BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
theatr

BBC Homepage
BBC Cymru
»Cylchgrawn
Llyfrau
Theatr
Ffilm
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Teulu Pen y Parc
Dafliad carreg o ganolbwynt Caerdroia, sy'n cael ei lwyfannu gan Llwyfan Gogledd Cymru, mae olion hen gartref Thomas a Margaret Morris - Pen y Parc, lle magodd y ddau 14 o blant.


Wedi ei feddiannu heddiw gan ddalien poethion, chwyn a mieri, yr oedd yr hen dŷ cipar ar un adeg yn gartref i naw o ferched a phump o fechgyn - gyda'r tŷ agosaf filltiroedd i ffwrdd.

Deg o'r 14 o blant sy'n dal yn fyw heddiw - ac ymwelodd rhai ohonyn nhw â safle'r hen gartref ar gyfer y cynhyrchiad o Caerdroia (yn y lluniau).

Bu rhai o'r gynulleidfa a ddaeth i gymryd rhan yng Nghaerdroia yn ddigon ffodus i gael rhannu eu hatgofion o fywyd ym Mhen y Parc yn y Pedwar a'r Pumdegau.

Dyma rai o'r pethau oedd ganddyn nhw i'w ddweud:
  • Yr oedd y cartref bron a bod yn hunangynhaliol gyda phob math o gnydau fel tatws a moron a ffa yn cael eu codi ar y tir.

  • "Yn blant mi fyddan ni'n hel llys ar y mynydd ac wedi hel rhyw bedair basgedaid yn mynd a nhw i Landudno i'w gwerthu ar y prom i wneud dipyn o bres," meddai Nesta.

  • Yr oedd enwau i'r caeau o gwmpas y tŷ.
    Cae Cefn Tŷ
    Cae Ffynnon oedd yn cael ei adnabod hefyd fel Cae Ucha.
    Cae Tap - gyda phibell yn rhedeg iddo yn cario dŵr o'r ffynnon.
    Cae Bonion - lle'r oedd coed wedi eu cwympo a dim ond y bonion ar ôl.

  • Coed fyddai'n cael eu llosgi i wresogi'r tŷ - yr oedd hi'n 1945 cyn i'r teulu ddechrau llosgi glo am y tro cyntaf.

  • Roedd yr ysgol fyddai'r plant yn ei mynychu dair milltir i ffwrdd - ac er gwaethaf y tywydd yn y gaeaf byddai'n rhaid mynd yno. "Mi fyddai Mam yn rhwymo sachau am ein coesau rhag yr oerni. Ond weithiau mi fyddai yna bigau o rew ar y rheini erbyn inni gyrraedd yr ysgol ac mi fydda ni'n gorfod sefyll o flaen y tân i'w dadmer," meddai Rose.

  • Byddai'n rhaid cario blawd ar gyfer pobi yr holl ffordd o Lanrwst i fyny i'r mynydd.

Cyfle i hel atgofion
  • Un tro prynodd eu tad geffyl - ond fu hwnnw fawr o gymorth ar y fferm. "Yn gyntaf, ar ôl inni ollwng y ceffyl i'r cae fedra ni mo'i ddal o wedyn, roedd o'n rhedeg i ffwrdd. Ac ar ôl inni ei gornelu yn y diwedd dwi'n ein cofio un tro yn rhoi trol wrth y ceffyl ar gyfer mynd i hel coed. Ond wedi inni lwytho'r drol roedd o'n gwrthod symud o gwbl ac mi fu'n rhaid inni ei ollwng yn rhydd a thynnu'r drol ein hunain," meddai Nesta.

  • Yn 1953 y gadawodd y teulu Pen y Parc. Bu eraill yn byw yno wedyn ond pan ddaeth y tir yn dir coedwigaeth dymchwelyd y tŷ - ond drwy gamddealltwriaeth y digwyddodd hynny meddai'r merched.


Cysylltiadau Perthnasol
Adolygiad o Caerdroia
Mwy am Caerdroia


cyfannwch


Ychwanegwch eich sylwadau i'r dudalen fan hyn:
Enw a lleoliad:

Sylw:



Mae'r BBC yn cadw'r hawl i ddewis a golygu sylwadau. Darllenwch sut i wneud y siwr caiff eich sylwadau eu cyhoeddi. I anfon cyfraniad mwy, cysylltwch â ni.

Eisteddfod
Bei-Ling Burlesque
Mwnci ar Dân
A Toy Epic
A4
Actus Reus
Actus Reus - adolygiad
Ar y Lein
Araith hir yn y gwres
Back to the Eighties
Bitsh
Branwen
Branwen - adolygiad
Bregus
Breuddwyd Branwen
Breuddwyd Noswyl Ifan
Bryn Gobaith
Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
Caban Ni Caban Nhw
Caerdroia
Caffi Basra
Café Cariad
Café Cariad
Camp a Rhemp -
Canwr y Byd Caerdydd
Cariad Mr Bustl
Crash
Cymru Fach
Cysgod y Cryman
Cysgod y Cryman - barn arall
Dan y Wenallt
Dawns y Cynhaeaf
Deep Cut
Deinameit
Dewi Prysor DW2416
Digon o'r Sioe
Dim Mwg
Diweddgan
Diweddgan - barn Aled Jones Williams
Dominios - adolygiad
Drws Arall i'r Coed
Erthyglau Cynllun Papurau Bro
Esther - adolygiad
Ffernols Lwcus
Fron-goch
Gwaun Cwm Garw - adolygiad
Gwe o Gelwydd
Gwell - heb wybod y geiriau!
Halen yn y Gwaed
Hamlet - adolygiad 1
Hamlet - adolygiadau
Hedfan Drwy'r Machlud
Hen Bobl Mewn Ceir
Hen Rebel
Holl Liwie'r Enfys
Iesu! - barn y beirniaid
Jac yn y Bocs
Johnny Delaney
Life of Ryan - and Ronnie
Linda - Gwraig Waldo
Lleu
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llyfr Mawr y Plant
Llywelyn anghywir
Lysh gan Aled Jones Williams
Macsen
Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - adolygiad Glyn Jones
Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - barn Vaughan Hughes
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr - barn dwy
Maes Terfyn
Maes Terfyn - adolygiad
Marat - Sade
Mari'r Golau
Martin, Mam a'r Wyau Aur
Meini Gwagedd
Melangell
Mosgito
Mythau Mawreddog y Mabinogi
Môr Tawel
Nid perfformiad theatrig
Noson i'w Chofio
O'r Neilltu
O'r boddhaol i'r diflas
Owain Mindŵr
Pishyn Chwech
Plas Drycin
Porth y Byddar
Porth y Byddar
Porth y Byddar
Porth y Byddar:
adolygiadau ac erthyglau

Pwyll Pia'i
Rapsgaliwns
Redflight Barcud
Romeo a Juliet - Y Celfyddydau yn trafod
Sibrydion
Siwan - adolygiadau
Siwan - adolygiadau
Siwan - barn Iwan Edgar
Sundance
Tafliad Carreg
Tair drama tair talaith
Taith Ysgol Ni
Taith yr Urdd 2007
Theatr freuddwydion
Trafaelu ar y Trên Glas
Tri Rhan o Dair - Adolygiad
Tri Rhan o dair
Twm Siôn Cati
Tŷ ar y Tywod
Wrth Aros Godot
Wrth Borth y Byddar
Y Bonc Fawr
Y Crochan
Y Dewraf o'n Hawduron
Y Gobaith a'r Angor
Y Pair
Y Pair - Adolygiad
Y Pair - adolygiad Catrin Beard
Y Twrch Trwyth
Yn Debyg Iawn i Ti a Fi
Yn y Ffrâm
Yr Argae
Yr Ystafell Aros
Zufall
Eisteddfod
Yr Eisteddfod
Genedlaethol
2008 - 2004

Rhestr o gynyrchiadau a adolygwyd


Eisteddfod 2004
Eisteddfod 2003
Eisteddfod 2002
erthyglau
Bitsh! ar daith drwy Gymru
Adeilad y Theatr Genedlaethol
Alan Bennett yn Gymraeg
Beckett yn y Steddfod
Blink
Bobi a Sami a Dynion Eraill
Branwen - Llwyfan Gogledd Cymru
Buddug James Jones
Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
Caerdroia
Clymau
Cwmni'r Urdd - Daniel Evans yn canmol
Cysgod y Cryman - her yr addasu
Diweddgan gan Theatr Genedlaethol Cymru
Dominos
Drws Arall i'r Coed
Ennyn profiadau Gwyddelig
Esther
Ffernols Lwcus
Fron-goch yng Ngwlad Siec
Frongoch
Grym y theatr
Gwaun Cwm Garw
Gŵyl Delynau Ryngwladol
Hamlet - ennill gwobr
Hedd Wyn - sylwadau Iwan Llwyd
Hen Rebel
Holi am 'Iesu'
Iesu! - drama newydd
Llofruddiaeth i'r teulu
Lluniau Marat-Sade
Lluniau o gynhyrchiad Cymdeithas y Gronyn Gwenith o Y Dewraf o'n Hawduron
LluniauMacsen - Pantomeim 2007
Llyfr Mawr y Plant ar daith
Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
Marat - Sade
Marat - Sade: dyddiadur actores
Mari'r Golau
Mari'r Golau - lluniau
Meic Povey yn Gymrawd
Melangell
Migrations
Mrch Dd@,
Mwnci ar Dân
Myfyrwyr o Goleg y Drindod
Olifer - Ysgol y Gader
Owain Glyndŵr yn destun sbort
Panto Penweddig 2006
Phylip Harries yn ymuno â na n'Óg
Pishyn Chwech
Plas Drycin
Ploryn
Porth y Byddar
Romeo a Juliet
Romeo a Juliet - 'y cynhyrchiad anghywir'
Romeo a Juliet - Cefin Roberts yn ateb
Romeo a Juliet - ymateb Lynn T Jones
Sion Blewyn Coch -
y seicopath?

Siwan ar daith
Streic ar lwyfan
Sundance ar daith
Teulu Pen y Parc
Theatr genedlaethol - 'Cymru ymhell ar ôl yr Alban'
Tŷ ar y Tywod
Tŷ ar y Tywod
- y daith

Wrth Aros Godot - holi actor
Wrth Ddrws y Byddar - holi'r awdur
Y Pair
Y Teulu Celtaidd: ffug neu ffaith?
Y ferch Iesu
Yn Shir Gâr - ond yn genedlaethol
Yr Argae ar daith


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy