|
Each
week you can now hear Rod Lyon present An Nowodhow - The
News In Cornish.
So
wherever you are in the world keep up to date with the news from
Cornwall.. in Cornish!
Click
here
to listen to the weekly news in Cornish with Rod Lyon
|
An
Newodhow, 22 Me 2005
Gorthewer
da, ha dynergh mur dheugh why dhe dhyllans a'n seythen ma 'An Newodhow'.
Newodhow
da rag an re yn Kernow a gar eva gwyn! Nans yu 15 bledhen mar qurug
nebonen leverel bos gwyn gwres yn Kenow, tus a wrussa wherthyn orta,
mes y'n jeth hedhyu yth yu mater dyffrans yn-tyen. An wryoryon gwyn
aga honen a wre leverel bos aga gwyn heb mur a vlas ha sawor. Ny
wrons-y leverel hedna lebmyn.
Bob
Lindo, gwryer gwyn yn Kernow yu onen an re neb re brovas y honen
an trelyansow yn fortyn rag ascororyon gwyn. Yn-meth ef, "'Then-ny
an brassa ges yn Kernow pan wren-ny dalleth agan negys yn 1989,
mur a dus a brederas del en-ny muscok." Aban ve hedna leverys,
Mr. Lindo, 55 bloth, re wruk brassa radn a'y vrusysy dybry - po
y coth dhym leverel - eva, aga geryow.
Y'n
jeth hedhyu ef a ascor 65,000 botel a wyn Nans Camel an vledhen,
ha pub bledhen ef a werth kebmys as del yl-ef ha'y bara ascorra.
Yn-whyr, ymava y'n ur-ma owth encressya braster y wynlan a 9 erow
dhe 16. Selys yn nans tek yn Kernow Cleth, an wynlan ynweth a den
orty-hy 15,000 havyas gans seghes mur pub haf.
"Ny
wrussyn-ny argemmyna," yn-meth Mr. Lindo, "yn le ny re
be pur fusyk - agan kensa gwyn a waynyas medal brons yn kesstryf.
Ny a dhyllas erthygel y'n gwask, ha dre hemma an gwerthow a devas
ha ny a besyas gwaynya moy a bewosow. Ena tus a dhallathas kewsel
a-dro dhyn-ny."
Lebmyn
gwyn Nans Camel yu provyes gans nyver an gwella bostyow y'n RU,
gans an gorvarghasow Waitrose hag Asda, ha lyes marchont gwyn anserghak.
Try
fyscajor synsys dre byskessa heb lecyans gwelen yn Kernow re be
erghys dhe be ogas ha £1,000 yn spalow ha costys. An byscajoryon,
pub anedha havyas, a ve kychys gans sodhogyon pyskyeth an Gannasyeth
Kerghenedhek dres patrolyow kebmyn a avenow ha loghow.
Spal an ughella, £312, a ve res gans Justysyow Kernow Est
dhe Thomas Grylls, rag pyskessa y'n Avon Fawyth dres an seson deges.
Grylls, dyworth Luton, a leverys del era ganso lecyans pyskessa,
mes y fe prevys nag era. Grylls, neb a leverys del vya-ef ow pyskessa
rag truthow gell, a ve erghys dhe be £60 cost wosa pledya
cablys dhe offens yndan an Reth Pyskyeth a Eogos ha Dowr Fresk,
1975. An offens a ve gwres dhe Bons Ashford ogas dhe Lyskerrys.
Christopher
Cunliffe dyworth Bolton yn Syr Lancs a ve spalys £272 gans
£60 cost rag pyskessa dhe Polcrun Porth, ogas dhe Dowan Blystra,
heb lecyans gwyw. An tressa pyscajor o Arthur Cunliffe, ynweth dyworth
Bolton, neb a ve kychys ow pyskessa dhe Polcrun Porth dhe'n keth
termyn. Ef a ve spalys £213 gans £60 cost.
Yn-meth
Mark Pilcher a'n Gannasyeth Kerghenedhek, "Kyn whren dynerghy
pyscajoryon dhe Gernow dhe omjersya an lyes chons a nas ughel us,
ny a dhry dh'aga brys bos posek cafos lecyans gwelen gwyw. Dhe byskessa
heb lecyans a yl dry spalow pos, del ve dysquedhys yn cler gans
an try darsewyans-ma."
Bagas
crothvol henwys 'Stop the Marina' a wra chalenjya towlow dhe drelya
mengleth forsakyes ogas dhe Bensans.
Oberor
maryna an brassa yn Pow Saws re dhyllas towlow noweth rag cusulyans
poblek kens y vos profyes dewetha y'n vledhen-ma avel ombrofyans
towlenna formal.
Mes
nebes tus tythyak a lever nag yns dhe les an ombrofyansow dhe'n
kemeneth tythyak, drefen an desplegyans dhe synsy ynno 200 chy hag
ostel gorlanwesek.
MDL
Developments Ltd. a lever y whra dry an towl prowyow ughel. Bytegens,
Olga Stancombe, neb a syns ostel gwely ha hansel yn ogas, a lever
y fyth an maryna 'mes a batron yn-tyen. Yn-meth hy, "tus a
wra dos obma ha leverel ass yu dyffrans an le, yth yu mar dek ha
cosel. Ny a vyn y wytha avel hedna."
Ha
gans hedna, ha tereba nessa De'Sul, yth yu, dyworthyf-vy, Rod Lyon,
'Nos Da!'
|
