« Bài trước | Trang chính | Bài sau »

'Chiến tuyến cuối cùng' ?

Phân loại:

Nguyễn Hùng Nguyễn Hùng | 2009-09-03, 13:37

Getty-Images-youngsters-usi.jpg

Giáo sư Carl Thayer, một nhà nghiên cứu Việt Nam có tiếng, nói ''các blog là chiến tuyến cuối cùng của tự do'' ở Việt Nam.

Câu nói của giáo sư làm tôi nhớ tới lời của các sinh viên biểu tình đòi tự do trong vở nhạc kịch 'Les Misérables': ''Đằng sau ụ chắn là một thế giới mới.''

Những người đi tiên phong trong thế giới blog trong vài năm gần đây đã có một thế giới fan hâm mộ đáng nể.

Họ đã mở đường cho các fan này tới với các nguồn thông tin và những cách nhìn thế giới mới.

Họ cũng không phải lập ra những ụ chắn để cản đường những người muốn 'chọc gậy bánh xe' vì blog, ít nhất là cho tới tận năm 2006, 2007, vẫn còn là một thế giới mới.

Và các chính quyền thường bao giờ cũng đi sau người dân một bước về công nghệ.

Nhưng rồi những tiếng nói về sự cần thiết phải quản lý blog cũng xuất hiện và kết quả hiển nhiên là sự e dè thậm chí sợ hãi có thể nhìn thấy trên không gian ảo.

Ảo và thật

Một blogger lấy tên là Bút Thép ở thành phố Hồ Chí Minh nói nhiều người đã đóng cửa blog, nhiều người để blog nhưng không thấy viết gì thêm.

Nhiều người bình luận trên Blog Ôsin của nhà báo Huy Đức cũng nói họ cảm thấy lo lắng trong bầu không khí hiện nay.

Nhưng cũng tại thành phố Hồ Chí Minh một blogger khác lấy tên Cường Nhà báo Tự do nói với tôi:

''Nhiều người giật mình, nhiều người cho rằng đây là cái thăng trầm của lịch sử của xã hội nhưng tôi thấy bình thường.

''Nhiều anh em quá ấu trĩ, ngồi trước bàn phím mà anh tưởng thích làm gì cũng được.

''Thực ra cái thế giới này gọi là ảo nhưng nó rất là thực.''

Anh nói khi phong trào blog bắt đầu cách đây hơn ba năm nó là một luồng gió mới mang theo các thông tin ''đa chiều, phong phú, dễ đọc hơn'' so với truyền thông bị quản lý và đưa tin theo kiểu ''một chiều.''

Blogger này nói tiếp: ''Khi đó nó ngồn ngộn, nó phừng phừng khí thế.

''Nhưng cái gì nó tự do thì nó hay thái quá. Người dùng blog bắt đầu lạm dụng, bắt đầu nảy sinh đủ loại blog. Có một loại chiếm một tỷ lệ rất lớn chúng tôi gọi là 'gi gỉ gì gi cái gì cũng viết'.

''Rồi cũng có một số muốn dùng blog như một công cụ để đấu tranh, để nói lên tiếng nói phản kháng hay để cung cấp thông tin trái chiều. Diện này theo tôi ở một mặt nào đó cũng là một luồng phản biện cho xã hội.

''Nhưng khi nó hoàn toàn tự do, khi anh là tổng biên tập cho blog tự do thì nhiều người không giữ được thái độ tốt và thường hay bị thiên kiến và ý kiến nhiều khi không còn chuẩn mực nữa.

''Thật tiếc là chả có ai dạy viết blog cả. Từ trước tới nay người ta dạy làm báo chí, dạy làm thơ văn hay dạy làm kinh tế chứ chẳng ai dạy làm blog cả.

''Cho nên tự thân người viết blog bằng sự thái quá hay sự thiếu hiểu biết hay sự quá khích cũng tự tiêu diệt mình và làm cho mình phát chán.''

Giới hạn tự do

Nhưng chính blogger Cường Nhà báo Tự do cũng thừa nhận trong một xã hội mà hệ thống báo chí chính thống bị kiểm soát thì cần có những người xê dịch cột mốc của tự do.

Một blogger ở Bắc Giang thì nói với tôi nếu anh phải cho điểm tự do thể hiện trên blog của anh, anh sẽ chỉ cho điểm 5-6 trên thang điểm 10.

Blogger này xác nhận anh chỉ dùng blog để nói về các chuyến đi của anh tới các nơi khác nhau và tránh không đề cập tới những vấn đề nhạy cảm.

Mới ngày hôm nay, blogger ngoài 80 tuổi Tô Hải, tác giả của "Hồi Ký Của Một Thằng Hèn" viết:

''Đúng ngày mùng 2/9, ngày độc lập tự do thì tôi, Tô Hải, Nhat sy bao thu, Langdu126 đã bị mất độc lập tự do: Không lý do bị cắt internet.

Ông viết tiếp: ''Chỉ còn 21 ngày nữa là tớ mới có 83 tuổi thôi, tớ muốn làm 1 bloger già nhất nước cho đến khi chết, vậy mà không được nữa rồi. Buồn quá các friends ơi.

''Nếu còn vào được blog của tớ, thỉnh thoảng nhớ tớ thì cứ đọc lại và viết nhiều comments nữa. Còn tớ thì không thể liên lạc được với các bạn nữa rồi. Xin chào từ biệt và ôm hôn tất cả các fan của tớ.''

Trong khi đó hồi tuần trước báo Sài Gòn Tiếp Thị nói thẳng rằng họ ''ngừng hợp đồng'' với nhà báo và blogger có tiếng Huy Đức vì không cùng quan điểm với bài 'Bức tường Berlin' mà anh viết trên blog.

Việc một báo sa thải phóng viên vì bất đồng quan điểm không có gì là đáng ngạc nhiên.

Nhưng khi quan điểm của báo đi ngược lại quan điểm có thể coi là quan điểm của thời đại thì lại là một điều không dễ giải thích.

Và những gì xảy ra với blogger Huy Đức dường như cũng khẳng định ''blog là chiến tuyến cuối cùng của tự do'' tại Việt Nam.

Bình luậnĐể lại lời bình

  • 1. Vào lúc 13:11 ngày 4 September 2009, bloggerman đã viết:

    Tôi là một người hay đọc blog và tôi có ấn tượng rằng: blog có khả năng 'lôi người ta ra khỏi căn nhà cũ kỹ của họ', nhưng chỉ có vậy. Blog không mang lại cho người ta một bến bờ nào để nương tựa sau khi 'niềm tin đã mất'. Tất cả chỉ là một mớ bòng bong, không hơn không kém.

    Quý vị biết không, tôi chỉ là một trong đám đông 'dễ bị dẫn dụ'. Niềm tin của tôi có thể đúng hay sai, nhưng tôi cũng có một niềm tin. Nay quý vị blogger làm lung lay niềm tin của tôi, nhưng lại chẳng chịu 'làm mối' cho tôi một niềm tin mới nào 'khả dĩ'. Đó là điều tôi rất cay.

    Tất nhiên là tôi cũng không đồng ý phải 'bạo lực' với blogger 'cứng đầu'. Nhưng các blogger nên nhớ rằng nước Việt ta vẫn còn là 'đám đông dễ bị dẫn dụ'. Chúng ta chưa đạt đến trình độ dân trí mà ở đó mỗi người đều có khả năng chọn lọc thông tin và xử lý chúng theo thế giới quan của mình. Vì thế, tôi mong là các blogger nên kiên nhẫn hơn, 'mưa dầm thấm đất' chứ cái kiểu như hiện nay thì hơi 'quá liều'

    Có câu 'những câu chuyện nhỏ sẽ làm nên những trang sử lớn'. Hi vọng các blogger hiểu được 'thế' và 'lực' của mình để có cách sống sót và gây ảnh hưởng theo cách của mình.

  • 2. Vào lúc 17:19 ngày 4 September 2009, khoa đã viết:

    Bạn bloggerman,
    người Việt mình kính trọng những giá trị xưa, những truyền thống, và quan niệm xưa, nhưng cũng có câu là 'con hơn cha là nhà có phúc'. Dấu hiệu đầu tiên của một đưá trẻ trưởng thành - về tư tưởng, và trí tuệ - là khi đưá trẻ đó cảm nhận cái không hoàn hảo, và hạn chế của cha mẹ nó. Đó là điều đáng mừng.
    Bạn ẩn ý là người dân Việt dân trí thấp nên không nên tiếp xúc với những thứ như tự do dân chủ. Bill of Rights - nền tảng cho dân chủ cuả Mỹ - lập vào năm 1789, cùng năm vua Quang Trung đánh quân Thanh. Bạn cho rằng dân trí nước Mỹ năm 1789 hơn dân trí của người Việt mình vào năm 2009 chăng?
    Ví dụ trên có phần hạn chế vì hoàn cảnh mỗi nước mỗi khác, nhưng tôi chỉ muốn nêu lên một điều là đừng sợ thay đổi, nước Việt mình đã mất quá nhiều thời gian rồi, mình chậm rất nhiều so với thế rồi. Hy vọng con cháu của tôi, và con cháu của bạn trong tương lai sẽ phải không tranh luận chu đề nay như tôi và bạn hôm nay.

  • 3. Vào lúc 18:34 ngày 5 September 2009, Dalat đã viết:

    Bạn N-Hung,
    Thoạt đọc cái tựa đề " Chiến tuyến cuối cùng" trên dầu bài viết của bạn, mình cảm thấy buồn ... dăm phút. Minh chợt nhớ lại một tài liệu của Ủy ban Bảo vệ các Nhà báo (Committee for Protection of Journalists - CPJ) vừa công bố danh sách 10 quốc gia mà tổ chức này cho là " 'KHÓ KHĂN NHẤT ĐỐI VỚI CÁC BLOGGERS "', trong đó Việt Nam đứng thứ sáu.
    Điểm đáng chú ý là Việt Nam được xác nhận là hạn chế giới blogger hơn cả Trung Quốc
    ***
    Việt Nam cũng đã được CPJ nhận định là nơi mà các blogger đang bù vào khoảng trống các nguồn tin độc lập mà báo chí trong nước để lại. CPJ cũng cho biết rằng chính quyền phản ứng bằng cách gia tăng các quy định để quản chế Bloggers.
    Ngoài ra Nhà nước đã chính thức yêu cầu các công ty công nghệ quốc tế như Yahoo, Google, và Microsoft cung cấp thông tin cá nhân về các blogger đang sử dụng dịch vụ của họ.
    ***
    Câu hỏi tự mình đang suy-ngẫm là :
    Trong khi tất cả trên 113 triệu Blogs của các nước trên toàn cầu được TỰ-DO trao-đổi quan-điểm thì chỉ có vài nước như Trung-cộng và VN muốn quản chế các Blogs.
    Dường như Nhà-Nước của chúng ta đã làm thủ tục "Đầu tiên" cho các công ty trên và được họ giúp đỡ một cách tận tình trong việc bố ráp Bloggers.
    - Các bạn Bloggers có thể giới thiệu cho nhau tìm vài nơi khác để cung cấp dịch vụ Blogs được không ? Thí dụ như thường xuyên vào Blog của BBC chẳng hạn!
    - Mính đề nghị các bạn Bloggers nên dùng những câu những chữ nhẹ nhàng chút nữa để tránh con mắt dòm ngó của công-an Mạng.
    - Mình lại tin tưởng rằng HỒN THIÊNG của sông núi và các bậc Tiền-nhân anh hùng sẽ hướng dẫn chúng ta thoát khỏi viễn ảnh của một Giao-Chỉ quận của những ngày xa-xưa !

    Cầu chúc các Bloggers và các bạn trẻ có thêm can-đảm, nghị-lưc và may-mắn.
    Dalatnguyen

  • 4. Vào lúc 19:38 ngày 5 September 2009, Đức Thắng đã viết:

    Theo như bạn Khoa nói thì học theo cái " tự do,dân chủ " ở Mỹ mới là dân trí cao à. Có chăng là bạn và số người nữa nghĩ vậy, tôi và chắc chắn nhiều người nữa không nghĩ vậy! Khi nào ở VN mà phần phía bạn lớn hơn thì chắc BBC Việt Ngữ thay đổi chức năng từ lâu rồi! Đố ai có tư tưởng yêu Cộng Sản, kết XHCN vào làm được trong BBC đấy! Tôi tin BBC chẳng thèm nhận đâu chứ đừng nói " ngừng hợp đồng ".

  • 5. Vào lúc 15:40 ngày 7 September 2009, Tôn Văn đã viết:

    Vừa vào mục này Tôi được đọc mẩu tranh luận của bạn Hùng trả lời bạn Blogger Man cả hai bạn có lối tranh luận và lối trình bầy thật Logic và thật thú vị "hoan hô hai bạn" nhiều khi đọc còn "thích" hơn là tranh luận.

    PS: cho tôi xin lỗi thay vì tôi viết bạn "khoa" trả lời bạn Bloggerman thì tôi lại để tên bạn "Hùng".

  • 6. Vào lúc 09:32 ngày 11 September 2009, Chân đã viết:

    Theo bạn thì ai ai cũng đều có thể hay để bị 'dẫn dụ'. Đúng với người thiếu bản lĩnh, đức tin nhưng sai đối với trường hợp ngược lại.

    Ngay cả đ/v truờng hợp bị 'dẫn dụ' thì lầm lạc ban đầu có khi lại trở thành bài học, là kinh nghiệm tránh về sau. Điều đáng khen là ở tinh thần độc lập cầu tiến, sự dũng cảm tìm đến với cái mới mẻ, tiến bộ để cải thiện, học tập, thay đổi theo chiều hướng tốt hơn.

    Trở lại chuyện bản lĩnh, đức tin là những thứ chỉ 'kiếm' được sau khi đã có sự dày công thu thập, tích luỹ kiến thức bằng tinh thần học hỏi cầu tiến. Và quan trọng không kém là sự trải nghiệm, kiểm chứng thực tế những kiến thức sách vở, điều mà người dân nào sống dưới thể chế tự do cũng có thể tự làm được chẳng cần phải xin phép ai hay lén lút sợ cấm đoán.

    Nhưng số người bị truyền thông mị dân độc quyền bị 'dẫn dụ' thì chiếm gần hết dãi đất hình cong chữ S bởi vì họ không có chọn lựa nào khác ngoài báo đài NN.

    Có Internet, truyền thông độc quyền thâm niên VN nay khó mà một mình một chợ. Người ta có nhiều món để lựa chọn hơn. Chỉ có thức ngon hơn thì mới 'dẫn dụ' được.

    Độc quyền kinh tế bị hạ bệ thì càng đẩy độc quyền chính trị vào thế lẻ loi, đối nghịch hơn. Còn bao nhiêu nước cấm báo chí tư nhân/tự do ở thế kỷ 21? Cấm bầu cử, ứng cử tự do? Bị cho là độc tài, lạc hậu chắc đâu quá đáng.

  • 7. Vào lúc 01:37 ngày 14 September 2009, Nguyễn Thanh Phong đã viết:

    Bạn Đức Thắng chưa nộp hồ sơ xin vào BBC mà sao nói như vậy? Bạn có thể bị từ chối chỉ vì bạn không hề có một tí khả năng gì, đặc biệt là tư tưởng không trung lập thì khó vào làm trong BBC. Bạn Khoa chỉ đưa ra ví dụ thôi, còn tại sao lại chọn nước Mỹ thì theo tôi nghĩ chính Bác Hồ cũng chọn tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ để làm nền tảng cho bài tuyên ngôn độc lập của VN, chuyện đó không có nghĩa là Bác Hồ không có "tư tưởng yêu CS" như bạn đưa ra. Cái gì hay của thế giới - không phân biệt thể chế hay chủ nghĩa - thì chúng ta học hỏi, chớ không phải ông A hay chủ nghĩa B có một vài điều hay thì chúng ta phải tôn sùng tất cả mọi điều của họ mà không cần biết hay dở ra sao!

    Những ngày qua là những ngày bảo táp cho các blogger tự do ở VN. Nhiều blogger bị bắt với tội danh nặng nề "xâm phạm an ninh quốc gia" nhưng không hề được cho biết là xâm phạm cái gì để bị gọi là xâm phạm an ninh quốc gia! Rồi họ được thả ra với yêu cầu hạn chế hay rời bỏ blog, cái đó có gọi là xâm phạm tự do cá nhân hay không thì tôi không biết. Nhưng có lẽ nó sẽ được gọi là "bảo vệ an ninh quốc gia". Theo lý luận kiểu bloggerman, kiểu lý luận mà tôi gọi là lý luận 30/4, cho rằng dân VN là "một đám đông dễ bị dẫn dụ" cho nên không thể cho lũ dân đen này tiếp cận thông tin một cách thỏai mái, tự do được. À! Nó giống như thời gian từ 5/1975 đến 1980 trong miền Nam VN mà mọi tác phẩm văn học thế giới nổi tiếng như Romeo & Juliet; Bố già, Tây Du Ký...v.v. đều bị cấm lưu hành và cấm đọc chỉ vì ... "dân trí nước ta còn quá thấp" chăng? Chỉ có cán bộ cao cấp và cán bộ ngành văn hóa mới có đủ học thức để đọc! Chúng ta đi theo Bôn-sê-vich (nghĩa là đa số) thì nghĩ sao khi Liên Hiệp Quốc, đại diện cho đa số các nước trên thế giới, phải lên tiếng chỉ trích VN về chuyện hạn chế blog. Think about it!

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.