhodfa'r Gogledd.

Yn anffodus, roedd y garreg enfawr yma yn gorwedd yn union lle yr oedd Brian a fi eisiau plannu'r bambw. Petasem ni yn ei blannu mewn lle arall, ni fyddai'r colofn gwyrdd mewn lle mor effeithiol, a byddai siâp y gwely blodau yn colli rhywbeth a oedd yn y cynllun gwreiddiol. Roedd rhaid ceisio symud y garreg fawr.

Ond sut i'w symud? Un posibiliad oedd aros i'r adeiladwr ddod gyda jac codi baw, and mae'n debyg y byddai rhaid defnyddio'r peiriant i dorri'r garreg cyn ei chodi. Ond, roeddwn i yn gwybod am ffordd arall. Pan ydych yn byw yn Sir Fôn, fel yr oeddwn i am 34 o flynyddoedd, yr ydych chi'n debyg o ffeindio cerrig mawr yn eich gardd. Roeddwn i wedi dysgu ei bod hi yn bosibl eu codi gyda jacsgriw neu jac troli, y math sy'n codi ceir. Ceibio o gwmpas y garreg, a chodi un ochr neu un gornel ar y tro, dyna sut i wneud y gwaith, yn araf deg a bob yn dipyn.

Ond a fyddai'r garreg yn rhy drwm i'w chodi? Trwy lwc, roedd hen luniau yn dangos nad oedd hi'n ddwfn iawn, er ei bod hi yn llydan. Roedd ei siâp sgwâr, a'i hochrau ar oleddf, yn awgrymu taw maen capan oedd hi, wedi bod ar ben wal neu biler. Ac yr oedd hen luniau Seilo yn dangos maen capan mawr o'r un siâp ar ben y wal rhwng y capel a'r garej drws nesaf. Doedd y maen capan ddim yn edrych yn rhy ddwfn. Erbyn nos, roeddwn i wedi ceibio ffos o'i chwmpas, a chodi un cornel ychydig gyda'r jac. Roedd gobaith!

Ond diwrnod arall o waith oedd codi'r garreg allan o'r twll, gyda help y jac troli, gan ddefnyddio blociau fel cynhaliaeth. Wedyn roedd rhaid ei symud oddi ar y twll, ac i gyfeiriad lle mwy addas. Erbyn yr ail nos, roedd y garreg wedi cyrraedd y lle iawn. Roedd hi'n dechrau nosi pan blannais i'r bambŵ o'r diwedd, a Ilenwi'r twll enfawr gyda phridd a chompost. Ond roedd y gwaith ar ben. Diolch byth!

A oedd yr effaith terfynol yn werth yr holl drafferth? Oedd! Roedd y bambŵ yn tyfu lle y dylai fod, ac yr oedd y garreg yn gorwedd ar ben blociau, fel sedd. Hefyd, yr oedd symud y garreg yn destun boddhad i mi mewn ffordd arall. Mi gofiais sut yr oedd fy mab Owain wedi fy helpu i symud carreg arall yn Sir Fôn, ym mis Ebrill 1995. Yn drist iawn, bu fares mewn damwain ffordd cyn Nadolig 2005. Pan oeddwn i yn ceisio penderfynu a oedd hi'n werth codi'r garreg, roeddwn i'n gwybod beth fyddai barn Owain. A rydw'r i'n siŵr y byddai ef wedi mwynhau gweld y garreg a'r bambŵ yn eu llefydd presennol."

Erthygl gan Laurie Wright


Cyfrannwch
Cyfrannwch i'r dudalen hon!

Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Enw a lleoliad (e.e. Angharad Jones o Lanymddyfri):

Sylw:




Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy