BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Dweud eich Dweud

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Canolbarth

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Bywyd Bro

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Dylan Davies Problemau Pensiwn
Dylan Davies o Landysul yn dweud ei ddweud am broblemau pensiwn - pwnc llosg sy'n poeni pobl ifanc Cymru a gweddill Prydain.
Cysur pob un sydd yn gweithio, yw rhyw ddiwrnod y bydd yn ymddeol ac yn cael pensiwn gan y llywodraeth. Ond, yn ddiweddar iawn mae'r llywodraeth yn dweud y bydd yn rhaid i ni weithio yn hirach cyn cael ein pensiwn. Yr Almaenwyr ddaeth ar draws y syniad o gynnig pensiwn pan fydd person yn ymddeol yn 1880. Yn ein gwlad ni y Prif Weinidog Lloyd George fu'n gyfrifol ein bod ni'n derbyn pensiwn y wladwriaeth.

Ar hyn o bryd, yr oedran ymddeol yw 65 i ddynion a 60 i ferched, ond dan gynllun newydd y llywodraeth bydd yn rhaid i ni weithio tan 66 a bydd yr oedran ymddeol yn cynyddu i 68 erbyn 2044. Beth yw'r fantais am weithio'n hirach? Mwy o arian, sydd yn newyddion da, ond pam y mae'n rhaid i ni weithio yn hirach cyn cael yr arian?

I ddechrau, rydym fel poblogaeth yn heneiddio, ac hefyd rydym yn byw yn hirach. Mae'r nifer o blant sydd yn cael eu geni yn fach iawn o gymharu - felly er mwyn cadw'r ddysgl yn wastad, bydd yn rhaid i ni weithio'n hirach. Ond pam? Pam y dylai'r treth dalwr weithio'n hirach? Fel Canghellor, mae Mr. rydyn ni yn ei brynu. Meddyliwch faint o drethi rydym yn eu talu - treth am ein bod yn gweithio; (income tax) treth y cyngor, treth ar danwydd, treth y car ac yn y blaen. Felly, gyda'r holl drethi, ble mae'r arian yn mynd? Yn amlwg, nid yw'r arian yn cael ei wario yn ôl ar y wlad, nid yn unig ein system pensiwn sydd mewn peryg, ond ein gwasanaeth iechyd, addysg, diwydiant ac hefyd amaeth.

Tybed a oes treth ar wneud i Mrs. Blair edych yn smart ar adeg ymweliadau tramor? Beth am y rhyfel yn Irac? Mae'n rhaid i rywun dalu. Trueni na fyddwn yn Aelod Seneddol a chael codiad cyflog am actio fel plentyn!

Ond, er tegwch i'r llywodraeth, nid yn unig y wlad yma sydd â phroblem pensiwn. America, Yr Almaen, Japan a Awstralia i enwi ond ychydig rai sydd â phroblem gyda'r system pensiwn. Gyda Japan mae'r broblem waethaf gyda 28% o bobl yn cyrraedd 65 erbyn y flwyddyn 2025 (i gymharu â Phrydain 15%) efallai taw aros i weld sut y mae Japan yn ymdrin â'r broblem sef rhoi llai o fudd daliadau a chynyddu cyfraniadau. Efallai mae eu syniadau hwy yw'r ffordd orau ymlaen. Neu efallai dilyn system Norwy - dim trethi ar y cyflog ond yn lle hynny treth ar enillion mae'r dreth yn cael ei roddi ar bopeth sy'n cael ei brynu. Hefyd mae'n rhaid cyfrannu at y pensiwn bydd y person yn ei dderbyn pan fydd yn ymddeol.

Yn Seland Newydd bydd system newydd yn dod i rym yn 2007 sef annog cynilo ar gyfer dydd ymddeol. Bydd y gweithiwr yn mynd ar gynllun y llywodraeth, a fydd yn buddsoddi'r arian mewn cyfri personol. Ar ôl wyth wythnos o gyfrannu mae cyfle i optio allan neu ddal i fuddsoddi. Wrth newid swydd bydd y cyfraniadau'n mynd gyda'r gweithiwr.

Un peth sydd yn glir yn fy meddwl i, byddai'n well i'r llywodraeth wario arian y trethdalwr ar system pensiwn sydd yn gweithio ac o fudd i'r rhai sydd wedi cyfrannu i bwrs y wlad yn rheolaidd yn lle ei wastraffu ar ryfeloedd a gwallt Mrs. Blair.

Gan Dylan Davies

Cyhoeddwyd yr erthygl hon fel rhan o gynllun cyfrannu ar y cyd rhwng BBC Cymru'r Byd ac Antur Teifi. Daeth y cynllun hwn i ben ar 31 Ionawr 2008.


Cyfrannwch
Cyfrannwch i'r dudalen hon!

Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Peidiwch â datgelu eich cyfenw os ydych o dan 16 oed.
Enw a lleoliad (e.e. Angharad Jones o Lanymddyfri):

Sylw:




Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.


0
C2 0
Pobol y Cwm 0
Learn Welsh 0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy