BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Canolbarth

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Y Tincer
Lleucu Roberts Colofnydd y mis: Lleucu Roberts
Mai 2010
Yr awdur Lleucu Roberts sy'n cofio ennill cadair yr Urdd wyth mlynedd ar hugain yn ôl.

Diolch yn fawr am y gwahoddiad i ysgrifennu colofn.

Pan ges e-bost yn gofyn i mi wneud, yr ymateb cyntaf wrth reswm oedd 'am beth?'

/p> Fu erioed gen i farn am fawr o ddim erioed, pam gofyn i fi?

A ches ateb yn ôl yn syth yn awgrymu y gallwn, ar gyfer rhifyn mis Mai, sôn am y profiad, gwta wyth mlynedd ar hugain yn ôl, o ennill cadair Steddfod yr Urdd.

Diolch am hynna, meddyliais, a dechrau chwysu eto wrth ail-fyw'r wythnosau o artaith cyn yr Eisteddfod ym Mhwllheli, yn ceisio meddwl am ffyrdd o osgoi codi ar fy nhraed o flaen llond pafiliwn o lygaid, a cherdded at lwyfan digon mawr i ychwanegu agoraffobia at y nerfusrwydd llethol oedd yn fy mwyta'n fyw.

Yn fy stafell wely, i gyfeiliant y Stranglers a Geraint Jarman, ceisiais feddwl am ffordd o ddod mas o fynd i Bwllheli. (Neu, o fethu â gwneud hynny, ffordd o roi stop ar y 'Steddfod).

Yn gyntaf, ceisiais fagu gyts i esgus bach 'mod i'n sâl ond galwai hynny am ddawn actio y tu hwnt i 'ngallu.

Syniad arall oedd ffoi. Gallwn sleifio ar y Pâb-fobîl a chael fy smyglo allan o'r wlad dan hem ffrog John Paul a fyddai'n ymweld â Chaerdydd rai dyddiau cyn y Steddfod.

Neu fodio lifft ar un o'r llongau cario awyrennau i'r Malfinas, lle roedd Thatcher yn cael twtsh o dantrym ar ôl i ryw hen gythrel bach gipio rhywbeth nad oedd hi hyd yn oed yn cofio'i fod e 'da hi tan ar ôl iddo fe gael ei ddwgyd.

Daeth yr ateb fel fflach wrth glywed stori newyddion am dy haf arall yn wenfflam dan law Meibion Glyndãr - bom o dan y pafiliwn! Dim pafiliwn, dim cadeirio - dim problem!

Nawrte, 'doedd fy sgiliau gwneud bomiau ddim yn wych yn y dyddiau hynny, ond tybiwn y gwnâi matsien y tro. Gallai ddigwydd yn y nos fel na fyddai neb yn cael dolur - jawch, o'n i'n aelod o CND wedi'r cyfan.

A fyddai hi ddim y tro cyntaf i rywun gynnau tân ym Mhenyberth...

Fel digwyddodd hi, wnes i ddim dal clefyd y llengfilwyr, welais i 'mo ddillad isaf y pontiff, a ches fy arbed rhag trip i'r Malfinas lle roedd bechgyn dwy wlad yn gwaedu i farwolaeth yn enw diawl o ddim byd.

Ac ni fu ail dân ym Mhenyberth.

Y gwir amdani oedd 'mod i'n ormod o gachgi i gachu mas o fynd i Bwllheli.

A'r holl ryfeloedd wedyn dan law arweinwyr sy'n llofruddion yn enw crefydd a phwer ledled y byd, mae cadair Pwllheli'n fy wynebu wrth i mi godi bob bore, ei hestyll ddim cweit yn ddigon cyfan bellach i fi osod fy nghorpws tinfawr arni.

Glania fy llygaid arni a chlywaf alwad y corn gwlad eto'n merwino fy nghlust, gan ailgynnau nyrfs Pwllheli.

(Pam ddiawl nest ti drio 'te? clywaf leisiau'n holi, a does gen i ddim ateb.)

Wela i chi yn Llanerchaeron dros wydraid bach o win.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy