I.D.Hooson

I D Hooson

Bardd a ysgrifennodd gerddi tra phoblogaidd ar gyfer plant.

Mae rhai o gerddi I.D Hooson wedi cadw eu hapêl yn rhyfedd o dda, ac wedi mynd yn hen ffefrynnau, megis 'Guto Nyth Brân', 'Barti Ddu' a 'Guto Benfelen', mewn dosbarth, ar lwyfan ysgol ac mewn eisteddfod. Nid heb rheswm y'i disgrifir ar ei gof-golofn fel 'Cyfaill i blant Cymru'.

Ganwyd Isaac Daniel Hooson yn Rhosllanerchrugog, Sir Ddinbych, ym 1880. Cyfreithiwr ydoedd wrth ei alwedigaeth a chanddo swyddfa yn Wrecsam; ni symudodd fyth o ardal ei febyd - fe'i ganwyd, fe drigai a bu farw yn Nhŷ Fictoria yn Stryt y Farchnad, lle gwelir plac er cof amdano.

Dechreuodd farddoni'n gynnar a dywedodd sawl tro mai yn nhudalennau cylchgrawn O. M. Edwards, Cymru, y bwriodd ei brentisiaeth.

Ysgrifennodd ran fwyaf y gyfrol Cerddi a Baledi (1936) rhwng 1930 a blwyddyn ei chyhoeddi; cyfansoddodd 'Y Fantell Fraith', sef cyfaddasiad o gerdd Robert Browning, 'The Pied Piper of Hamelin', ym 1934. Daeth ei waith yn boblogaidd bron ar unwaith, yn enwedig fel darnau adrodd.

Ar y pryd roedd diffyg defnydd ysgafn a difyr ar gyfer plant ac yng nghyfarfodydd Urdd Gobaith Cymru ennillodd cerddi I.D.Hooson fri anferthol.

Telynegion swynol ar y mesurau rhydd yw ei gerddi, gydag odlau amlwg, ac ar destun creaduriaid a blodau gan amlaf.

Mae angen y fath fardd ar bob gwlad ac ni ddylid bychanu ei gyfraniad. Er bod tinc o hiraeth am ei febyd yn ei waith cynharach, daw ei besimistiaeth yn amlycaf yn ei ail gyfrol, Y Gwin a Cherddi Eraill, a ymddangosodd ym 1948 ychydig o fisoedd cyn ei farw.

Heb fod nepell o Langollen, ar y ffordd fynydd a adwaenir fel 'Mountain Walk', gwelir cof-colofn i I.D.Hooson, un o hoff feirdd plant Cymru.

Meic Stephens


Cerddoriaeth

Cerddoriaeth

Artistiaid

A-Z o gerddorion ar wefan BBC Cymru.

Blwyddyn Gron

Calendr

Misoedd

Calendr yn llawn dyddiadau nodedig ac arferion Cymreig.

Hanes Chwaraeon

Gareth Edwards

Hanes Rygbi Cymru

Hanes y bêl hirgron o'i gwreiddiau hyd at y Gamp Lawn

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.