BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Oriel yr Enwogion

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Canolbarth

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
cantorion
Linda Griffiths
Linda Griffiths

Magwyd: Y Trallwng

Addysg: Ysgol Gynradd Pontrobert; Ysogl Uwchradd Llanfair Caereinion. Prifysgol Cymru Aberystwyth


Cantores, cyn aelod o'r grŵp Plethyn a chyflwynydd Radio Cymru

Yn enedigol o Fferm Pen Bryn rhwng Meifod a Phont Robert, fe'i ganed yn y Trallwng, a'i haddysgu yn Ysgol Gynradd Pontrobert ac Ysogl Uwchradd Llanfair Caereinion.

Aeth ymlaen i Brifysgol Cymru, Aberystwyth, lle'r astudiodd y Gymraeg ac Addysg. Gweithiodd mewn swydd weinyddol nes iddi adael i fagu teulu - tair o ferched (Lisa, Gwenno a Mari) yn ogystal â rhedeg fferm fechan a gweithio ar ei liwt ei hun fel cyfieithydd proffesiynol. Rhwng 1998 - 2002, bu'n un o gyflwynwyr y rhaglen deledu Cwmni Hon ar S4C digidol. Bu hefyd am gyfnod yn gweithio ar un o brosiectau Bwrdd yr Iaith - cynllun Twf.

Mae hi bellach yn fwy cyfarwydd i wrandawyr Radio Cymru fel Gohebydd y Canolbarth ar raglen foreol 'Hywel a Nia' ac mae'n cyflwyno ei rhaglen ei hun ar nos Sul.

Ffurfiodd y grŵp gwerin Plethyn gyda Jac a Roy yn ei harddegau, a'r grŵp hwn fu prif gyfrwng ei llais pur a naturiol am flynyddoedd lawer. Nodweddwir eu harddull gan barch at draddodiad y plygain, a sylw i alaw draddodiadol a chynghanedd gerddorol, a chanu soniarus di-ymdrech.

Hanner y stori yw'r canu, fodd bynnag, gan fod Plethyn hefyd, drwy eu caneuon yn adrodd straeon am eu hardal genedigol a'i chymeriadau, a hynny mewn ffordd hyfryd o ddi-sentiment.

Yn anad unrhyw grŵp arall o unrhyw ran arall o Gymru, mae modd cyplysu llais Linda a harmoneiddio Plethyn gyda darn o dir ac ymdeimlad o le arbennig, a bro Maldwyn yw hwnnw, wrth gwrs.

Rhyddhaodd Plethyn naw casgliad, ac maent yn cynnwys 'Blas y Pridd', 'Golau Tan Gwmwl', 'Rhown Garreg ar Garreg', 'Teulu'r Tir', 'Caneuon Gwerin i Blant', 'Byw a Bod', 'Drws Agored', 'Blas y Pridd/Golau Tan Gwmwl' a 'Seidir Ddoe'. Rhyddhawyd 'Goreuon Plethyn' yn Eisteddfod Maldwyn yn 2003.

Ar ei liwt ei hun, rhyddhaodd dri chasgliad, sef 'Amser' (1988), 'Plant y Môr' (1993) ac 'Ôl ei Droed' (2003). Mae'r casgliad diweddaraf hwn yn cynnwys caneuon dwys a llawn teimlad, a llais Linda mor glir ag erioed.

Mae'n cynnwys cyfraniadau gan hen gyfoedion, megis Tudur Morgan a Myrddin ap Dafydd, a fu'n gyfrifol am ysgrifennu llawer o eiriau caneuon Plethyn dros y blynyddoedd.

Yn anad neb arall, Linda Griffiths a Plethyn yw gwarchodwyr canu gwerin digyfeiliant traddodiadol Cymreig, gan lwyddo i symud y traddodiad ymlaen a pharchu ei hanfodion, a chydnabyddir ei phwysigrwydd yn yr adfywiad canu gwerin Celtaidd ym mhedwar ban byd.


Cyfrannwch

Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Enw a lleoliad (e.e. Angharad Jones o Lanymddyfri):

Sylw:




Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy