"Dwi'n cofio'r diwrnod y des i draw i Gymru fel evacuee. Mehefin 23 1940 oedd y dyddiad, tri diwrnod cyn fy mhenblwydd yn 12oed. Cefais fy anfon i Gilgerran.

"Mr a Mrs Dafydd John oedd yn gofalu amdanaf. Roeddent yn strict ond roeddwn i'n cael digon o fwyd. Roedd ffarm bach 'da nhw, ac roeddwn i'n helpu ar y ffarm. Yn y gaeaf roedd yncl Dai a fi yn mynd i roi bwyd i'r da - rhoi gwair iddyn nhw. Dysges i wrth yncl Dai sut i ofalu am greaduriaid.

"Rwy'n cofio yr amser yn yr ysgol yn Capel Newydd. Dysges i Gymraeg. Cefais amser da yn ystod amser cinio ac ar y penwythnos. Roedd yn rhaid i ni gerdded tair milltir i'r ysgol ymhob tywydd, ac un amser pan es i i'r ysgol roedd yn bwrw eira. Wnes i gerdded tair milltir i'r ysgol, ond roedd rhai heb fynd gan ei bod yn bwrw eira. Doedd yr athrawes ddim yn deall pam bo fi wedi dod i'r ysgol!

"Ar ôl gorffen yn yr ysgol gweithies i ar dair ffarm ac roedd pob ffarm yn wahanol. Rhai yn dda, rhai ddim mor dda.

"Pan es i nôl i Lloegr ar ôl 13 mlynedd yng Nghymru - wedd neb yn Lloegr yn gallu siarad Cymraeg. Wnes i gyfarfod rhai Cymry yn Lloegr - rhai yn siarad Cymraeg, byddwn yn siarad â nhw er mwyn i mi gadw fy Nghymraeg pan o'n i bant yn Lloegr.

"Dw i nawr wedi dod nôl i Gilgerran i fyw ac er fy mod wedi ymddeol rwy'n dal i weithio! Dwi wedi dysgu ci defaid a dwi wedi trial cŵn defaid ambell waith ond nawr rwy'n gweithio gyda hwyaid â chwn yn lle defaid!

"Er bod pobl yn credu fod y Cymry yn hen ffasiwn, rwy'n credu fod hynny'n dda. Maent yn gwneud i chi deimlo'n gartrefol, ac maent yn eich helpu. Rwy'n hapus fy mod yn byw yng Nghilgerran ac er fy mod wedi byw yn Lloegr am 51 mlynedd rwy'n falch fy mod wedi dod nôl i Gilgerran. Ble sydd â gwell golygfeydd ?!"

Cyril Fathers

A oes gennych chi atgofion tebyg am fod yn blentyn noddedig yng Nghymru adeg yr Ail Ryfel Byd? Efallai i chi roi llety i bentyn yn y cyfnod hwn. Cysylltwch â ni i ddweud eich stori trwy lenwi'r ffurflen isod, neu ein e-bostio at cymru@bbc.co.uk

Hunodd Cyril Fathers ar 21 Medi 2007