BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
theatr

BBC Homepage
BBC Cymru
»Cylchgrawn
Llyfrau
Theatr
Ffilm
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Deinameit
Cynhyrchiad Cwmni Llwyfan Gogledd Cymru. Sgript gan Mari Emlyn a Gwion Halam.
Adolygiad gan Dafydd Meirion


Awst 2004

Rwyf wedi dilyn streic 'Ferodo' - a dyna ydy hi i bobol ardal Caernarfon - ers y dechrau.
Ar y radio, ar y we ac mi fyddai'n cael peint bob nos Wener efo un o'r streicwyr.

Sut fyddai'r streic yn cael ei phortreadu ar lwyfan? Dyna oedd yn mynd drwy fy meddwl wrth yrru'r car am Theatr Gwynedd, Bangor, nos Fawrth - ail noson y perfformiad.
Fyddai yna rhyw driciau arti-ffarti - 'ta fyddan nhw'n ei 'chwarae hi'n strêt'?

Set syml oedd ar y llwyfan. Roedden nhw wedi ail greu safle'r biced y tu allan i'r ffatri. Y fynedfa efo'r ynys fechan a'r bolard a choeden ar y dde.

Rhyw hanner awr wedi dechrau'r ddrama, daeth yr hen garafán i'r golwg - yr union garafán y bu'r streicwyr yn ei defnyddio i mochel rhag y glaw yn chwipio o'r Fenai.

Yn gefndir roedd cymylau yn araf symud yn yr awyr a phob hyn a hyn ceid lluniau o gyfnod y streic - y streicwyr, y gorymdeithio, y tribiwnlys, yr ymweliadau gan bwysigion.

Lleisiau'r streicwyr
Rhwng golygfeydd ceid lleisiau'r streicwyr eu hunain yn sôn am y profiad o fod ar un o linellau piced hiraf Prydain, beth oedd bod heb arian, sut oedd hyn yn effeithio ar eu teuluoedd, a'r hyn oedden nhw'n feddwl o'r perchennog Americanaidd Craig Smith.

A thrwy'r ddrama ceid seiniau cyrn ceir yn canu eu cefnogaeth i'r streicwyr, a hwythau'n codi llaw i'w cydnabod.

Cadw'n go agos at yr hanes wnaeth y sgript. Yn ffodus, roedd dyfais gan y streicwyr eu hunain i ddangos treigl amser - bwrdd ac arno rifau'n dangos sawl diwrnod y buon nhw ar streic - ac roedd hwn yn cael ei ddefnyddio ar y llwyfan.

Pedwar actor oedd yna. Jac (Dyfan Roberts), hen lanc yn ei bumdegau, ar dân dros hawliau'r gweithwyr; yn simsanu dim yn ei argyhoeddiad nes marwolaeth ei fam ac yntau heb ddweud wrthi am ei frwydr.

Guto (Dyfrig Evans), bachgen ifanc, priod, yn poeni sut y byddai'n talu'r rhent ac yn prynu anrhegion i'r blant.

Lynda (Olwen Medi), oedd mi roedd yna ferched ar streic; hithau eto'n gadarn dros ei hawliau, er bod ei phriodas yn prysur ddadfeilio.

Ac Emrys (Dewi Rhys), streiciwr cadarn, er i yntau gloffi pan gafodd alwad ffôn bersonol gan Craig Smith yn ceisio'i berswadio i ddychwelyd i'r gwaith.

Y sgabs
Ac mi roedd yna gymeriadau anweledig - y sgabs, y rhai oedd wedi mynd i weithio'n lle'r streicwyr.

Doedden nhw ddim i'w gweld, ond roedd yna fynych gyfeiriad atyn nhw, yn enwedig pan ddeallodd Emrys bod ei ferch yn mynd i briodi un ohonyn nhw.

Ac roedd eu dicter tuag at Craig Smith yn amlwg drwy'r ddrama - y dyn digyfaddawd oedd yn benderfynol o dorri cefn y gweithwyr a'u cael i weithio ar delerau salach.

Roedd y dwys a'r doniol yma. Ac mi roedd yna ddarnau dwys iawn ynghanol yr herian a'r hwyl. Jac ar ôl colli ei fam, Guto pan roedd rhai'n edliw iddo na allai fforddio anrhegion i'w blant.

Roedd yna dyndra, hefyd, ymysg y streicwyr. Rhai yn nogio, sefyllfa ariannol eraill yn wahanol.

Llawer o regi
Cafwyd perfformiadau grymus gan y pedwar, er efallai bod Olwen Medi yn rhy hoff o weiddi.

Cafwyd llawer o regi (yn wir, mi roedd yna deimladau cryfion ymysg y streicwyr - tuag at y perchennog, y sgabs a'u sefyllfa), ac yn wir y rhegfeydd ddenodd fwyaf o chwerthin y gynulleidfa.

I Gaerdydd
Wedi tridiau ym Mangor, mae Deinameit! yn symud i Gaerdydd. Sut ymateb gaiff hi'n fan'no gan rai sydd, efallai, ddim mor gyfarwydd â'r hanes?

Roedd sawl cyfeiriad at bobol leol yn y sgript - Anti Lw oedd yn pobi bara brith i'r streicwyr, Arwyn (tynnwr lluniau'r papur newydd lleol), Alun Gelli (un fu'n ddiwyd iawn yn codi arian i'r streicwyr). Fydd y sgript yn cael ei haddasu ar gyfer Caerdydd ynteu fydd trigolion y brifddinas yn colli rhywfaint o'r hwyl?

Gwerth ei gweld
Mae'n ddrama gwerth ei gweld.
Mae'n ddrama bwysig sy'n cofnodi cyfnod pwysig yn ein hanes. Efallai na chafodd hi mo'r un effaith ar y gymdogaeth ac a gafodd Streic y Penrhyn ar Ddyffryn Ogwen, ond os gall undeb y streicwyr gael y maen i'r wal gyda'r Llywodraeth yn Llundain a'u cael i newid y rheolau yngln â diswyddo gweithwyr, mi fydd ei heffaith i'w chlywed drwy wledydd Prydain.

Dyma ddechrau da gan gwmni newydd Llwyfan Gogledd Cymru. Roedd y theatr yn orlawn nos Fawrth ac mae'n siwr mai felly'r oedd hi ar y ddwy noson arall.

Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at berfformiadau eraill y cwmni - drama am drychineb glofa Gresford a hanes y Gwyddelod yn y Frongoch, gan fawr obeithio y byddan nhw o'r un safon â Deinameit! Ydy, maen nhw wedi dechrau efo bang!

Cysylltiadau Perthnasol
Y cwmni a'r cynhyrchiad
Cyfres o luniau
Llwyfan Gogledd Cymru


cyfannwch


Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Enw a lleoliad:

Sylw:



Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.

Eisteddfod
Bei-Ling Burlesque
Mwnci ar Dân
A Toy Epic
A4
Actus Reus
Actus Reus - adolygiad
Ar y Lein
Araith hir yn y gwres
Back to the Eighties
Bitsh
Branwen
Branwen - adolygiad
Bregus
Breuddwyd Branwen
Breuddwyd Noswyl Ifan
Bryn Gobaith
Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
Caban Ni Caban Nhw
Caerdroia
Caffi Basra
Café Cariad
Café Cariad
Camp a Rhemp -
Canwr y Byd Caerdydd
Cariad Mr Bustl
Crash
Cymru Fach
Cysgod y Cryman
Cysgod y Cryman - barn arall
Dan y Wenallt
Dawns y Cynhaeaf
Deep Cut
Deinameit
Dewi Prysor DW2416
Digon o'r Sioe
Dim Mwg
Diweddgan
Diweddgan - barn Aled Jones Williams
Dominios - adolygiad
Drws Arall i'r Coed
Erthyglau Cynllun Papurau Bro
Esther - adolygiad
Ffernols Lwcus
Fron-goch
Gwaun Cwm Garw - adolygiad
Gwe o Gelwydd
Gwell - heb wybod y geiriau!
Halen yn y Gwaed
Hamlet - adolygiad 1
Hamlet - adolygiadau
Hedfan Drwy'r Machlud
Hen Bobl Mewn Ceir
Hen Rebel
Holl Liwie'r Enfys
Iesu! - barn y beirniaid
Jac yn y Bocs
Johnny Delaney
Life of Ryan - and Ronnie
Linda - Gwraig Waldo
Lleu
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llywelyn anghywir
Lysh gan Aled Jones Williams
Macsen
Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - adolygiad Glyn Jones
Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - barn Vaughan Hughes
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr - barn dwy
Maes Terfyn
Maes Terfyn - adolygiad
Marat - Sade
Mari'r Golau
Martin, Mam a'r Wyau Aur
Meini Gwagedd
Melangell
Mosgito
Mythau Mawreddog y Mabinogi
Môr Tawel
Nid perfformiad theatrig
Noson i'w Chofio
O'r Neilltu
O'r boddhaol i'r diflas
Owain Mindŵr
Pishyn Chwech
Plas Drycin
Porth y Byddar
Porth y Byddar
Porth y Byddar
Porth y Byddar:
adolygiadau ac erthyglau

Pwyll Pia'i
Rapsgaliwns
Redflight Barcud
Romeo a Juliet - Y Celfyddydau yn trafod
Sibrydion
Siwan - adolygiadau
Siwan - adolygiadau
Siwan - barn Iwan Edgar
Sundance
Tafliad Carreg
Tair drama tair talaith
Taith Ysgol Ni
Taith yr Urdd 2007
Theatr freuddwydion
Trafaelu ar y Trên Glas
Tri Rhan o Dair - Adolygiad
Tri Rhan o dair
Twm Siôn Cati
Tŷ ar y Tywod
Wrth Aros Godot
Wrth Borth y Byddar
Y Bonc Fawr
Y Crochan
Y Dewraf o'n Hawduron
Y Gobaith a'r Angor
Y Pair
Y Pair - Adolygiad
Y Pair - adolygiad Catrin Beard
Y Twrch Trwyth
Yn Debyg Iawn i Ti a Fi
Yn y Ffrâm
Yr Argae
Yr Ystafell Aros
Zufall
Eisteddfod
Yr Eisteddfod
Genedlaethol
2008 - 2004

Rhestr o gynyrchiadau a adolygwyd


Eisteddfod 2004
Eisteddfod 2003
Eisteddfod 2002
erthyglau
Bitsh! ar daith drwy Gymru
Adeilad y Theatr Genedlaethol
Alan Bennett yn Gymraeg
Beckett yn y Steddfod
Blink
Bobi a Sami a Dynion Eraill
Branwen - Llwyfan Gogledd Cymru
Buddug James Jones
Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
Caerdroia
Clymau
Cwmni'r Urdd - Daniel Evans yn canmol
Cysgod y Cryman - her yr addasu
Diweddgan gan Theatr Genedlaethol Cymru
Dominos
Drws Arall i'r Coed
Ennyn profiadau Gwyddelig
Esther
Ffernols Lwcus
Fron-goch yng Ngwlad Siec
Frongoch
Grym y theatr
Gwaun Cwm Garw
Gŵyl Delynau Ryngwladol
Hamlet - ennill gwobr
Hedd Wyn - sylwadau Iwan Llwyd
Hen Rebel
Holi am 'Iesu'
Iesu! - drama newydd
Llofruddiaeth i'r teulu
Lluniau Marat-Sade
Lluniau o gynhyrchiad Cymdeithas y Gronyn Gwenith o Y Dewraf o'n Hawduron
LluniauMacsen - Pantomeim 2007
Llyfr Mawr y Plant ar daith
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
Marat - Sade
Marat - Sade: dyddiadur actores
Mari'r Golau
Mari'r Golau - lluniau
Meic Povey yn Gymrawd
Melangell
Migrations
Mrch Dd@,
Mwnci ar Dân
Myfyrwyr o Goleg y Drindod
Olifer - Ysgol y Gader
Owain Glyndŵr yn destun sbort
Panto Penweddig 2006
Phylip Harries yn ymuno â na n'Óg
Pishyn Chwech
Plas Drycin
Ploryn
Porth y Byddar
Romeo a Juliet
Romeo a Juliet - 'y cynhyrchiad anghywir'
Romeo a Juliet - Cefin Roberts yn ateb
Romeo a Juliet - ymateb Lynn T Jones
Sion Blewyn Coch -
y seicopath?

Siwan ar daith
Streic ar lwyfan
Sundance ar daith
Teulu Pen y Parc
Theatr genedlaethol - 'Cymru ymhell ar ôl yr Alban'
Tŷ ar y Tywod
Tŷ ar y Tywod
- y daith

Wrth Aros Godot - holi actor
Wrth Ddrws y Byddar - holi'r awdur
Y Pair
Y Teulu Celtaidd: ffug neu ffaith?
Y ferch Iesu
Yn Shir Gâr - ond yn genedlaethol
Yr Argae ar daith


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy