BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
ffilm

BBC Homepage
BBC Cymru
»Cylchgrawn
Llyfrau
Theatr
Ffilm
 

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 


Sleep Furiously
Llythyr cariad at Drefeurig!

Pum seren allan o bump

Cyfarwyddo
Gideon Koppel

Hyd
94 munud

Adolygiad Lowri Haf Cooke

Blwyddyn cymuned wledig
Ffilm ddogfen yn dilyn blwyddyn ym mywyd cymuned wledig Trefeurig ger Penrhyncoch yng Ngheredigion yw Sleep Furiously.

Mae'r teitl, a benderfynwyd ar ganol y broses olygu gan y cyfarwyddwr lleol Gideon Koppel, yn deillio o ddyfyniad diystyr gan yr ieithegydd Noam Chomsky.

Ond efallai y byddai'r teitl gwreiddiol, The Library Van, yn rhoi awgrym tecach o gynnwys y ffilm, gan mai gyrrwr y llyfrgell deithiol leol yw un o'i phrif "gymeriadau".

Mae'n cynrychioli'r cerbyd sydd yn gwthio'r cynhyrchiad yn ei flaen ac wrth i'r gyrrwr ymweld ag aelodau amrywiol o'r gymuned, cawn gipolwg o sefyllfa bresennol un o ardaloedd hyfrytaf Cymru, a rhai o'r newidiadau anochel sy'n ei hwynebu.

Camera'n gwylio'n dawel
Yn wahanol i nifer o ffilmiau dogfen cyfoes, does dim sylwebaeth neu droslais i osod yr agenda yn Sleep Furiously.

Yn hytrach, mae'r cyfarwyddwr yn gadael i'r camera llonydd wylio'n dawel - ond wedi dweud hynny, nid ffilm fud mohoni.

Serch adegau distaw iawn mae na weithgaredd cyson, a chlustfeiniwn ar sŵn naturiol bywyd cefn wlad, o'r tractorau prysur, i gyfarth cŵn defaid, bwrw llo a moch bach, hyd at drafodaethau dros baned a phendroni'r beirniaid wrth iddynt ddyfarnu'r darten orau mewn sioe gynnyrch leol.

Hefyd wrth gwrs clywn ddetholiad difyr o deitlau rhai o'r llyfrau sydd yn mynd â bryd darllenwyr brwd yr ardal, a hynny yn y Gymraeg a'r Saesneg.

Yn wir, mae'r iaith yn bresenoldeb amlwg iawn yn y ffilm, wrth iddi ddechrau â golygfa swreal o glochydd traddodiadol yr olwg yn mynd â'i gŵn- Porgy and Bess - am dro ar dopiau'r Cwm a chyfeirio atynt fel "children".

Yn ystod yr olygfa nesaf, gwelwn fyrddaid bychan o blant yr ysgol gynradd Gymraeg leol yn canu'r gras bwyd "O Dad yn Deulu Dedwydd" cyn cinio.

Mae'n dechneg gynnil, ond hynod effeithiol, o ddeffro'r isymwybod i ffilm sydd yn dathlu ffordd a fu, ond sydd hefyd yn fodern iawn ei hagwedd tuag at gymuned lle mae dwy iaith yn cydfyw'n naturiol.

Golygfeydd hudolus
Ceir golygfeydd hudolus o'r ardal a'i thymhorau a dilynir patrymau celfydd y peiriannau amaethyddol wrth iddynt adael eu hôl - ond mae'r cyfathrachu rhwng y trigolion ar adegau yr un mor ddadlennol.

Mewn un olygfa mae pedair dynes mewn oed yn chwerthin llond eu boliau dros baned a hen luniau o gymeriadau lleol, ond o fewn dim, clywn y pedair yn beirniadu'r penderfyniad i gau'r ysgol gynradd, gydag un yn gofyn cwestiwn mawr iawn; pwy sydd biau'r adeilad sydd yn cynrychioli canolbwynt y gymuned?

Mae hi'n ffilm wleidyddol iawn ar un wedd a thrist iawn oedd darganfod i'r ysgol gynradd gau yn fuan ar ôl cwblhau'r cynhyrchiad, yng Ngorffennaf 2007 - er na ddywedir hynny ar ddiwedd y ffilm.

Yn ôl y cyfarwyddwr, sydd yn mynnu hawlio niwtraliaeth wleidyddol, gall diwedd rhywbeth olygu dechrau rhywbeth newydd ac felly, er gwaethaf ambell i dinc trist, mae Sleep Furiously, ar y cyfan, yn ffilm obeithiol iawn.

Cerddoriaeth
Mae defnydd y cyfarwyddwr, Gideon Koppel, o gerddoriaeth hefyd yn addas iawn, wrth iddo osod darnau piano minimalistaidd gan yr cyfansoddwr electronica cyfoes, Aphex Twin (neu Richard James i'w rieni - Cymry Cymraeg o'r Canolbarth, yn ôl Koppel) yn gefnlen i daith y llyfrgell deithiol.

Rai blynyddoedd yn ôl defnyddiwyd y darn hudolus Avril 14th mewn ffilm cwbl wahanol - Marie Antoinette gan Sophia Coppola - ac ar y pryd, ychwegodd hwnnw at naws felancolig y biopic amryliw hwnnw.

Yma, mae'r darn yn gydnaws â neges obeithiol y ffilm.

Yn un lle, ar ganol y ffilm, cynrychiolir crescendo emosiynol o fath wrth i'r camera dorri rhwng ymarfer côr ABC yn perfformio fersiwn digyfeiliant o Y Deryn Glas a golygfa odidog o belydrau'r haul yn disgleirio trwy'r cymylau ar fae Ceredigion islaw.

Yr hyn sy'n ddiddorol am yr olygfa drydanol hon yw i'r cyfarwyddwr benderfynu canolbwyntio ar wyneb yr arweinyddes - aelod o gymuned Trefeurig - yn hytrach na'r côr; penderfyniad anghonfensiynol yn sicr, ond yr un cywir, gan ei fod yn gadael argraff ddofn, ac yn cyfleu sefyllfa llawn angerdd - a chydig o hiwmor hefyd.

Mae cyffro . . .
Cyn i chi feddwl nad oes na unrhyw beth "cyffrous" am Sleep Furiously wele un o'r treialon cŵn defaid mwyaf cyffrous i mi ei weld erioed, diolch yn bennaf i olygfa sydd yn cynnwys "sylwebaeth" dwy ddynes mewn car, wrth iddynt gysgodi rhag y glaw.

Mae eu dehongliad naturiol a hynod ddifyr o'r hyn welwn ni o'n blaenau yn hynod ddigri a'u hwyl yn gwylio'r ffermwr a'i gi yn ceisio corlannu'r defaid yn heintus.

Golygfa sy'n enghraifft dda o un o'r adegau niferus pan ofynnais y cwestiwn, "Sut goblyn lwyddodd y meicroffon glustfeinio ar foment mor breifat? "

A feddyliais i erioed y cawn fy hypnoteiddio gan wraig mewn cegin yn paratoi Victoria Sponge - a hynny o iro'r tuniau hyd gwasgaru'r siwgr dros y deisen nobl cyn ei gosod yn ddestlus mewn basged - ond dyna'n union ddigwyddodd. Mwynheais bob eiliad!

Un o'r ffilmiau prydferthaf
Heb os nag oni bai, dyma un o'r ffilmiau dogfen prydferthaf imi ei gweld erioed. Mae'n deyrnged hudolus i'r gymuned lle cafodd y cyfarwyddwr ei rannol fagu. Yn wir, awn mor bell â'i disgrifio'n llythyr cariad i Drefeurig, ei thirlun a'i phobol.

Mae'r ffilm eisoes wedi creu argraff fawr ar gylchdaith y gwyliau ffilm rhyngwladol a phan y'i dangoswyd yng Nghanolfan Gelfyddydau Aberystwyth am chwe noson yn gynharach eleni gwerthwyd pob un tocyn - rhywbeth na lwyddodd Indiana Jones and the Kindom of the Crystal Skull i'w wneud wythnos ynghynt!

Os byddwch yn ddigon ffodus â dal Sleep Furiously ar daith sinema o amgylch Cymru yn y flwyddyn newydd, rwy'n eich siarsio chi i fynd i'w gweld - mae'n un o ffilmiau gorau 2008.


Cymraeg
A Way of Life
Big Nothing (2006)
Cannes
Cwcw (2008)
Cymru Ddu - y gyfres deledu
Cymru Fach (2008)
Ffilmiau Cymru ddoe
Ffilmiau Steddfod
Gavin and Stacey
Gwobr i ffilm ganpunt
Gwyl Fflics 2007
Gŵyl Cymru Ddu
Gŵyl Ffilm Caerdydd 2006
Hope Eternal
Martha Jac a Sianco - y ffilm
Mela
Milltir sgwar arwyr ffilm
Oed yr Addewid
Pictiwrs yn y Pyb yn gafael
Pobl ifainc yn mentro
Powerless
Powerless
Shorts in Colour
Siôn a Siân
Sleep Furiously
Snow Cake
Spiderman Cymraeg
The Edge of Love
The Edge of Love
Y Lleill
Yr Ymwelydd
Zan Boko
£500,000 i animeiddio
cyffro
'1408' (2007)
'Rush Hour 3' (2007)
'We Own The Night' (2007)
Die Hard 4.0 (2007)
Déjà Vu (2006)
30 Days of Night (2007)
4: Rise of the Silver Surfer (2007)
Aliens Vs Predator: Requiem (2008)
Around the World in 80 Days
Assault on Precinct 13
Australia
Batman Begins
Beowulf
Blood Diamond
Casino Royale
Casino Royale
Casino Royale (2006)
Casino Royale 2006
Cellular
Changeling (2008)
Children of Men (2006)
Derailed
Eastern Promises
Eastern Promises (2007)
Fantastic Four
Fracture (2007)
Harry Potter and The Order of the Phoenix (2007)
Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007)
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
History of Violence
Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008)
Iron Man (2008)
King Arthur
King Kong - 2005
Mission Impossible III (2006)
National Treasure
No Country for Old Men (2008)
No Country for Old Men (2008)
Ocean's 13
Ocean's 13 (2007)
Ocean's Twelve
Pirates of the Caribbean - Dead Man's Chest (2006)
Rambo (2008)
Red Eye
Sahara
Saw II
Serenity
Severance (2006)
Shooter (2007)
Spider-Man 2
Spider-Man 3 (2007)
Star Wars III
Stormbreaker (2006)
Superman Returns (2006)
The Bourne Ultimatum
The Da Vinci Code (2006)
The Dark Knight
The Day After Tomorrow
The Departed (2006)
The Golden Compass (2007)
The Golden Compass (2007)
The Incredible Hulk (2008)
The Incredibles
The Interpreter
The Kingdom (2007)
The Legend of Zorro
The Matador
The Omen 2006
Thunderbirds
Transformers (2007)
Van Helsing
Walking Tall
War (2007)
White Noise
comedi
'Mr Woodcock' (2007)
Fred Claus (2007)
St Trinian's (2008)
A Good Year (2006)
Bee Movie (2007)
Bewitched
Borat:
Bridget Jones - The Edge of Reason
Charlie and the Chocolate Factory
Choke (2008)
Christmas with the Kranks
Evan Almighty (2007)
Evan Almighty(2007)
Forgetting Sarah Marshall (2008)
Four Christmases - 2008
Good Luck Chuck (2007)
Hairspray
Herbie: Fully Loaded
Hitch
Hot Fuzz (2007)
I Now Pronounce You Chuck And Larry (2007)
Just Like Heaven (2005)
Just My Luck (2006)
Knocked Up (2007)
Mean Girls
Meet the Fockers
Miss Congeniality 2 - Armed and fabulous
Monster in Law
Mr & Mrs Smith
Mr Bean 2007
Mr Magnoruim's Wonder Emporuim' (2007)
Nacho Libre (2006)
Night at the Museum (Rhagfyr 2006)
PS I Love You (2008)
Prime (2006)
RV: Runaway Vacation (2006)
Ratatouille
Robots
Run, Fat Boy, Run (2007)
Scooby Doo 2 :
Shark Tale
Shrek 2
Shrek 3
Slither (2006)
St Trinian's
St Trinian's (2008)
Superbad (2007)
Talladego Nights: : The Ballad of Ricky Bobby (2006)
The Devil Wears Prada
The Dukes of Hazzard
The Good Night (2008)
The Hitchhiker's Guide to the Galaxy
The Nanny Diaries (2007)
The Simpsons Movie
The Simpsons Movie
The Simpsons Movie (2007)
The Simpsons Movie (2007)
Wallace and Gromit - The Curse Of The Were-Rabbit
Wedding Crashers
Wedding Crashers
Wedding Date
Wild Hogs (2007)
You, Me and Dupree (2006)
drama
Abraham's Point (2008)
Alexander
Alfie
Alpha Dog (2007)
Amazing Grace (2007)
American Gangster (2007)
Apocalypto (2007)
Atonement (2007)
August Rush
Babel (2007)
Basic Instinct 2 (2006)
Bullet Boy
Burn After Reading
Charlie Wilson's War (2008)
Charlie Wilson's War (2008)
Che: Part One - 2008
Collateral
Crash
Down in the Valley
Dreamgirls (2007)
Elizabeth: The Golden Age (2007)
Fahrenheit 9/11
Finding Neverland
Five Children and It
Gandhi My Father (2007)
Good Bye Lenin (2003)
Harsh Times (2006)
Howl's Moving Castle
Hunger (2008)
I Am Legend (2007)
I am Legend
In Bruges (2008)
In Good Company
In Prison My Whole Life
In the Valley of Elah (2008)
Into the Wild
Jarhead (2006)
Jindabyne (2007)
Kingdom of Heaven
La Vie en Rose
Ladies in Lavender
Lassie (2005)
Layer Cake
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
Lions For Lambs (2007)
Lost in Translation
Lust, Caution (2008)
Lust, Caution (2008)
Maria Full of Grace
Million Dollar Baby
Miss Potter (2007)
Munich (2006)
Oliver Twist
Open Water
PS I Love You (2008)
Premonition (2007)
Rendition
Rescue Dawn (2007)
Rocky Balboa (2007)
Snowcake (2006)
Spanglish
Take the Lead (2006)
Taliesin Jones
The Assassination of Jesse James
The Bourne Supremacy
The Boy in the Striped Pyjamas (2008)
The Chronicles Of Narnia (2005)
The Constant Gardener
The Duchess
The Edge of Love (2008)
The Exorcism of Emily Rose
The Illusionist (2007)
The Lake House
The Lake House (2006)
The Last King of Scotland (2007)
The Libertine
The Motorcycle Diaries
The Only Clown in the Village
The Painted Veil
The Phantom of the Opera
The Polar Express
The Terminal
The Village
The Wicker Man (2006)
United 93 (2006)
V for Vendetta
Vera Drake
W (2008)
War of the Worlds
Zodiac
erthyglau
'Tad' y Phantom
Academi Sgrîn Cymru
Alex Rose
Cymru Wyddelig Ford
Der Untergang
Ffilmio da Demi
Gwobr i briodferch
Gŵyl Ffilmiau Ryngwladol Dulyn
Gŵyl ffilmiau myfyrwyr
Harry Potter and the Order of the Phoenix
Holi Matthew Rhys
Hope Eternal (2008)
Ioan Gruffudd
Ioan Gruffudd
John Roberts Williams - y dyn ffilmiau
Miss Potter - y cysylltiad Cymreig
Prinder ffilmiau Cymraeg
Tystysgrifau ffilm
Yn yr Oscars


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy