BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Canolbarth

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Yr Angor
Y Faner Las Ewropeaidd a traeth y De "Dyrchafwn faner..." las
Gorffennaf 2003
Mae gan bob gwlad ei baner ei hun a baneri y gwahanol wledydd y byd a welir ar y prom yn Aberystwyth.

Ond yn ddiweddar ymddangosodd faner nad oedd yn gysylltiedig ag unrhyw wlad, yn Nhraeth y De, yn ymyl y caban hufen iâ. Na, nid caban Dai Hufen Iâ.

Cyhoeddwyd bod y traeth i chwifio Baner Las yn ystod misoedd yr haf. Yr anrhydedd uchaf a ddyfernir i draeth. Enillwyd y faner oherwydd ansawdd uchel y dwr a glendid y traeth yn gyffredinol.

Y mae'r Faner Las yn fesur rhyngwladol o lendid traethau. Sefydlwyd y cynllun ym 1987. Y mae'r cynllun yn mesur safon y darpariadau a geir i'r anabi, y nifer o finiau sbwriel a geir, a glendid y dwr yn ôl safonau uchel a ddiffinir gan gyfraith Ewrop. Methodd Traeth y Gogledd y prawf oherwydd ansawdd y dwr a safon y carthffosydd.

Rhwng Medi a Mawrth 2004 bwriedir gwario 4 miliwn o bunnoedd i wella y sefyllfa yno. Y mae Traeth y De neu Y Ro Fawr yn ymestyn o drwyn y Castell a safle cofeb y Rhyfel hyd at y lanfa bren yn ymyl yr aber. Bu'r traeth yn amddiffyn yr harbwr cul a chyfyng am flynyddoedd. Rhwng pont y dref a Phenhuwcyn, yn agos i'r lle yr una y ddwy afon, Rheidol ac Ystwyth, yr oedd tuag ugain erw o dir yn cael eu gorchuddio gan y llanw.

Yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg defnyddiwyd y traeth gan adeiladwyr llongau. Adeiladwyd y tai yn y Ro Fawr yn 1894. Heddiw nid y Ro Fawr sy'n amddiffyn yr harbwr a'r marina ond y promenâd a'r pier pren. Adeiladwyd yr estyniad i'r promenâd ar hyd y Brifysgol a rownd trwyn y castell yn ystod y blynyddoedd 1901-03 am £16,000. Adeiladwyd y gweddill hyd at y pier pren yn 1929-31 ar gost o £12,000.

Gwelir olion pwll nofio gyferbyn â thrwyn y castell. Heddiw, yn ogystal â nofio, ceir pysgota o'r traeth a brigdonni yn ymyl ceg yr harbwr. Fel dywed y bardd:
"Môr ar draethau'n lledi ei groeso,
Haul a phlant yn chwerthin ynddo,
Canu awel ar y glannau,
Canu'r dyfnder dros y tonnau."

AED


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy