BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
theatr

BBC Homepage
BBC Cymru
»Cylchgrawn
Llyfrau
Theatr
Ffilm
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Cafe CariadCafé Cariad
Gwledd gyda diwedd siomedig

  • Adolygiad Glyn Jones o ddrama gerdd newydd Tim Price, Greg Cullen a Jak Poore - Café Cariad.
  • "Epig o ddrama gerdd," oedd disgrifiad llyfryn Theatr Clwyd, Yr Wyddgrug o Café Cariad.

    Roedd y llun bach del o hufen iâ ac awyrennau a'r sgwennu pinc ffansi yn awgrymu drama barbi dol ond fe'm synnwyd! Roedd y cynhyrchiad gan Theatr Genedlaethol Ieuenctid Cymru yn wledd i'r llygaid, i'r glust ac i'r galon.

    Cariad mewn rhyfel
    Stori am gariad yn nherfysg eithaf rhyfel ydyw. Mae Mussolini yn unben yn yr Eidal a theulu Bracco wedi'i hollti yn ei deyrngarwch i'r blaid ffasgaidd.

    Mae Simonetta a'i brawd Giulio yn ffoi i Gymru i geisio lloches yng nghaffi eu hewythr - Café Cariad y teitl.

    Daw y ddau yn rhan o'r gymuned Eidalaidd ac o'r gymdeithas Gymraeg yn Nowlais lle mae Giulio a gweinyddwraig y caffi, Rhiannon, yn syrthio mewn cariad.

    Yna daw'r gorchymyn i fynd a phob gwryw Eidalaidd ymaith. Chwelir y gymuned glos yn ne Cymru a phan adunir hwy ar ddiwedd y rhyfel mae cymysgedd o ansicrwydd, tristwch a llawenydd

    Effaith rhyfel ar y berthynas rhwng unigolion a chymunedau yw ffocws y ddrama ac fel pob drama gwerth ei halen mae'r berthynas a archwilir yn un amlochrog a chymhleth.

    Nid Cymru yn erbyn yr Eidal yw hi o bell ffordd gan fod y gymdeithas Eidalaidd yn ne Cymru wedi ei hollti hefyd yn ei chefnogaeth i'r Eidal.

    Yn yr un modd, y gymuned Gymraeg lle mae rhai yn cefnogi'r gymuned Eidalaidd, yn wir, yn ei charu. Mae eraill mor chwyrn yn eu herbyn nes fandaleiddio'r caffi.

    Rhan o'r presennol
    Eto'i gyd, nid drama hanesyddol mo hon.
    Mae'r dramodwyr yn trin thema sydd yn gymaint rhan o'r presennol a'r dyfodol ac ydoedd o'r gorffennol Microcosm yw'r ddrama - o Ryfel y Degwm, i ryfel cartref Sbaen gan fod yna Guilio a Rhiannon, gannoedd ohonynt.

    Ac yn y trydedd rhyfel byd, pan ddaw hwnnw, bydd yna Guilio a Rhiannon hefyd, a chariad yn blaguro rhwng dau sydd i fod yn elynion.

    Godidog yw'r unig air i ddisgrifio'r defnydd a wneid o'r llwyfan. Roedd y caffi yn syml a chynnes yr olwg gan adlewyrchu agwedd y gymdeithas glos.

    Roedd y clogwyni a gynrychiolai bentref Bardi yn yr Eidal yn fwy effeithiol. Roeddent yn erwin a bygythiol, yn union fel awyrgylch y wlad.

    Roedd y modd y safai arweinydd yr S.S arnynt yn arddangos ei rym a'i farbareiddiwch, a'r modd y cuddiai'r crysau duon arnynt yn dangos nad oedd lle'n byd yn saff.
    Yn llythrennol, roedd gan y clogwyni glustiau a llygada.

    Eithafion
    Crefftus oedd y defnydd o eithafion cyferbyniol. Dyna'r agoriad er enghraifft. Yr olygfa gyntaf yw priodas yng Nghymru, yr ail yw angladd yn yr Eidal.

    Yn fwy effeithiol fyth cawn ein taro gan yr annisgwyl. Rhiannon yn gwrthod priodi gan mai gweithio yw ei dymuniad, nid cadw tŷ a chael plant.

    Yn yr ail olygfa, Simonetta yn gwrthod derbyn blodau gan ffasgydd, yn eu taflu, ac yna'n gwrthod ymddiheuro. Mae rhywbeth ar droed, a phe tynnid y theatr i lawr o'n cwmpas, ni fyddai'r gynulleidfa wedi medru a gadael.

    Llythyrau
    Un effaith theatrig yr oeddwn yn arbennig o hoff ohono oedd yr olygfa lle gollyngwyd llu o bapurau o'r nenfwd i gynrychioli'r holl lythyrau a sgrifennwyd adeg y rhyfel, ond na chyrhaeddasant fyth ben eu taith. Roedd rhywbeth yn ingol o brydferth yn eu gwylio'n fflytran i'r gynulleidfa a thros y llwyfan.

    Hefyd, y gêm rygbi, neu yn hytrach, y ddawns rygbi. Daeth hyn ag ychydig o hiwmor i'r ddrama, ynghyd â harddwch symudiad. Llwyddodd hefyd i ddal darn o ddiwylliant de Cymru'r cyfnod, rhywbeth y gellid fod wedi ei golli mewn drama ddwys am gariad a rhyfel.

    Roedd yr actorion yn wych, pob un ohonynt.
    Gallech weld, a chlywed, pwy oedd y Cymry, pwy oedd yr Eidalwyr, a phwy oedd y Gwyddelod hyd yn oed. Roedd yr acen ddeheuig gref, a'r gwisgoedd cyfnod, oll yn ychwanegu at realaeth y ddrama.

    Roedd y ddau brif actor, Elin Phillips (Rhiannon) a Tomos Eames (Giulio) wedi llwyr ymgolli yn eu cymeriadau a heb amheuaeth yn y byd yn llwyddo i ymgorffori prif thema'r ddrama o fuddugoliaeth cariad dros ryfel, brawdgarwch dros wladgarwch, y dwyfol dros y dynol.

    Yn y caneuon y gwelwyd hyn orau, yn enwedig y gân A New Land, a'r gân Eidalaidd ar alaw Ar Lan y Môr.

    Rhan i bawb
    Meddai'r cyfarwyddwr, Greg Cullen:
    " . . . rydym wedi ceisio gwneud yn siŵr bod gan bod unigolyn rôl ddramatig a stori i'w dweud."

    Llwyddodd yn rhannol. Roedd lle arbennig i fwy o gymeriadau yn y ddrama hon nac mewn dramâu cerdd arferol, ond gyda chast o 60, roedd yna ormod. Yn ddieithriad bron, mewn drama y mae llai yn fwy.

    Nid oeddwn yn gwbl hapus gyda'r diwedd.
    Gallech ei weld yn dod - ond bod rhywbeth arall a rhywbeth arall a rhywbeth arall yn dod cynt.
    Dipyn o dôn gron. Nid oedd yn cynyddu mewn crescendo, ond yn hytrach, yn un digwyddiad dramatig ar ôl y llall.

    Roedd y dramatig yn dod yn norm felly, ac o ganlyniad, nid oedd yr olygfa olaf ronyn yn fwy dramatig na'r golygfeydd a fu ynghynt.

    Credaf hefyd i'r berthynas a ddatblygodd rhwng Simonetta a Rhiannon gymhlethu pethau'n ormodol.
    Oedd, roedd yn realistig. Roedd y ddwy ferch yn rhan bwysig o fywyd Giulio a thrwy garu ei gilydd roeddent yn ei garu yntau.

    Credaf i hyn fynd a ni i faes mwy astrus na genre y ddrama gerdd a golygai hefyd na allai'r ddrama orffen yn hapus a gobeithiol, fel y dylai drama gerdd orffen.

    Roedd Rhiannon wedi drysu ac nid oes ond ansicrwydd rhyngddi hi a Giulio ar ddiwedd y ddrama.

    Efallai bod y dramodydd yn ceisio dangos yr ansicrwydd a edy rhyfel ar ei ôl, wn i ddim, ond mae fel petai'n niweidio ei neges ei hun gan nad yw diweddu'r ddrama fel ag a wnaed yn caniatáu i gariad gael y llaw uchaf ar ryfel.

    Cyn lleied o Gymraeg
    Siom o'r mwyaf oedd clywed cyn lleied o Gymraeg yn y ddrama. Café Cariad oedd yr enw os cofiaf yn iawn, nid Love Café a byddai defnyddio mwy ar y Gymraeg a'r Eidaleg wedi atgyfnerthu neges y dramodwyr, fel y mae cariad yn uno ac yn torri ffiniau ieithyddol a chenedlaethol.

    Na, ni fyddai pawb yn ei deall. Ond eto, ychydig sy'n deall Ave Maria a Deuawd y Blodau.
    Ychydig fodd bynnag a wadai bod hud ac angerdd y caneuon hynny yn eu swyno.

  • Cyhoeddir yr adolygiad hwn yn rhan o gynllun cyfrannu ar y cyd rhwng BBC Cymru'r Byd ac Antur Teifi. Am fwy o fanylion ac i wybod sut y gallwch ennill £30 am ysgrifennu - Cliciwch



  • cyfannwch


    Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
    Enw a lleoliad:

    Sylw:



    Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.

    Eisteddfod
    Bei-Ling Burlesque
    Mwnci ar Dân
    A Toy Epic
    A4
    Actus Reus
    Actus Reus - adolygiad
    Ar y Lein
    Araith hir yn y gwres
    Back to the Eighties
    Bitsh
    Branwen
    Branwen - adolygiad
    Bregus
    Breuddwyd Branwen
    Breuddwyd Noswyl Ifan
    Bryn Gobaith
    Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
    Caban Ni Caban Nhw
    Caerdroia
    Caffi Basra
    Café Cariad
    Café Cariad
    Camp a Rhemp -
    Canwr y Byd Caerdydd
    Cariad Mr Bustl
    Crash
    Cymru Fach
    Cysgod y Cryman
    Cysgod y Cryman - barn arall
    Dan y Wenallt
    Dawns y Cynhaeaf
    Deep Cut
    Deinameit
    Dewi Prysor DW2416
    Digon o'r Sioe
    Dim Mwg
    Diweddgan
    Diweddgan - barn Aled Jones Williams
    Dominios - adolygiad
    Drws Arall i'r Coed
    Erthyglau Cynllun Papurau Bro
    Esther - adolygiad
    Ffernols Lwcus
    Fron-goch
    Gwaun Cwm Garw - adolygiad
    Gwe o Gelwydd
    Gwell - heb wybod y geiriau!
    Halen yn y Gwaed
    Hamlet - adolygiad 1
    Hamlet - adolygiadau
    Hedfan Drwy'r Machlud
    Hen Bobl Mewn Ceir
    Hen Rebel
    Holl Liwie'r Enfys
    Iesu! - barn y beirniaid
    Jac yn y Bocs
    Johnny Delaney
    Life of Ryan - and Ronnie
    Linda - Gwraig Waldo
    Lleu
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llywelyn anghywir
    Lysh gan Aled Jones Williams
    Macsen
    Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - adolygiad Glyn Jones
    Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - barn Vaughan Hughes
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr - barn dwy
    Maes Terfyn
    Maes Terfyn - adolygiad
    Marat - Sade
    Mari'r Golau
    Martin, Mam a'r Wyau Aur
    Meini Gwagedd
    Melangell
    Mosgito
    Mythau Mawreddog y Mabinogi
    Môr Tawel
    Nid perfformiad theatrig
    Noson i'w Chofio
    O'r Neilltu
    O'r boddhaol i'r diflas
    Owain Mindŵr
    Pishyn Chwech
    Plas Drycin
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar:
    adolygiadau ac erthyglau

    Pwyll Pia'i
    Rapsgaliwns
    Redflight Barcud
    Romeo a Juliet - Y Celfyddydau yn trafod
    Sibrydion
    Siwan - adolygiadau
    Siwan - adolygiadau
    Siwan - barn Iwan Edgar
    Sundance
    Tafliad Carreg
    Tair drama tair talaith
    Taith Ysgol Ni
    Taith yr Urdd 2007
    Theatr freuddwydion
    Trafaelu ar y Trên Glas
    Tri Rhan o Dair - Adolygiad
    Tri Rhan o dair
    Twm Siôn Cati
    Tŷ ar y Tywod
    Wrth Aros Godot
    Wrth Borth y Byddar
    Y Bonc Fawr
    Y Crochan
    Y Dewraf o'n Hawduron
    Y Gobaith a'r Angor
    Y Pair
    Y Pair - Adolygiad
    Y Pair - adolygiad Catrin Beard
    Y Twrch Trwyth
    Yn Debyg Iawn i Ti a Fi
    Yn y Ffrâm
    Yr Argae
    Yr Ystafell Aros
    Zufall
    Eisteddfod
    Yr Eisteddfod
    Genedlaethol
    2008 - 2004

    Rhestr o gynyrchiadau a adolygwyd


    Eisteddfod 2004
    Eisteddfod 2003
    Eisteddfod 2002
    erthyglau
    Bitsh! ar daith drwy Gymru
    Adeilad y Theatr Genedlaethol
    Alan Bennett yn Gymraeg
    Beckett yn y Steddfod
    Blink
    Bobi a Sami a Dynion Eraill
    Branwen - Llwyfan Gogledd Cymru
    Buddug James Jones
    Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
    Caerdroia
    Clymau
    Cwmni'r Urdd - Daniel Evans yn canmol
    Cysgod y Cryman - her yr addasu
    Diweddgan gan Theatr Genedlaethol Cymru
    Dominos
    Drws Arall i'r Coed
    Ennyn profiadau Gwyddelig
    Esther
    Ffernols Lwcus
    Fron-goch yng Ngwlad Siec
    Frongoch
    Grym y theatr
    Gwaun Cwm Garw
    Gŵyl Delynau Ryngwladol
    Hamlet - ennill gwobr
    Hedd Wyn - sylwadau Iwan Llwyd
    Hen Rebel
    Holi am 'Iesu'
    Iesu! - drama newydd
    Llofruddiaeth i'r teulu
    Lluniau Marat-Sade
    Lluniau o gynhyrchiad Cymdeithas y Gronyn Gwenith o Y Dewraf o'n Hawduron
    LluniauMacsen - Pantomeim 2007
    Llyfr Mawr y Plant ar daith
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Marat - Sade
    Marat - Sade: dyddiadur actores
    Mari'r Golau
    Mari'r Golau - lluniau
    Meic Povey yn Gymrawd
    Melangell
    Migrations
    Mrch Dd@,
    Mwnci ar Dân
    Myfyrwyr o Goleg y Drindod
    Olifer - Ysgol y Gader
    Owain Glyndŵr yn destun sbort
    Panto Penweddig 2006
    Phylip Harries yn ymuno â na n'Óg
    Pishyn Chwech
    Plas Drycin
    Ploryn
    Porth y Byddar
    Romeo a Juliet
    Romeo a Juliet - 'y cynhyrchiad anghywir'
    Romeo a Juliet - Cefin Roberts yn ateb
    Romeo a Juliet - ymateb Lynn T Jones
    Sion Blewyn Coch -
    y seicopath?

    Siwan ar daith
    Streic ar lwyfan
    Sundance ar daith
    Teulu Pen y Parc
    Theatr genedlaethol - 'Cymru ymhell ar ôl yr Alban'
    Tŷ ar y Tywod
    Tŷ ar y Tywod
    - y daith

    Wrth Aros Godot - holi actor
    Wrth Ddrws y Byddar - holi'r awdur
    Y Pair
    Y Teulu Celtaidd: ffug neu ffaith?
    Y ferch Iesu
    Yn Shir Gâr - ond yn genedlaethol
    Yr Argae ar daith


    About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy