BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
theatr

BBC Homepage
BBC Cymru
»Cylchgrawn
Llyfrau
Theatr
Ffilm
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Ymarfer ar gyfer y cynhyrchiadLlyfr Mawr y Plant
Adolygiad Alwyn Gruffydd

  • Adolygiad Alwyn Gruffydd o Llyfr Mawr y Plant. Cynhyrchiad Theatr Bara Caws ar y cyd â Theatr Gwynedd a Galeri. Perfformiad cyntaf yn Theatr Gwynedd, nos Sadwrn, Hydref 4, 2008.

    O Barc Asterix i Lyn y Felin
    Yn fy oed a'm hamser ymwelais, megis plentyn, â Pharc Asterix ar gyrion Paris.
    Yno ceir pob mathau o weithgareddau ac atyniadau'n gysylltiedig â chreadigaeth hynod yr awdur René Goscinny a'r artist Albert Uderzo.

    Cyfieithwyd eu llyfrau a bellach ceir hanesion y Galiad bach anorchfygol yn herio holl rym yr ymerodraeth Rufeinig yn bron bob iaith yn y byd - gan gynnwys yn y Gymraeg diolch i weledigaeth Gwasg y Dref Wen.

    Ond un o uchelbwyntiau fy ymweliad â Pharc Asterix oedd mynychu amffitheatr awyr agored yno a'm cael fy hun ymysg plant o bob cwr. Beth bynnag eu hiaith, hil, cred neu liw roedd eu croeso i ymddangosiad eu harwr Asterix ac yn arbennig ei gyfaill triw ac annwyl, Obelix, yn unfryd a digymell.

    Cymwynas ddigymar
    Dyna'n union fel ag yr oedd hi yn Theatr Gwynedd Bangor ar noson gyntaf cynhyrchiad diweddaraf Theatr Bara Caws - cynhyrchiad sydd wedi'i selio ar gymwynas ddigymar J O Williams a Jennie Thomas i lenyddiaeth plant Cymru, sef dim llai na Llyfr Mawr y Plant.

    Ni chredaf i mi erioed weld cymaint o ystod oedran mewn un cynulleidfa. Roedd yno bobl ifanc - rhai'n ifanc iawn - a phobl hŷn - rhai'n hen iawn.

    Ond o ystyried i gyfrol gyntaf Llyfr Mawr y Plant weld golau dydd bron i 80 mlynedd yn ôl roedd pawb yno wedi gallu profi gwefr plentyn o fyseddu rhwng cloriau un os nad mwy o'r tair cyfrol terfynol ac yn uniaethu'n syth ag anturiaethau Wil Cwac Cwac, Siôn Blewyn Coch, Cochyn y Wiwer ac eraill.
    Roedd y cymeriadau'n adnabyddus i bawb yno.

    Sioe gredadwy
    Ar ôl dweud hynny nid gorchwyl hawdd yw trosglwyddo cymeriad llenyddol i'r llwyfan - wedi'r cwbwl rydan ni i gyd â'n drychlun ein hunain. Ond mae'r clod diamwys y tro yma i'r sgriptwr Gareth F Williams a'r Cyfarwyddwr, Tony Llewelyn, am eu llwyddiant yn troi eiconau llenyddol yn sioe lwyfan gredadwy, ddifyr ac odiaeth o ffyddlon i'r gwreiddiol.

    Roedd hyd yn oed hunllef ysgytwol Eban Jones yn llawn mor ddychrynllyd!

    Twm Larwm Sioe, medda fi.
    Wel ia, oherwydd mai cymysgedd o sioe gerdd a phantomeim gyda phinsied bach o hen, hen, ddull chwarae anterliwt yw'r cynhyrchiad.

    Y llefarydd, sy'n clymu'r cwbwl at ei gilydd, yw'r cymeriad hoffus hwnnw, Twm Larwm, a chwaraewyd mor ddeheuig a doniol ag arfer gan Eilir Ffarmwr Ffowc Jones.

    Plentyndod
    Y thema, os thema hefyd, yw plentyndod a'n gallu ni i gyd, beth bynnag ein hoedran, i ddychwelyd yn feddyliol, beth bynnag, i'r dyddiau dedwydd hynny.

    Troi cloc Cwm Amser fel petai, sef yr union beth y bu'n rhaid i J.O. Williams a Jennie Thomas ei wneud, bid siŵr, cyn ein cyflwyno gyda hanesion gydiodd yn nychymyg cenedlaethau o blant Cymru.

    Gyda hynny mewn cof, yr hyn a geir mewn gwirionedd yn y sioe yw cyfres o olygfeydd - rhai'n gorgyffwrdd - eraill yn sefyll yn solet ar eu pennau eu hunain - ond pob un yn neidio o dudalennau dwy, beth bynnag, o'r tair cyfrol.

    I ddechrau daw Wil Cwac Cwac ei hun gydag Ifan Twrci Tenau, Dic Pen Moel, Twm Tatws Oer, Bob Dwdldŵ, Huw Herc a Ned Trwyn Smwt wrth ei gwt.

    Roedd eu rhialtwch yn heintus ac erys eu caneuon, Hogia'r Buarth ac wedyn How Di Ho (gyda Tomos a Begw), ymysg y cyfraniadau cerddorol mwyaf cofiadwy'r cynhyrchiad.

    Chwaraewyd rhan Wil ei hun yn effeithiol gan un arall o actorion comedi gorau'r ddrama Gymraeg, Iwan Charles.

    Pymtheg o ganeuon
    Yna cawn hanesion y cymeriadau eraill fu'n swyno ein plentyndod gyda chyfeiriadaeth a dyfyniadau cerddi fel Ddim Hanner Da, Pocedi, Guto Tŷ Gwyn a'r Dyn Eira hefyd yn britho'r cynhyrchiad.

    Pymtheg o ganeuon i gyd, o eiddo Catrin Edwards, gydag Emyr Rhys yn arwain y pedwarawd offerynnol fu'n darparu'r gerddoriaeth.

    Coreograffwyd y sioe gan Cai Tomos ac mae dawn y dawnsiwr ifanc yma o Ddolgellau i'w weld yn treiddio i sawl golygfa.

    Ond beth bynnag ei ddawn mae'n rhaid i goreograffydd hefyd gael ei esgyrn sychion a'r tro hwn mae'n rhaid llongyfarch Carys Gwilym a'r fythol ifanc Siân James am eu symudiadau byrlymus a heini.

    Yn union
    Roedd portread Catrin Jane Evans o Siân Slei Bach hefyd yn union fel y bu i mi ddychmygu'r lwynoges erioed ac roedd yr agweddau seicopathig yng nghymeriad Eban Jones yn ddychryn o amlwg ym mherfformiad Neil Williams.

    Yr actorion eraill oedd Delyth Eirwyn, Merfyn Pierce Jones, Siwan Llynor, Arwel Wyn Roberts (un o'r lleisiau gorau) a Darren Stokes.
    Pob un yn rhoi cyflwyniad o safon.

    Roedd y gwisgoedd yng ngofal Aimi Hopkins sydd yn ei geiriau ei hun yn y rhaglen wedi "bod yn driw i'r cymeriadau" ond "yn dipyn o benbleth be i neud efo'r cynffonnau". Penbleth neu beidio bu'r cyfanwaith yn drawiadol o addas.

    Taro deuddeg
    Gair bach am y set i gloi.
    Yn ôl ei arfer llwyddodd y cynllunydd Matrin Morley daro deuddeg unwaith eto gyda set sy'n creu'r awyrgylch a'r naws i'r blewyn.

    Bu cyfraniad Martin i'r theatr Gymraeg yn amhrisiadwy. Gan mai fo ddyluniodd y set at gyfer y perfformiad cyntaf erioed ar lwyfan Theatr Gwynedd roedd hi'n gwbl briodol mai fo hefyd ddyluniodd set y perfformiad olaf.

    Ewch i weld Llyfr Mawr y Plant, da chi. Mae'n wledd i'r llygad a'r glust.
    Mae'n falm i'r enaid.
    Byddwch yn blentyn unwaith eto.

    Cysylltiadau Perthnasol
  • Rhagor am 'Llyfr Mawr y Plant'

  • Eisteddfod
    Bei-Ling Burlesque
    Mwnci ar Dân
    A Toy Epic
    A4
    Actus Reus
    Actus Reus - adolygiad
    Ar y Lein
    Araith hir yn y gwres
    Back to the Eighties
    Bitsh
    Branwen
    Branwen - adolygiad
    Bregus
    Breuddwyd Branwen
    Breuddwyd Noswyl Ifan
    Bryn Gobaith
    Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
    Caban Ni Caban Nhw
    Caerdroia
    Caffi Basra
    Café Cariad
    Café Cariad
    Camp a Rhemp -
    Canwr y Byd Caerdydd
    Cariad Mr Bustl
    Crash
    Cymru Fach
    Cysgod y Cryman
    Cysgod y Cryman - barn arall
    Dan y Wenallt
    Dawns y Cynhaeaf
    Deep Cut
    Deinameit
    Dewi Prysor DW2416
    Digon o'r Sioe
    Dim Mwg
    Diweddgan
    Diweddgan - barn Aled Jones Williams
    Dominios - adolygiad
    Drws Arall i'r Coed
    Erthyglau Cynllun Papurau Bro
    Esther - adolygiad
    Ffernols Lwcus
    Fron-goch
    Gwaun Cwm Garw - adolygiad
    Gwe o Gelwydd
    Gwell - heb wybod y geiriau!
    Halen yn y Gwaed
    Hamlet - adolygiad 1
    Hamlet - adolygiadau
    Hedfan Drwy'r Machlud
    Hen Bobl Mewn Ceir
    Hen Rebel
    Holl Liwie'r Enfys
    Iesu! - barn y beirniaid
    Jac yn y Bocs
    Johnny Delaney
    Life of Ryan - and Ronnie
    Linda - Gwraig Waldo
    Lleu
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llywelyn anghywir
    Lysh gan Aled Jones Williams
    Macsen
    Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - adolygiad Glyn Jones
    Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - barn Vaughan Hughes
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr - barn dwy
    Maes Terfyn
    Maes Terfyn - adolygiad
    Marat - Sade
    Mari'r Golau
    Martin, Mam a'r Wyau Aur
    Meini Gwagedd
    Melangell
    Mosgito
    Mythau Mawreddog y Mabinogi
    Môr Tawel
    Nid perfformiad theatrig
    Noson i'w Chofio
    O'r Neilltu
    O'r boddhaol i'r diflas
    Owain Mindŵr
    Pishyn Chwech
    Plas Drycin
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar:
    adolygiadau ac erthyglau

    Pwyll Pia'i
    Rapsgaliwns
    Redflight Barcud
    Romeo a Juliet - Y Celfyddydau yn trafod
    Sibrydion
    Siwan - adolygiadau
    Siwan - adolygiadau
    Siwan - barn Iwan Edgar
    Sundance
    Tafliad Carreg
    Tair drama tair talaith
    Taith Ysgol Ni
    Taith yr Urdd 2007
    Theatr freuddwydion
    Trafaelu ar y Trên Glas
    Tri Rhan o Dair - Adolygiad
    Tri Rhan o dair
    Twm Siôn Cati
    Tŷ ar y Tywod
    Wrth Aros Godot
    Wrth Borth y Byddar
    Y Bonc Fawr
    Y Crochan
    Y Dewraf o'n Hawduron
    Y Gobaith a'r Angor
    Y Pair
    Y Pair - Adolygiad
    Y Pair - adolygiad Catrin Beard
    Y Twrch Trwyth
    Yn Debyg Iawn i Ti a Fi
    Yn y Ffrâm
    Yr Argae
    Yr Ystafell Aros
    Zufall
    Eisteddfod
    Yr Eisteddfod
    Genedlaethol
    2008 - 2004

    Rhestr o gynyrchiadau a adolygwyd


    Eisteddfod 2004
    Eisteddfod 2003
    Eisteddfod 2002
    erthyglau
    Bitsh! ar daith drwy Gymru
    Adeilad y Theatr Genedlaethol
    Alan Bennett yn Gymraeg
    Beckett yn y Steddfod
    Blink
    Bobi a Sami a Dynion Eraill
    Branwen - Llwyfan Gogledd Cymru
    Buddug James Jones
    Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
    Caerdroia
    Clymau
    Cwmni'r Urdd - Daniel Evans yn canmol
    Cysgod y Cryman - her yr addasu
    Diweddgan gan Theatr Genedlaethol Cymru
    Dominos
    Drws Arall i'r Coed
    Ennyn profiadau Gwyddelig
    Esther
    Ffernols Lwcus
    Fron-goch yng Ngwlad Siec
    Frongoch
    Grym y theatr
    Gwaun Cwm Garw
    Gŵyl Delynau Ryngwladol
    Hamlet - ennill gwobr
    Hedd Wyn - sylwadau Iwan Llwyd
    Hen Rebel
    Holi am 'Iesu'
    Iesu! - drama newydd
    Llofruddiaeth i'r teulu
    Lluniau Marat-Sade
    Lluniau o gynhyrchiad Cymdeithas y Gronyn Gwenith o Y Dewraf o'n Hawduron
    LluniauMacsen - Pantomeim 2007
    Llyfr Mawr y Plant ar daith
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Marat - Sade
    Marat - Sade: dyddiadur actores
    Mari'r Golau
    Mari'r Golau - lluniau
    Meic Povey yn Gymrawd
    Melangell
    Migrations
    Mrch Dd@,
    Mwnci ar Dân
    Myfyrwyr o Goleg y Drindod
    Olifer - Ysgol y Gader
    Owain Glyndŵr yn destun sbort
    Panto Penweddig 2006
    Phylip Harries yn ymuno â na n'Óg
    Pishyn Chwech
    Plas Drycin
    Ploryn
    Porth y Byddar
    Romeo a Juliet
    Romeo a Juliet - 'y cynhyrchiad anghywir'
    Romeo a Juliet - Cefin Roberts yn ateb
    Romeo a Juliet - ymateb Lynn T Jones
    Sion Blewyn Coch -
    y seicopath?

    Siwan ar daith
    Streic ar lwyfan
    Sundance ar daith
    Teulu Pen y Parc
    Theatr genedlaethol - 'Cymru ymhell ar ôl yr Alban'
    Tŷ ar y Tywod
    Tŷ ar y Tywod
    - y daith

    Wrth Aros Godot - holi actor
    Wrth Ddrws y Byddar - holi'r awdur
    Y Pair
    Y Teulu Celtaidd: ffug neu ffaith?
    Y ferch Iesu
    Yn Shir Gâr - ond yn genedlaethol
    Yr Argae ar daith


    About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy