BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
theatr

BBC Homepage
BBC Cymru
»Cylchgrawn
Llyfrau
Theatr
Ffilm
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Johnny DelaneyJohnny Delaney
Cynulleidfa yn ei dagrau
  • Adolygiad Gwyn Griffiths o gynhyrchiad Cwmni'r Fran Wen o Johnny Delaney Theatr yr Urdd, Caerdydd. 12 Mawrth 2008.


  • Y mae'n ffaith, yn ôl a ddywedwyd wrthyf gan rywun sy'n gweithio ym maes hawliau dynol, mai plant y gymuned o Deithwyr Gwyddelig yw'r rhai sy'n cael eu hesgeuluso fwyaf o blith pob grŵp ethnig lleiafrifol.

    "Nhw, mae'n debyg," meddai, "yw'r plant dan fwyaf o berygl o bawb yn ein cyfundrefn addysg."

    Carwyn Jones a Carys Gwilym yn actioMwyaf anweledig
    Dywedir, hefyd, mai y Teithwyr yw'r grŵp mwyaf "anweledig" o'r holl gymunedau ethnig.

    "Too often out of sight and out of mind," meddai ffynhonnell arall.

    Ni chofiaf erioed weld perfformiad theatrig a enynnodd gymaint o dristwch a dicter ynof â Johnny Delaney gan Cwmni'r Frân Wen.

    Mae'r ddrama, a sgrifennwyd ac a gynhyrchwyd gan Iola Ynyr, yn ddarn syml o theatr ond yn costrelu peth wmbredd o bŵer, tyndra ac emosiwn.

    Fe'i seiliwyd ar ymchwil na fedrai fod ond y mwyaf anodd a sensitif i ymgymryd ag e.

    Mae'n amlwg i deulu Johnny ymddiried yn llwyr ynddi a rhoi pob cymorth iddi. Gwnaeth ddefnydd helaeth o eiriau'r diffynyddion a bargyfreithiwr yr erlyniad a roedd y llwyfannu yn briodol o syml a chynnil.

    Ymosod
    Lladdwyd Johnny yn Ellesmere Port pan ymosodwyd arno gan lanciau lleol ar 28 Mai, 2003, bythefnos cyn ei ben-blwydd yn 16.

    Yr oedd yn byw gyda'i rieni mewn gwersyll swyddogol yn Lerpwl, gwersyll wedi'i neilltuo ar gyfer Teithwyr. Wedi mynd i ymweld â ffrind mewn gwersyll answyddogol yn Ellesmere Port oedd e pan ymosodwyd arno gan y llanciau lleol.

    Er gwaethaf dadleuon Heddlu Sir Gaer a Gwasanaeth Erlyn y Goron a thystiolaeth amryw fod hwn yn ymosodiad hiliol penderfynodd y Barnwr Richards mai ffrwgwd rhwng dau griw o lanciau oedd o a dynladdiad, nid llofruddiaeth oedd y ddedfryd.

    Owen Arwyn gyda Carwyn Jones a Carys Gwilym Rhoddwyd pedair blynedd a hanner o garchar yr un i'r ddau euog a chawsant eu rhyddhau, un wedi dwy flynedd a hanner a'r llall ymhen dwy flynedd.

    Anodd cytuno
    Yng ngeiriau Chris Myant o'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yng Nghymru a arweiniodd drafodaeth fer wedi'r perfformiad, nid peth hawdd oedd cytuno gyda'r barnwr.

    Nid ef yn unig oedd mewn penbleth.
    Yr oedd nifer o'r plant yn y gynulleidfa - rwy'n tybio bod rhai o gymuned y Teithwyr yn bresennol - yn eu dagrau ac yn mynegi eu hannealltwriaeth o ddedfryd y barnwr yn groyw a ffyrnig.

    "Y mae'n ddrama sy'n agos iawn atom ni sy'n gweithio yn y maes anodd hwn," ychwanegodd Mr Myant.

    Yn y de
    "Cafodd y perfformiad hwn ei weld ledled y gogledd ond buaswn yn falch iawn pe byddai modd i gynulleidfaoedd ac ysgolion yn y de - yn enwedig yn Abertawe - ei gweld."

    Yr oedd achos llys yn ymwneud â Theithwyr yn Abertawe i fod i gychwyn yng Nghaerdydd ar ddydd y perfformiad ond bu raid gohirio oherwydd salwch un o'r cyfreithwyr.

    Ategwyd ei awgrym y dylai'r ddrama gael ei gweld gan gynulleidfa ehangach gan ŵr o Loegr sydd hefyd yn gweithio ym myd hiliaeth a hawliau dynol.

    Yr oedd y perfformiad yn un o ddigwyddiadau Dydd y Cenhedloedd Unedig wedi ei drefnu gan Brosiect Croeso a bu dau ddigwyddiad yn ystod y bore yn adeilad y Cynulliad.

    Cysylltiadau Perthnasol
  • Gwefan Cwmni'r Fran Wen

  • Eisteddfod
    Bei-Ling Burlesque
    Mwnci ar Dân
    A Toy Epic
    A4
    Actus Reus
    Actus Reus - adolygiad
    Ar y Lein
    Araith hir yn y gwres
    Back to the Eighties
    Bitsh
    Branwen
    Branwen - adolygiad
    Bregus
    Breuddwyd Branwen
    Breuddwyd Noswyl Ifan
    Bryn Gobaith
    Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
    Caban Ni Caban Nhw
    Caerdroia
    Caffi Basra
    Café Cariad
    Café Cariad
    Camp a Rhemp -
    Canwr y Byd Caerdydd
    Cariad Mr Bustl
    Crash
    Cymru Fach
    Cysgod y Cryman
    Cysgod y Cryman - barn arall
    Dan y Wenallt
    Dawns y Cynhaeaf
    Deep Cut
    Deinameit
    Dewi Prysor DW2416
    Digon o'r Sioe
    Dim Mwg
    Diweddgan
    Diweddgan - barn Aled Jones Williams
    Dominios - adolygiad
    Drws Arall i'r Coed
    Erthyglau Cynllun Papurau Bro
    Esther - adolygiad
    Ffernols Lwcus
    Fron-goch
    Gwaun Cwm Garw - adolygiad
    Gwe o Gelwydd
    Gwell - heb wybod y geiriau!
    Halen yn y Gwaed
    Hamlet - adolygiad 1
    Hamlet - adolygiadau
    Hedfan Drwy'r Machlud
    Hen Bobl Mewn Ceir
    Hen Rebel
    Holl Liwie'r Enfys
    Iesu! - barn y beirniaid
    Jac yn y Bocs
    Johnny Delaney
    Life of Ryan - and Ronnie
    Linda - Gwraig Waldo
    Lleu
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llyfr Mawr y Plant
    Llywelyn anghywir
    Lysh gan Aled Jones Williams
    Macsen
    Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - adolygiad Glyn Jones
    Mae Gynnon Ni Hawl ar y Sêr - barn Vaughan Hughes
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr - barn dwy
    Maes Terfyn
    Maes Terfyn - adolygiad
    Marat - Sade
    Mari'r Golau
    Martin, Mam a'r Wyau Aur
    Meini Gwagedd
    Melangell
    Mosgito
    Mythau Mawreddog y Mabinogi
    Môr Tawel
    Nid perfformiad theatrig
    Noson i'w Chofio
    O'r Neilltu
    O'r boddhaol i'r diflas
    Owain Mindŵr
    Pishyn Chwech
    Plas Drycin
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar
    Porth y Byddar:
    adolygiadau ac erthyglau

    Pwyll Pia'i
    Rapsgaliwns
    Redflight Barcud
    Romeo a Juliet - Y Celfyddydau yn trafod
    Sibrydion
    Siwan - adolygiadau
    Siwan - adolygiadau
    Siwan - barn Iwan Edgar
    Sundance
    Tafliad Carreg
    Tair drama tair talaith
    Taith Ysgol Ni
    Taith yr Urdd 2007
    Theatr freuddwydion
    Trafaelu ar y Trên Glas
    Tri Rhan o Dair - Adolygiad
    Tri Rhan o dair
    Twm Siôn Cati
    Tŷ ar y Tywod
    Wrth Aros Godot
    Wrth Borth y Byddar
    Y Bonc Fawr
    Y Crochan
    Y Dewraf o'n Hawduron
    Y Gobaith a'r Angor
    Y Pair
    Y Pair - Adolygiad
    Y Pair - adolygiad Catrin Beard
    Y Twrch Trwyth
    Yn Debyg Iawn i Ti a Fi
    Yn y Ffrâm
    Yr Argae
    Yr Ystafell Aros
    Zufall
    Eisteddfod
    Yr Eisteddfod
    Genedlaethol
    2008 - 2004

    Rhestr o gynyrchiadau a adolygwyd


    Eisteddfod 2004
    Eisteddfod 2003
    Eisteddfod 2002
    erthyglau
    Bitsh! ar daith drwy Gymru
    Adeilad y Theatr Genedlaethol
    Alan Bennett yn Gymraeg
    Beckett yn y Steddfod
    Blink
    Bobi a Sami a Dynion Eraill
    Branwen - Llwyfan Gogledd Cymru
    Buddug James Jones
    Bwrw Hen Wragedd a Ffyn
    Caerdroia
    Clymau
    Cwmni'r Urdd - Daniel Evans yn canmol
    Cysgod y Cryman - her yr addasu
    Diweddgan gan Theatr Genedlaethol Cymru
    Dominos
    Drws Arall i'r Coed
    Ennyn profiadau Gwyddelig
    Esther
    Ffernols Lwcus
    Fron-goch yng Ngwlad Siec
    Frongoch
    Grym y theatr
    Gwaun Cwm Garw
    Gŵyl Delynau Ryngwladol
    Hamlet - ennill gwobr
    Hedd Wyn - sylwadau Iwan Llwyd
    Hen Rebel
    Holi am 'Iesu'
    Iesu! - drama newydd
    Llofruddiaeth i'r teulu
    Lluniau Marat-Sade
    Lluniau o gynhyrchiad Cymdeithas y Gronyn Gwenith o Y Dewraf o'n Hawduron
    LluniauMacsen - Pantomeim 2007
    Llyfr Mawr y Plant ar daith
    Mae Gynnon ni Hawl ar y Sêr
    Marat - Sade
    Marat - Sade: dyddiadur actores
    Mari'r Golau
    Mari'r Golau - lluniau
    Meic Povey yn Gymrawd
    Melangell
    Migrations
    Mrch Dd@,
    Mwnci ar Dân
    Myfyrwyr o Goleg y Drindod
    Olifer - Ysgol y Gader
    Owain Glyndŵr yn destun sbort
    Panto Penweddig 2006
    Phylip Harries yn ymuno â na n'Óg
    Pishyn Chwech
    Plas Drycin
    Ploryn
    Porth y Byddar
    Romeo a Juliet
    Romeo a Juliet - 'y cynhyrchiad anghywir'
    Romeo a Juliet - Cefin Roberts yn ateb
    Romeo a Juliet - ymateb Lynn T Jones
    Sion Blewyn Coch -
    y seicopath?

    Siwan ar daith
    Streic ar lwyfan
    Sundance ar daith
    Teulu Pen y Parc
    Theatr genedlaethol - 'Cymru ymhell ar ôl yr Alban'
    Tŷ ar y Tywod
    Tŷ ar y Tywod
    - y daith

    Wrth Aros Godot - holi actor
    Wrth Ddrws y Byddar - holi'r awdur
    Y Pair
    Y Teulu Celtaidd: ffug neu ffaith?
    Y ferch Iesu
    Yn Shir Gâr - ond yn genedlaethol
    Yr Argae ar daith


    About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy