« Bài trước | Trang chính | Bài sau »

Vượt qua sợ hãi

Phân loại:

Quốc Phương Quốc Phương | 2009-10-29, 12:04

Nhận nhiệm vụ đi tiền trạm, lấy tư liệu cho Ban Việt ngữ, chuẩn bị kỷ niệm 20 năm sụp đổ bức tường Berlin và cuộc cách mạng dân chủ ở Đông Âu, tôi và Chris, đồng nghiệp trẻ phụ trách quay camera ở Thế giới vụ đài BBC, vô cùng phấn khởi.

Thoắt đi thoắt lại mà đã năm năm kể từ lần gần nhất tôi tới Đức, (hồi đó là ở Frankfurt am Main, vào năm 2004) khoảng thời gian đủ làm tôi có lại một cảm giác vừa lạ vừa quen.

Tôi nói với Chris: "Bạn biết không, chính sân bay Schoenefeld này là nơi mà gần 30 năm trước một người anh và một người chị ruột của tôi đã tới Đức, để lao động hợp tác đấy."

Trong suốt chuyến bay, tôi bồi hồi hình dung lại anh chị tôi và bạn bè của họ đã bỡ ngỡ ra nước ngoài thế nào và vất vả ra sao để có thể kiếm tiền giúp đỡ kinh tế gia đình.

Rồi khi ngồi trong chiếc xe của một đồng nghiệp nhà báo từ Berlin ra đón, tôi thấy đường phố, cửa hàng, xe cộ, giao thông nườm nượp, tất bật.

Nhiều nơi mà chúng tôi qua, đây đó vẫn hiện ra những chiếc cần cẩu đồ sộ, vượt cả tầm cao của những khu cao ốc thương mại hay chung cư hiện đại to lớn.

Tranh tường 'nguyên thủy'

Một giáo viên đại học người Đức, anh Michael Krause, 28 tuổi, đưa chúng tôi thăm một loạt địa điểm kỷ niệm cuộc thống nhất 20 năm.

"Suốt mấy tháng nay, các nghệ sỹ khẩn trương hoàn tất các bức tranh tường, để kịp chuẩn bị cho ngày 09/11," Michael kể, khi chúng tôi tới thăm một khu tường Berlin giữ lại làm trưng bày.

berlin.jpg"Có nhiều bức đã có từ xa xưa, hồi bức tường mới bị gỡ bỏ, còn có nhiều bức người ta vẽ lại, vẽ thêm, mà chỉ những người dân sống ở đây hoặc những người tinh ý mới thấy được."

 
Michael cho biết căn hộ của cha mẹ anh ngày trước, nằm cách đoạn tường có nhiều tranh này, chỉ khoảng 15 phút đi bộ.

"Hồi nhỏ, tôi thường đi học qua đây, những bức tranh luôn nằm trong trí nhớ của tôi," chàng giảng viên về truyền thông nói.

Còn Hans, người lái xe taxi của chúng tôi, cho biết có khoảng 200 người bị lính biên phòng Đông Đức bắn chết khi họ thử vận may vượt qua bức tương cao từ 4-5 mét, dài chừng 120 km bao quanh Tây Bá Linh tiếp giáp với Đông Đức.

"Có một phụ nữ cùng tuổi với tôi bị bắn hạ, khi chỉ còn vài bước chân là leo qua bên kia," ông tài xế năm nay 55 tuổi nói.

'Tìm mình trong ảnh'

Theo chân người bạn Đức, chúng tôi quyết định lấy tàu điện ngầm để tới Quảng trường Alexanderplatz tại trung tâm Đông Berlin .

Quảng trường Alexander hiện ra chói chang và sáng ngợp trong ánh nắng mùa thu, với tàu điện như mắc cửi và dòng người bộ hành, mua bán qua lại nườm nượp.

berlinfall.jpgĐây là nơi mà bạn có thể xem giờ quốc tế qua chiếc tháp đồng hồ thế giới (Weltzeituhr), cũng như có thể nhìn thấy rõ mồn một tháp truyền hình Fernsehturm cao tới 365 mét, niềm tự hào một thời của Đông Đức.


"Quảng trường này nay là một điểm thương mại và du lịch sầm uất bậc nhất ở trung tâm Đông Berlin ," Michael nói.

Anh cho tôi biết cách đây 20 năm, ở đây đã diễn ra nhiều cuộc biểu tình, đòi dân chủ và thống nhất Đức, mà có cuộc có tới trên 500.000 người dân Đông Đức tham gia.

Chúng tôi rẽ vào thăm một triển lãm trưng bày ngoài trời. Đây là một gallery song ngữ Đức - Anh, giới thiệu toàn bộ quá trình thống nhất nước Đức, từ các phong trào đấu tranh bí mật, bán công khai, công khai và tới những ngày đầu xây dựng thể chế mới.

Cũng có những pa-nô với ảnh, minh họa diễn biến các cuộc cách mạng dân chủ từ Ba Lan, Hungary, Tiệp, Bulgaria, qua ba nước cộng hòa Baltic cũ thuộc Liên Xô, đến Nam Tư cũ và Rumania.

Ở một tủ kính, tôi thấy có trưng bày những chiếc máy chữ, máy in đời cũ, được người dân Đông Đức sử dụng in tài liệu, truyền đơn trong cuộc cách mạng.

Ở một góc khác, có một chiếc cặp ca-táp bằng da, chứa những biên lai, mà theo ghi chú là những chứng từ của Đảng Thống nhất XHCN Đức cũ, sử dụng tiền đóng thuế của người dân cho hoạt động của Đảng này.

"Tôi biết rất rõ bức ảnh này, cả bức ảnh kia cũng thế, và thực tế là tôi đang thử tìm xem tôi đang ở đâu," bà Eva, một phụ nữ Đức ngoài 60 tuổi vừa chỉ vào một bức ảnh đám đông biểu tình ở Quảng trường Alexander, vừa nói với chúng tôi.

Bà tự giới thiệu đã có mặt trong nhiều cuộc biểu tình ở Berlin hồi năm 1989, trong đó có cuộc biểu tình đông nhất ở chính quảng trường này.

"Tôi và bạn trai còn vác cuốc chim ra đập bức tường nữa," bà nói.

'Vượt qua sợ hãi'

"Làm thế nào mà bà dám xuống đường biểu tình, bà không sợ bị công can bắt hay sao?" tôi hỏi.

"Có chứ, trước đó ai cũng sợ, nhưng khi chúng tôi biết mình cần gì, thì cả nước không còn sợ sệt nữa," người phụ nữ thời đó làm nghề bán hàng mậu dịch nói.

"Thế ngày nay bà sống ra sao, bà có hài lòng không?"

"Có chứ, cuộc sống khá hơn trước rất nhiều, như anh thấy đấy," Eva trả lời.

"Tuy nhiên tôi nghĩ bà Merkel, nhiệm kỳ vừa qua làm chưa thực tốt," bà bình luận về nữ thủ tướng Đức mới tái đắc cử.

Rồi trước khi chia tay, bà giải thích:

"Giá cả lên cao, thất nghiệp vẫn còn nhiều, trong khi hưu bổng thì chưa hoàn toàn đảm bảo như ý nhiều người." 

Tối hôm đó, khi trở về khách sạn, ngẫm lại những gì đã tận mắt nhìn thấy, tôi thầm so sánh chúng với những lo lắng ngày trước của nhiều người thuộc thế hệ cha, chú tôi ở Việt Nam về Đông Âu thời bấy giờ.

Khi đó, nhiều người trong họ cho rằng Đông Âu XHCN cũ, như Đông Đức, sụp đổ sẽ gây ra những đổ vỡ, bất ổn chính trị xã hội khôn lường, rằng các quốc gia này sẽ như 'ong vỡ tổ', và 'rơi vào tay' phe tư bản chủ nghĩa v.v...

Và tôi thấy rằng cần phải nói lại với họ rằng không phải như thế, ít nhất như nước Đức mà mà tôi tận mắt thấy, đất nước này vẫn tồn tại và luôn luôn phát triển.

Nước Đức chẳng hề 'rơi vào tay' của ai, hay của thế lực 'đen tối' nào cả, mà ngược lại, đang tự định đoạt số phận của mình ở trong tay của những công dân tràn đầy tự do nhưng không hề thiếu đầu óc quan sát, phê phán như Michael, Hans hay Eva và biết bao nhiêu người khác nữa.

Bình luậnĐể lại lời bình

  • 1. Vào lúc 22:21 ngày 29 October 2009, PDG đã viết:

    Trên diễn đàn có nhiều ý kiến cho rằng chủ nghĩa xã hội là tốt đẹp thì ...tôi cũng tin như thế,
    tuy nhiên, có một điều tôi tin hơn cả là: nếu không có 'cán quốc' hoặc nòng súng AK chĩa sau lưng, thì nhân loại chẳng có người nào muốn theo CNXH cả, ngọai trừ mấy ông đảng viên hoặc cảm tình viên cộng sản.

  • 2. Vào lúc 21:59 ngày 30 October 2009, Hải đã viết:

    Hồi 1989 tôi đang dạy học ở Nha Trang. Vì lý lịch bản thân, nên chi chẳng mấy "quan tâm" đến thiên hạ sự ngoài cơm áo gạo tiền để nuôi con, lo cho chúng ăn học.

    Có chăng, nghe lén BBC để biết tường Berlin đổ nhào, Liên Xô sụp đổ... và rồi tự hỏi sao phải hi sinh nhiều người VN đến vậy (ở cả hai phía) để "thống nhất"? Mà thống nhất để được gì đây?

    Riêng với nước Đức thì hồi ấy, nội chuyện Đông Đức, được coi là "giàu nhất" trong "phe ta," cũng chỉ có 25% dân có điện thoại ở nhà riêng (trong khi Tây Đức là 95%,) cũng đủ thấy gánh nặng của Tây Đức.

    Khi thống nhất, anh Tây Đức phải gánh cho anh Đông Đức những thảm hoạ do "Cộng sản Đức và Liên Xô gây ra" sau 44 năm kết thúc Thế Chiến II.

    Tôi nghĩ hỏi là đã tự trả lời trong chuyện này!

  • 3. Vào lúc 22:16 ngày 30 October 2009, Quỳnh Hương đã viết:

    20 năm đất nước người ta như vầy, còn đất nước mình vẫn ngủ yên, ngủ 'ngon' và ngủ say... như không bao giờ muốn thức dậy!

  • 4. Vào lúc 03:51 ngày 31 October 2009, Vượng đã viết:

    Bức tường Berlin sụp đổ tận nơi nào chứ nơi này người ta vẫn chỉ muốn mọi người tiếp tục tung hô CNXH, đảng, nhà nước sáng suốt, vĩ đại, thiên tài....

    Dù có cố nói ra sự thật thì cũng không ai thực lòng muốn nghe đâu. Người ta chỉ sửa khi không thể để vá víu, đối phó tình thế chứ không ai muốn từ bỏ quyền lợi cục bộ để đặt dân và tổ quốc lên cao nhất.

    Phần thưởng cho những ai mưu tìm sự thật, công bằng xã hội đã không có mà danh dự bị bôi đen và sách nhiễu, khủng bố, tù đày. Chuyện đã thế và sẽ như thế khi sự đổi mới chỉ khiên cưỡng, chắp vá nhất thời.

    Khi họ không thể sờ chạm để hãm hại thân thể quý vị thì quý vị cũng bị kết tội vắng mặt bằng các tội phản động, thù địch, thù hận, nịnh bợ, chạy theo bơ thừa, sữa cặn, cấu kết, ăn tiền của ngoại bang... bởi các bồi bút được dân trả lương nhưng chỉ biết đảng=nhà nước= chủ nghĩa xã hội.

    BBC có phỏng vấn một số người Việt trong phóng sự video ở Đức, trong đó có một người được hỏi cuối cùng, ông chủ báo Việt Kiều, trả lời hay nhất, xác thật nhất. Tôi vừa cảm động muốn khóc, vừa thấy buồn rười rượi.

    Có ai khác ở trên cao nghe thấy lời ông ấy nói? Có ai đang nắm giữ quyền lực sẽ là người anh hùng giải thoát cho hơn 80 triệu con dân bất hạnh này? Ta có nên chờ đợi thêm nữa chăng?

    Hay phải cùng nhau đứng lên như người dân Đông Đức phế bỏ độc tài?

  • 5. Vào lúc 09:12 ngày 31 October 2009, Mai đã viết:

    Thông thường khi người ta biết mình cần gì thì có thể không còn sợ nữa. Nhưng khổ nỗi có rất nhiều người lại không biết mình đang cần gì thì mới là điều đáng nghĩ.

  • 6. Vào lúc 21:52 ngày 31 October 2009, Thuỳ Anh đã viết:

    Tôi nhớ khi Đông Âu sụp đổ, gia đình tôi cũng khá khốn đốn, vì mẹ tôi dạy tiếng Bungary cho những học viên, sinh viên và cán bộ đi Bun, thành ra bị giảm đáng kể thu nhập. Nhưng rồi mọi người đều sống và vượt qua.

    Tôi nghĩ giới trẻ ngày nay không hề ngủ say và mơ màng, ngược lại, họ đang lao vào cuộc đời để bươn chải. Nhiều người trong đó đang cuốn theo cơn lốc của tốc độ Internet, trong khi những người khác có thể đang vấp ngã để tìm con đường đi.

    Nhưng có một điều tôi tin là sự thực, đó là lý tưởng trước đây, mấy ai còn giữ được để cho lớp trẻ ngày nay tin và có vẻ như so với các thế hệ trước kia, lớp trẻ hiện nay không còn dễ dàng bị thuyết phục về những lý tưởng cũ đó nữa.

  • 7. Vào lúc 09:56 ngày 1 November 2009, Nguyễn Thông đã viết:

    Tôi ở Đức từ giữa 1987 đến tháng 12/1989 thì về nước. Hồi đó tôi ở một huyện của tỉnh Halle, nằm gần biên giới Tây Đức.

    Tôi cũng đi chơi khắp cả nước Đức. Lần đầu mới đến thì ngỡ ngàng, choáng ngợp bởi cảnh đẹp, thanh bình, hòa bình, con người thì tốt bụng, cuộc sống thì hiền hòa.

    Mọi người đều có công ăn việc làm hoặc không thì được trợ cấp xã hội, trợ cấp thất nghiệp. Hàng hóa thì so với VN lúc đó đầy đủ, rẻ, đầy ở ngoài cửa hàng. Tuy mẫu mã không đẹp nhưng chất lượng thì tốt.

    Điều kiện thì được đi lại thoải mái trong các nước Đông Âu. Nói chung là rất thích.

    Hiện tôi không có liên lạc gì với các bạn hợp tác lao động và cũng lâu rồi, tôi không còn để ý tới nước Đức nữa, bởi mỗi lần nhớ lại thì những cảnh tượng trên lại tái hiện, cảm thấy bâng khuâng.

    Cảm nghĩ giữa 2 chế độ thì tôi không chê Tây Đức dù chưa qua đó bao giờ, (tôi có qua Tây Berlin chơi ngắn).

    Nhưng chắc vốn là một người thiếu tính cạnh tranh, nên tôi vẫn thích Đông Đức hay CHDC Đức cũ hơn.

    Nhưng mọi cái đều có quy luật của nó cả, như các cụ xưa nói theo Dịch lý, kinh dịch, thì cái gì phải xảy ra thì sẽ xảy ra.

    Hiện tôi chỉ mong là Tây Đức nên chú ý tới người lao động của Đông Đức cũ, do họ chưa bắt kịp với nhịp điệu sống mới của xã hội tư bản, người thất nghiệp nhiều, cuộc sống khó khăn hơn.

    Xã hội nào cũng đều có mặt mạnh, mặt yếu, biết dung hòa các yếu tố thì xã hội đó mới tồn tại được.

  • 8. Vào lúc 09:28 ngày 2 November 2009, huỳnh kiều đã viết:

    Chuyện cũng đã lâu rồi, nước Đức là nước Đức, Việt Nam là VN. Nếu hồi đó ông Honecker không quản lý Đông Đức như thế thì chánh quyền Nga Sô cũng không để ổng yên. Cũng giống như VN, nếu không nghe theo Nga Sô và Trung Cộng thì chắc sẽ bị cắt tài trợ ngay.

    Việc có bức tường thiệt ra cũng có lợi cho Tây Đức vì nếu không dân bên Đông họ chạy qua thì lấy gì mà nuôi hết họ.

    Tuy nhiên, dù nhiều người Đông Đức cũ bây giờ có thể vẫn còn kém hơn so với dân bên Tây, thì họ có tự do thiệt sự để đổi lại. Cái đó theo tôi mới là quan trọng nhứt chứ còn sống mà suốt ngày bị mật vụ theo dõi, doạ bỏ tù, đoạ đầy, thì có các vàng tui cũng hổng ở lại.

    Chính thế mà có chuyện sau 75, ở miền nam mình mới có chuyện thuyền nhân vượt biên dẫu trước đi biết chắc chín phần tử, chỉ một phần sanh thôi. Bây giờ, dân mình kể cả Việt kiều, vẫn còn sợ các ông công an, cán bộ, mật vụ lắm, hổng hết đâu.

  • 9. Vào lúc 14:13 ngày 6 November 2009, Kick đã viết:

    Khi người ta vượt qua được sự sợ hãi, họ sẽ lạnh lùng đến chết người và điều này có thể hoàn toàn không tốt cho sự tồn tại của nhân loại.

  • 10. Vào lúc 12:35 ngày 6 December 2009, long bruce đã viết:

    O VN hien gio chi co hai hang nguoi la thich hop cho boi canh thien duong xa hoi chu nghia hien nay,do la :
    Mot la ke co hoi,hai la gian thuong.
    Neu la mot nguoi VN hien nay duoc hoi la ho co hoi tiec vi da chua lam dieu gi do trong qua khu chua ?Thi cau tra loi se la,thu nhat la da khong di tap ket(1954),hai la da khong di vuot bien (sau 1975).Hiiiiiii

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.